Vindt Haenchen zijn ultieme graal in Bayreuth?

Gerechtigheid? Absoluut. Verdiend? Meer dan. Onverwacht? Zeer. Dat dirigent Hartmut Haenchen deze zomer de Wagner Festspiele in Bayreuth mag openen met een nieuwe productie van 'Parsifal' was niet minder dan groot en verrassend nieuws afgelopen dinsdag. Katharina Wagner, achterkleinkind van de componist en artistiek leidster van Bayreuth, zag zichzelf voor enorme problemen geplaatst toen Andris Nelsons, de beoogde dirigent voor die nieuwe openingsproductie, uit grote onvrede zijn hielen lichtte en met stoom uit de oren koers zette richting een onverwachte vakantie thuis in Letland.

Er zal heel wat afgebeld zijn om een geschikte vervanger te vinden. Maar de grote dirigenten uit de buitenklasse zijn in de zomer vaak al bezig op een van de vele zomerfestivals en dus niet beschikbaar. Katharina Wagner belde met Haenchen op dinsdag 5 juli. Die was op vakantie in Ahrenshoop aan de Oostzee, maar een dag later was de 73-jarige dirigent - typisch Haenchen - in Bayreuth al begonnen met de repetities. Twaalf dagen had hij slechts, omdat de generale in Bayreuth altijd een week voor de première valt, die op de kalender staat voor 25 juli.

De keuze voor Haenchen mag dan een verrassing zijn, als je erover nadenkt is het vooral een hele logische. De voormalige chef-dirigent van De Nationale Opera dirigeerde Parsifal niet alleen in Amsterdam (in de befaamde enscenering van Klaus-Michael Grüber uit 1990), maar ook in Stuttgart, Berlijn, Brussel, Kopenhagen en Parijs. Haenchen heeft dus heel wat Parsifal-kilometers afgelegd naar de heilige graal, de kelk met het bloed van Christus waar het in Parsifal over gaat.

In de DDR waar Haenchen opgroeide en opgeleid werd, waren scenische opvoeringen van Parsifal trouwens verboden. Toen hij in Schwerin met de Mecklenburgische Staatskapelle een productie van de opera wilde brengen, werd dat door de Stasi verboden. Hij mocht het werk uiteindelijk dirigeren, maar alleen in concertante vorm. Haenchen was de tweede dirigent, na Herbert Kegel, die dat in de DDR voor elkaar kreeg.

Gaat Haenchen nu zijn ultieme graal vinden in Bayreuth? Je hoopt het zo voor deze noeste, altijd maar hardwerkende dirigent. Katharina Wagner liet in elk geval weten dat zij zeer verheugd was om in Haenchen een even spannende kunstenaar als hartstochtelijke musicus te hebben gevonden.

Dat maestro Haenchen dan nu toch eindelijk zijn debuut maakt in het nog door Wagner zelf ontworpen Festspielhaus in Bayreuth is niets meer dan gerechtigheid. Iemand die al 34 complete cycli van 'Der Ring des Nibelungen' dirigeerde, benevens alle andere grote Wagner-opera's, verdient het om in het Wagner-Walhalla te mogen staan. Haenchen werd overigens ooit door Wolfgang Wagner (kleinzoon van) gevraagd om in Bayreuth 'Der fliegende Holländer' te komen dirigeren. Dat werd door de Stasi in de DDR tegengehouden. Maar nu staan alle seinen op groen voor een eclatant en verdiend succes. Alsnog. Toi, toi, toi.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden