Vijftig jaar na Harmelen, nooit meer Amsterdam

De directie van spoorbeheerder ProRail krijgt 16 procent meer salaris uitgekeerd. Dat is geen salarisverhoging, het is een compensatie voor bonussen die zijn afgeschaft, haastte ProRail te zeggen. Natuurlijk, het jaarverslag van ProRail dat deze week werd gepresenteerd met de salarisverhoging erin vermeld lag al bij de drukker voor de treinbotsing in Amsterdam zaterdag. Ook los van de ongelukkige timing is het slecht voor het imago van het spoor. De drie directeuren wekken de indruk hun bonus veilig te stellen, ongeacht of ze goed presteren.

NS-directeur Bert Meerstadt mag graag pochen dat de kwaliteit van het Nederlandse spoor tot de beste ter wereld hoort. We willen het geloven, dat de spoorsector het beste met ons land voor heeft. De trein is immers een beetje van ons allemaal. De NS zijn verzelfstandigd maar met de staat als aandeelhouder, ProRail is een overheidsdienst. Beide bedrijven staan onder controle van de Tweede Kamer. Die ziet dat bij sneeuw de treinen niet rijden. Zij ziet dat bij Schiphol treinen stilstaan door storingen en zij zag zaterdag in Amsterdam twee passagierstreinen die op elkaar waren gebotst. Het was vijftig jaar nadat bij Harmelen twee treinen op elkaar botsten en 93 mensen omkwamen.

Een nachtmerrie, zei ook Meerstadt, die zaterdag direct ter plaatse was. Mannen, vrouwen en kinderen hadden botbreuken of bloedende gezichten. Sommigen werden ingesnoerd op een brancard de beschadigde trein uitgedragen. Een 68-jarige vrouw overleefde de botsing niet en nog steeds liggen zeven mensen in het ziekenhuis.

De treinramp bij Harmelen was aanleiding vijftig jaar geleden om alle seinen uit te rusten met ATB; een beveiliging die treinen automatisch afremt als ze door rood rijden. Met het idee: nooit meer Harmelen.

Inmiddels is het spoor ingewikkelder en drukker en de beveiliging verouderd. Bij snelheden onder de veertig kilometer per uur werkt de automatische rem niet altijd en zijn honderden passagiers overgeleverd aan de oplettendheid van een enkele machinist. In Amsterdam zag de machinist het onverwachte rode sein over het hoofd en botste, met veel lagere snelheid dan Harmelen destijds, op een dubbeldekker.

De parlementaire commissie Spoor, met Tweede Kamerleden, ontdekte vorig jaar al dat een groot project van ProRail om de seinen te moderniseren is vertraagd. Een nieuw Europees beveiligingssysteem zou mogelijk een verstandiger investering zijn. Dat idee liep stuk, zo ontdekte de Kamer, op een weigering van de Nederlandse Spoorwegen om de 200 tot 300 miljoen euro te investeren om dit nieuwe systeem in de treinen in te bouwen. Ook ontdekte de commissie dat bij ProRail honderden miljoenen euro's belastinggeld op de plank zijn blijven liggen.

ProRail heeft deze week plechtig beloofd versneld alle seinen te moderniseren. Roel Berghuis FNV Spoor kent zijn papenheimers. Hij wil de belofte zwart op wit, van minister Schultz van Haegen persoonlijk. De minister moet snel zijn, anders zal Berghuis oproepen tot een staking. Nooit meer Amsterdam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden