Vis vangen kan ook op een eco-manier

,,Sinds 1 maart verkopen wij vis die op milieuvriendelijke wijze is gevangen. Maar de klanten staan niet te dringen. Ik heb gemerkt dat ze er weinig van snappen. 'Is milieuvriendelijke vis dan lekkerder?', vragen ze verbaasd. Voor hen is er maar één ding dat telt: vis moet vers zijn'', zegt Brian Petersen, manager van de visafdeling van de Deense supermarktketen ISO in Kopenhagen.

In Denemarken kan de consument niet alleen in de supermarkt maar ook via internet milieuvriendelijke vis kopen. Het is vis die is gevangen door een van de dertig vissers die lid zijn van de Vereniging van Ecologische Vissers (FíN). Deze club bestaat nu bijna een jaar.

,,Er is een milieucatastrofe gaande, die door de mens wordt veroorzaakt. Wij komen in opstand tegen de steeds meedogenlozere vangstmethoden, zoals die de laatste tientallen jaren op nationaal en internationaal niveau toegepast worden'', aldus Knud Andersen, secretaris van FíN. Andersen is al dertig jaar visser.

Hij legt uit: ,,Onze leden vissen volgens een aantal gedetailleerde regels, die we zelf hebben uitgewerkt op basis van onze kennis, ervaringen en moraal. Als we te veel ondermaatse vis vangen, varen we ergens anders heen waar de vissen groter zijn. Door onze vangstmethoden kunnen we ondermaatse vis en vis met kuit levend teruggooien. Bij de conventionele visserij zijn die al dood voordat ze uit het water gehaald worden, omdat ze urenlang in een trawlernet samengeperst hebben gelegen.''

De boomkor-visserij is het ergste, vinden de Deense eco-vissers. ,,Hierbij sleept het vaartuig met hoge snelheid een net met zware kettingen over de bodem van de zee. De kettingen schrapen wel twintig centimeter diep en richten veel schade aan. Koraal en planten, die schuilplaatsen vormen voor vissen, worden vernietigd. Om niet te spreken over de onbedoelde bijvangsten. Dit soort visserij neemt sterk toe en jammer genoeg loopt Nederland voorop'', aldus Andersen.

Hij noemt een ander voorbeeld. ,,Vroeger hielden alleen een paar kleine kotters zich bezig met de vangst van langoustines. Tegenwoordig is er een enorme markt voor, omdat we allemaal rijker zijn geworden en luxe dingen kunnen kopen. Bovendien zijn er zoveel restricties in de visserij, dat deze kreeftvangst voor sommige vaartuigen nog de enige mogelijkheid is. Ze vissen in het Kattegat, Skagerrak en in de Noordzee, helemaal tot Texel. De gevangen kreeften worden afgespoeld met een chemische stof die ervoor zorgt dat ze hun darmen legen en dat ze niet donkerder van kleur worden, maar mooi rood blijven. Daardoor lijken ze vers. Dat vinden wij een slechte ontwikkeling omdat de visserij tot dusverre geen gif nodig had.''

Scharrelharing

,,Al vijfentwintig jaar hou ik me bezig met visserij-onderzoek'', zegt Bob van Marlen, werkzaam bij het Rijksinstituut voor Visserij Onderzoek (RIVO). ,,Dit soort gedachten zijn niet nieuw. In de jaren tachtig was er een groep werkloze vissers die de vleetvisserij op haring wilden herintroduceren. Zij noemden dat scharrelharing. Een leuk idee, maar het is nooit van de grond gekomen. Het is bemoedigend dat dit initiatief van de Deense vissers zelf komt. Dat ze ondermaatse vis proberen te sparen is een goed streven. Dat is voor tong en schol goed te doen, maar voor haring, sprot, kabeljauw en wijting is het al moeilijker.

In Nederland wordt natuurlijk wel nagedacht over vistuigen die bepaalde negatieve effecten hebben, zoals de boomkor. Er zijn onderzoeken gedaan naar de penetratiediepte en naar het verminderen van het contact met de bodem. Ook naar mogelijkheden voor het selecteren van vissen uit de netten en alternatieve methoden van vangen. Dit alles in samenwerking met buitenlandse onderzoeksinstituten, ook met de Denen.''

Diesel en water

Andersen: ,,Milieuvriendelijk vissen nemen wij als uitgangspunt, maar we bekijken de visserij in zijn geheel. Daarom gaat onze aandacht ook uit naar de verwerkingsindustrie, het transport en de emballage. We ageren tegen het enorme verbruik van diesel voor de schepen en van water in de fileerfabrieken.

We staan aan het begin van een lange weg. Onze fout was dat wij de vis in het begin biologische vis noemden. Dat bracht een heleboel vervelende discussies met zich mee. Mensen associëren biologische producten met gifvrij.''

Ook Bob van Marlen begrijpt de term biologische vis niet. ,,Het is niet bepaald visvriendelijk'', lacht hij, ,,want we eten de vis toch op. Maar ecosysteem-

vriendelijk zou een goede term zijn.''

Brian Petersen van supermarktketen ISO ziet ondanks de huidige geringe interesse van zijn klanten toch een positief punt. ,,Ik kan me goed voorstellen dat de consument zich in de toekomst meer gaat interesseren in vangstmethoden. Nu al is er een kabeljauwstop. Wij zijn in elk geval voorbereid op de toekomst. De informatiefolders liggen klaar.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden