Vinyl is helemaal terug

Waxwell Records in Amsterdam. Eigenaar Taco Fett: 'We worden er geen miljonair van, nee. Maar we komen uit de kosten.' (FOTO PATRICK POST)Beeld Patrick Post

Terwijl de verkoop van cd’s blijft teruglopen, beleeft ouderwets vinyl een opmerkelijke comeback. Veel artiesten brengen hun nieuwste werk op lp uit.

De ene na de andere platenzaak sneuvelde, zo’n twee jaar geleden. Vooral in Amsterdam was de kaalslag groot, net als de verslagenheid onder muziekliefhebbers die hun favoriete hangplekken failliet zagen gaan: Brutus, Get Records en Boudisque verdwenen kort na elkaar.

Ze moesten het afleggen tegen de concurrentie van onlineverkopers, en van het gratis downloaden.

Een platenzaak is niet zomaar een winkel, het is een wereld op zich. In zijn boek ’High Fidelity’ vereeuwigde Nick Hornby vijftien jaar geleden die wereld en haar bewoners – ietwat sociaal onhandige, mannelijke geeks, die via allerlei muzikale top-5-lijstjes met elkaar communiceren.

Het boek las een paar jaar geleden bijna als een requiem voor die snel verdwijnende wereld.

Maar wie tegenwoordig door het centrum van Amsterdam loopt, stuit nog steeds op muziekzaken, waar muziekfreaks met elkaar in discussie gaan over schijnbaar onbenullige muzikale details. Je kunt er alleen vaak geen cd’s meer kopen.

Wel vinyl. Zoals in Waxwell Records. Eigenaar Taco Fett staat tegen zijn winkeldeur geleund, en vertelt: „Ik ben deze zaak in 2005 samen met een compagnon begonnen. Mensen keken ons toen heel raar aan. Muziekwinkels begonnen het toen moeilijk te krijgen.”

Waxwell Records zit op een dure locatie, in de populaire ’Negen Straatjes’ binnen de grachtengordel. Fett: „We worden er geen miljonair van, nee. Maar we komen uit de kosten.”

In de jaren negentig leek vinyl ten dode opgeschreven. Haast alleen dj’s werkten er nog mee: met een cd’tje was het nu eenmaal lastiger mixen en scratchen. Daarnaast luisterde slechts een selecte groep audiofielen naar vinyl. Zij vonden het veel warmer en voller klinken dan het digitaal opgenomen cd-geluid.

Maar of je dat echt kunt horen? „Het is heel persoonlijk”, zegt Fett. „Als ik thuis in alle stilte luister, hoor ik wel verschil.” Maar het gaat hem niet alleen om de geluidskwaliteit, zegt hij, terwijl hij een oude plaat van The Doors in zijn handen pakt. „Kijk. Veertig jaar oud. Dat is mooi. Mensen vinden het handig om te kunnen downloaden, maar ze willen ook iets in hun handen hebben.”

Zijn winkel verkoopt dan ook niet zomaar alles wat zich aandient. „Een plaat van Billy Joel kan je op elke rommelmarkt kopen voor een euro, maar voor een eerste Amerikaanse persing van Marvin Gaye kan je bij ons terecht.”

Ook voor de Haarlemse dj Betty, de helft van Betty & Billy’s BeatBoutique, zit de charme van vinyl niet in de eerste plaats in de geluidskwaliteit, maar in het aura dat eromheen hangt. Al is een vastlopende cd tijdens een set vele malen irritanter dan een overslaande plaat. „Als ik een leuk nummer vind op een cd, dan zoek ik net zolang tot ik het ook op vinyl heb.”

In haar sets draait Betty vooral muziek uit de jaren zestig, en ze is daarbij gestoken in bijpassende vintage kledij. Daar horen dus ook echte singletjes bij. „Ik houd ze ook vaak in de lucht als ik ze gedraaid heb. Daar reageren mensen heel enthousiast op: volgens mij vinden ze de hele act wel aandoenlijk.”

Vinyl is niet alleen meer voorbehouden aan vintage-liefhebbers. Terwijl de meeste dance-dj’s die in de jaren negentig het vinyl levend hielden inmiddels alsnog zijn overgestapt op cd’s, besluiten steeds meer ’gewone’ musici om hun nieuwste muziek ook op vinyl uit te brengen.

„Wij zijn altijd vinyl blijven produceren”, zegt Adriaan Pels van het Nederlandse label Excelsior. „Maar de laatste tijd is het beduidend meer geworden. Ik schat dat 80 à 90 procent van onze nieuwe releases ook op vinyl uitkomt. Bij optredens worden er soms meer lp’s dan cd’s verkocht.”

’s Lands grootste onlineverkoper bol.com is de hernieuwde populariteit van vinyl ook opgevallen. Vorige maand besloot het bedrijf om ook vinyl te gaan verkopen. Alleen nieuwe releases, geen tweedehands dingen. Toch is de catalogus inmiddels gevuld met ruim 60.000 titels, een aanwijzing dat vinyl geen obscure niche meer is. „Het is ook nog geen mainstream hoor”, verduidelijkt marketingdirecteur Michel Schaeffer. „We richten ons hiermee vooral op de echte liefhebbers. Maar er is wel een duidelijk stijgende vraag. Niet alleen naar lp’s, ook naar 7" en 12" singletjes.” En voor wie de gekochte muziek ook op de ipod wil kunnen afspelen, verkoopt bol.com platenspelers met een usb-uitgang.

De vraag blijft natuurlijk, of het hier om een voorbijwaaiende trend gaat. Adriaan Pels denkt van niet. „Ik denk dat mensen die zich echt hechten aan muziek, daarbij toch iets fysieks vast willen houden.” En aan vinyl hecht je je dan makkelijker dan aan een cd, die toch vaker gezien wordt als het soort medium waar je thuis mp3’tjes op kunt kopiëren.

Taco Fett: „Je ontdekt ook op een andere manier muziek als je door platenbakken zoekt. Je kunt lezen in welke studio iets is opgenomen, wie de andere muzikanten zijn, en zo word je steeds op een nieuw spoor gezet.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden