Visie

Is het glas nu halfvol of halfleeg? Of is het eerder zo dat in dat glas amper een bodempje water zit? Deze week heeft een meerderheid van de EU-lidstaten het plan doorgedrukt waarmee 120.000 asielmigranten en vluchtelingen over bijna alle lidstaten worden verdeeld. Vanuit humanitair oogpunt is dit een juiste beslissing. Niet alleen omdat de winter in aantocht is, maar ook omdat landen als Griekenland en Italië die in de 'frontlinie' zitten, geholpen moeten worden. Maar vanuit het perspectief van de heilige consensus waarop de EU stoelt, is dit een triest precedent omdat de beslissing met 'gekwalificeerde meerderheid' is genomen. Dat wil zeggen: tegen de uitdrukkelijke wil van Oost-Europese landen, die tegen vluchtelingenquota zijn. Deze landen worden nu voor het blok gezet, wat de geest van het Europese ideaal niet ten goede komt.

Maar er is meer. Het verdelen van 120.000 personen biedt geen oplossing voor de gigantische volksverhuizing waarmee Europa wordt geconfronteerd. Sinds januari hebben meer dan 500.000 mensen de overtocht naar het oude continent gewaagd. Momenteel komen 6000 vluchtelingen per dag de EU binnen. Dat betekent dat die 120.000 in feite minder vertegenwoordigen dan een maand vluchtelingenstroom naar Europa.

Maar als we Donald Tusk, de voorzitter van de Europese Raad, mogen geloven is het 'helder dat de grootste golf vluchtelingen nog moet komen'. Tijdens een persconferentie afgelopen woensdag zei Tusk: "Vandaag spreken we over miljoenen en niet duizenden potentiële vluchtelingen die trachten Europa te bereiken. Meer vluchtelingen zullen komen, vooral omdat ze de indruk krijgen dat ze uitgenodigd worden."

Deze laatste zin is een impliciete kritiek op wat Tusk noemt de 'opendeurpolitiek' die Angela Merkel in haar eentje Europa heeft opgedrongen. De Turkse premier Ahmet Davutoglu is nog concreter: volgens hem zullen zeven miljoen Syriërs zich in Turkije verzamelen met als doel Europa binnenkomen.

Komen dan straks Merkel, Hollande en anderen met een nieuwe sleutel om die miljoenen te verdelen? En wanneer houdt het op? Niemand die zich op dit terrein waagt. Het ontbreekt Europa en zijn leiders aan een visie voor de (middel)lange termijn.

Er wordt een miljard euro vrijgemaakt voor opvang in eigen regio. Dat had veel eerder moeten gebeuren, toen het debat hierover woedde onder opiniemakers. Dat Merkel hierover nu de hand in eigen boezem steekt is een schrale troost.

Het gaat hier niet alleen om idealisme en barmhartigheid, maar ook om de stabiliteit en vrede die Europa met haar inwoners in meer dan zestig jaar heeft opgebouwd. Deze week zijn er al protesten geweest tegen de komst van azc's in Purmerend, Wezep, Gouda, Halderberge en Harderwijk. Hoe zal het beeld zijn als de miljoenen van voorzitter Tusk zich straks aandienen? Dat de buitengrenzen van de EU dicht moeten is dan onvermijdelijk. Nee, Australië is geen verheffend voorbeeld. Maar bij dat land verdrinken al een tijd nul komma nul vluchtelingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden