'Vijftig tinten grijs', de sekshype van 2012

TEKST | IRIS PRONK FOTO | ROGER DOHMEN

W at lief, zegt Goedele Liekens (49). Ze wijst naar een al iets oudere man en vrouw die over de parkeerplaats van een Antwerps hotel lopen. Strelingen vertragen hun tred, elke stap wordt met een kus bezegeld. Zijn ze geheime minnaars? Second singles die elkaar op internet ontdekten?

Zodra de twee Liekens zien, zwaaien ze enthousiast. "Ik zag ze daarnet al in de lobby", vertelt de beroemde Belgische seksuologe. "Ik heb ze veel plezier gewenst. Dat kon ik toch niet laten."

Al ruim twintig jaar staat Liekens geliefden terzijde met praktische adviezen. Ze doet dat als deskundige op radio en televisie, in bladen én in haar eigen oeuvre, dat onder meer 'Ons seksboek' en 'Haar penisboek' omvat. Seks is léúk, stralen die handboeken uit, seks is geen probleem. Wél een onderwerp waarover je maar beter goed geïnformeerd kan zijn, omdat er anders toch misverstanden rijzen.

Dat geldt zeker voor pubers, voor wie Liekens haar nieuwste handboek schreef: 'Start 2 Sex'. Dankzij internet weten jongeren zogenaamd alles al, zegt Liekens, die via e-mail veel seksvragen krijgt. Maar tegelijkertijd weten ze helemaal niks. "Jongens denken bijvoorbeeld dat meisjes klaarkomen door hen te pijpen. Want dat zien ze in filmpjes: er komt een meisje binnen, dat knielt, begint de man te deepthroaten en schreeuwt van de eigen pret. Daarna komt ze gelijktijdig met hem tot een hoogtepunt."

Hoe meisjes en vrouwen wel een orgasme bereiken, staat in 'Start 2 Sex', dat ook zachte, esthetische foto's bevat: van een hand op een naakte rug, een met rozenblaadjes bedekte vagina en goeddeels geklede tieners die elkaar omhelzen. "Ik wilde géén aanstootgevende beelden", verklaart de seksuologe, die heus 'geen Tante Non is geworden', maar wel een tegenwicht wil bieden aan de expliciete, rauwe seks die zich via internet aan jongeren opdringt.

Schreef u dit boek ook voor uw eigen dochters: Merel (15) en Celeste (13)?
"Niet rechtstreeks, niet zo van: 'Hier is nou een boek van mama over seks'. Dat zou ook een beetje raar zijn; seksueel opvoeden is iets wat je heel je leven doet. Ik laat mijn dochters zien dat alles gevraagd mag worden, dat seks geen taboe is, en dat er een liefdevol en intiem aspect aan zit."

Hoe doet u dat? Veel ouders vinden seks een gênant onderwerp.
"Die gêne is normaal, die heb ik ook hè, terwijl ik zeven jaar op de universiteit heb gezeten en diploma's heb gehaald in de seksuologie.

In de opvoeding stuit je ook nog op de 'incestbarrière': die maakt het heel moeilijk om te praten over seks met je kinderen of je ouders. Jij wilt er toch ook niet aan denken dat jouw ouders seks hebben gehad? Ja, één keer om jou te verwekken en voor de rest, please...

Ouders denken dat ze op zeker moment Het Gesprek met hun kinderen moeten voeren. Dat is een misverstand, seksuele opvoeding is terloopser en luchtiger. Als je samen naar een film zit te kijken, kun je zeggen: 'Nou, geloof maar niet dat gewone mensen zó met elkaar vrijen'. Openheid op kleine momenten, daarmee geef je je kinderen heel veel."

Maakt u zich zorgen over seks op internet? Welke invloed heeft die op jongeren?
"Je komt op internet, naast harde porno, ook veel beelden tegen van schaars geklede meisjes in sexy poses en jongens die daaromheen dansen. Het effect daarvan? Jongeren denken dat seks over kríjgen en némen gaat. Terwijl het heerlijke van seks toch juist is wat je gééft. Seks hoort een wisselwerking te zijn vanuit gelijkwaardigheid en intimiteit, maar die wederkerigheid is op internet en in videoclips totaal afgevlakt."

Geeft een sexy bewegend meisje in een videoclip zichzelf niet?
"Zo'n meisje geeft on demand, niet omdat zíj dat wil, maar onder druk. Dat is geen geven, maar genomen worden. Dat realiseert het meisje zich zelf vaak niet eens.

Een meisje van zestien vroeg mij: 'Hoe moet ik aan anale seks doen?' Geen enkel zestienjarig meisje heeft de onweerstaanbare behoefte voor zichzelf om aan anale seks te beginnen. Het duurt nog tien jaar voor zij goed en wel klaar is met haar eigen vóórkant. Anale seks is op die leeftijd een brug te ver."

In uw puberboek wijst u anale seks niet af. U noemt het 'een geval apart'.
"Ja. Ik ben er niet op tegen, ik pleit alleen voor een gewone seksuele ontwikkeling. Seksstarters zijn heel kwetsbaar, die hebben vrij snel een verstoorde groei. Je hebt meisjes van achttien jaar die ermee stoppen, die hebben alles geprobeerd: vooruit, achteruit, binnenstebuiten, groepsseks, triootjes, klemmen, ze vinden het allemaal niks. Dan krijg je seksmoeheid bij jonge meisjes, omdat ze geen normale groei hebben doorgemaakt."

Zijn alle jongeren seksueel gestoord of verward?
"Natuurlijk niet, ik krijg ook heel schattige mails, bijvoorbeeld van jongens die vragen: 'Hoe kan ik dat meisje vingeren?' Maar dat vragen ze ook omdat ze menen te moeten presteren in bed. Alsof seks een soort race naar het orgasme is: 'Hoe kan ik haar zo gauw mogelijk doen klaarkomen?'

Dat prestatiegerichte valt me echt op: jongeren veronderstellen dat seks een topsport is, die alleen is weggelegd voor mensen met een topfiguur. Je kont moet er zo uitzien, en je borsten zo... Alsof je alleen maar seksueel en relationeel gelukkig kunt worden als je fysiek perfect bent."

Dus seks is géén topsport?
"Nee, integendeel: ik ben een groot voorstander van sukkelen in bed. Dat is toch het leuke, dat is ook het intieme: Oeps het lukt niet, oeps hij floept eruit, auw die elleboog in mijn zij... Dat is waar intimiteit en seks elkaar vinden, hè."

Volgens de Britse filosoof Alain de Botton, die dit jaar ook een boek over seks schreef, zijn bijna alle volwassenen gefrustreerd over seks. De hele wereld heeft topseks, denken we, behalve wij. Alleen wij zijn sukkels.
"Die man is depressief, die is dringend aan een therapietje toe. Geef me z'n nummer maar, dan zal ik hem een beetje opbeuren.

Hij neemt seks ook veel te serieus. Het hoeft niet 'top' te zijn, ik blijf bij mijn pleidooi voor leuk gesukkel. Experimenteer, probeer dingen uit, hou het daarbij luchtig, lacherig en los. Dan flóépt hij eruit, nou en, leuk toch? Geklungel hoort erbij, dat is niets om je voor te schamen."

Hier spreekt de montere seksuologe tot de sombere filosoof? Volgens De Botton heeft de gemiddelde mens maar een paar keer in z'n leven 'seks die naar wens verloopt'. In veel slaapkamers is het oorlog, bijvoorbeeld omdat de een wel wil en de ander niet.
"Ik ben het gelukkig niet met hem eens. Volgens mij zijn de meeste mensen heel tevreden met hun seksleven. Zij hebben wel degelijk goeie seks."

Wat is dat, goeie seks?
"Dan kom ik toch weer bij die wederkerigheid: dat je elkaar in de ogen kunt kijken als je klaarkomt, dat je die verbondenheid voelt, dat je samensmelt. Dat zijn mutsenwoorden, dat weet ik, het is echt lulligheid kent geen tijd, maar ik weet niet hoe ik het anders moet zeggen. Want die intimiteit is heel heftig en passioneel, dat is vuurwerk tussen twee mensen, als er vonken heen en weer vliegen, dus niet één kant op."

En als dat vuurwerk ontbreekt? Als de seks níet goed is? Of niet plaatsvindt?
"Dan zul je daarover toch moeten praten."

Maar dat durven veel mensen niet! Het is een paradox van deze tijd: seks is overal zichtbaar en zogenaamd doodgewoon, en toch schamen we ons ervoor.
"Dat klopt, dat is die gêne hè. We praten over alles, maar over seks zeggen we niks, ook niet als het wél goed gaat. We vertellen onze partner niet: 'Goh, dat vond ik lekker toen je daar effe likte...' Terwijl we wel zeggen: 'Dat sausje over het vlees was echt superlekker'. We hebben ook nauwelijks woorden voor seks. De smaak van wijn kunnen we op tientallen manieren beschrijven, maar seks is alleen maar 'lekker', 'niet lekker', een 'vluggertje' of 'uitgebreid'. Vocabulair ontwikkel je juist door te praten. Dus als we dat niet doen, blijft het behelpen."

Hoe overwinnen we onze gêne? Hoe raken we wél aan de praat over seks?
"Door de ernst af te leggen, door losjes te doen over seks, door gepruts en foutjes toe te staan en die niet als een gigantisch falen te zien. Doe je dat wel, dan ga je je schamen.

Experimenteren, sukkelen, de prestatie loslaten, het mág fout gaan: die houding is volgens mij het enige middel tegen schaamte. Misschien moeten we een club oprichten van sekssukkels. Mensen die in een film een standje zien, besluiten dat thuis ook eens te proberen, en vervolgens gierend van de lach vaststellen: dit gaat gewoonweg niet.

Weg met de faalangst. Seks is juist leuk als het niet perfect is."

Liekens denkt even terug aan het stelletje dat ze voor het interview in de lobby zag: de man en de vrouw - 'duidelijk niet zíjn vrouw' - tussen wie de vonken heen en weer spatten. "Die liggen nu vast ergens te sukkelen. Maar ze hadden het me niet in dank afgenomen als ik ze 'Veel gesukkel samen' had toegewenst."

Het genoemde boek van Alain de Botton heet 'Meer denken over seks; Hoe doe je dat'. Amsterdam, De Arbeiderspers, 2012.

Natuurlijk las seksuologe Goedele Liekens 'Vijftig tinten grijs' (2012) van E.L. James, de erotische stationsroman die op de nachtkastjes ligt van miljoenen vrouwen. "Ik was dat aan mijn vak verplicht." Nou ja, ze las alleen deel één van de trilogie. "Er zijn grenzen aan mijn zelfkastijding. Het boek is zo erbarmelijk geschreven."

In 'Vijftig tinten' raakt een mooie, onzekere studente in de ban van een woest aantrekkelijke, schatrijke man, met een voorliefde voor sm-seks: hij hangt haar in touwen en boeien in zijn Rode Kamer. Naar verluidt heeft het boek het seksleven van veel lezeressen een flinke oppepper gegeven. Snapt Liekens waarom?

Ja, zegt de seksuologe: de sadistische meester is ook een heel romantische minnaar, zodra hij de boeien heeft losgemaakt. Hij kust haar oorlellen zachtjes, enzovoort. "Dat spreekt lezeressen nog meer aan dan dat sm-gedoe." Daarnaast raakt het boek aan het overbekende 'Assepoestercomplexje' dat veel vrouwen hebben: "Ze vinden het heerlijk om overheerst te worden, seksueel gezien dan. Ze willen, diep van binnen, toch een alfamannetje. Geblinddoekt en vastgebonden zijn heeft een groot voordeel: je móét wel genieten, je hoeft de hoer-madonnastrijd in jezelf niet meer te voeren en je hoeft je ook niet schuldig te voelen. 'Oeps, sorry hoor, maar ik kon er niks aan doen'."

'Vijftig tinten' zou een internationale run hebben veroorzaakt op ijzer- en bergsportwinkels: touwen en boeien raakten uitverkocht. Liekens vindt dat prima, zolang mensen met plezier experimenteren en seks blijven zien als leuk gesukkel.

Seks is geen topsport, integendeel. Ik ben een groot voorstander van sukkelen in bed. Dat is toch het leuke, het intieme: oeps hij floept eruit
Goedele Liekens
Met haar verkiezing tot Miss België in 1986 werd Goedele Liekens (1963) in één klap een zeer bekende Belg.

Bij het Nederlandse publiek brak zein de jaren negentig door met het SBS6-programma 'Over seks gesproken'. Liekens studeerde psychologie en seksuologie, doet veel televisiewerk en heeft haar eigen glossy GDL. Sinds 1999 is zij ook ambassadeur van de Verenigde Naties.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden