Vijftig banken kregen zeker 321 miljard aan boetes

De Europese Centrale Bank.Beeld ANP

De voornaamste banken uit Europa en de VS kregen sinds het begin van de crisis megaboetes opgelegd, blijkt uit onderzoek.

Vijftig grote Amerikaanse en Europese banken hebben sinds de economische crisis, die in 2008 uitbrak, minstens 321 miljard dollar (omgerekend zo’n 304 miljard euro) aan boetes moeten betalen. Amerikaanse banken werden voor 204 miljard dollar aangeslagen (ruim 63 procent), Europese banken voor het resterende bedrag. Dit blijkt uit een onderzoek van Boston Consulting Group, een grote consultancyfirma, naar de staat van het internationale bankwezen.

De bank telde tot en met 2015 alleen boetes mee van meer dan 50 miljoen dollar en na 2015 van van meer dan 20 miljoen. Het totale boetebedrag kan dus nog hoger liggen dan die 321 miljard.

Het gros van de boetes (179 miljard) werd uitgeschreven door Amerikaanse toezichthouders. Acties van klanten die de banken aanklaagden, leidden tot boetes ter waarde van in totaal zo’n 123 miljard. Europese toezichthouders waren veel terughoudender dan hun Amerikaanse vakgenoten: zij deelden ‘slechts’ 20 miljard aan boetes uit.

De Boston Consulting Group geeft geen boetebedragen per bank. Zeker is wel dat een flink deel is uitgedeeld omdat banken voor de crisis beleggers lieten investeren in zogenoemde rommelhypotheken. In dat verband waren er hoge boetes voor Deutsche Bank (7,2 miljard), Credit Suisse en Goldman Sachs (ruim 5 miljard).

Gesjoemel

Er waren ook hoge boetes voor gesjoemel met het Europese rentetarief (Libor) en voor het meewerken aan het witwassen van geld. Het boetetopjaar was 2014 (77 miljard dollar), gevolgd door 2013 (72 miljard). In 2016 stokte de teller bij 42 miljard.

Boston Consulting constateert dat de grote banken - er werden er driehonderd onderzocht - hun financiële huishouding over het algemeen beter op orde hebben dan een paar jaar geleden, zeker in de VS. Zij beschikken nu over hogere buffers. In Europa is het beeld gemengd. Een aantal doet het goed, maar er zijn nog zwakke broeders, zoals een achttal Italiaanse banken. Voorbij is de crisis dus nog niet, oordeelt Boston Consulting.

Als gevolg van de crisis en de rol van de banken daarin is het toezicht verscherpt. Dat blijft zo, denken de onderzoekers, ook al heeft president Trump beloofd dat hij banken meer ruimte zal geven. Boston Consulting becijfert het aantal nieuwe regels waar banken (wereldwijd) in 2015 mee te maken kregen op 50.000. Dat zijn er tweehonderd per werkdag.

Boston meldt ook dat de houding van banken wat aan het veranderen is: dat zij zich niet alleen afvragen of iets wettelijk is toegestaan maar ook of het ethisch gezien door de beugel kan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden