'Vijftien arbeidsplaatsen per hectare, dat is niks'

Tegen de Waaldijk ligt het witte kerkje van Slijk-Ewijk. Boerderijen en woonhuizen staan verspreid tussen de boomgaarden en de akkerlanden. Het is stil in het Gelderse dorpje. Op de rivier dobberen ganzen en eenden. Aan de overkant van het water zijn in de verte de contouren van Nijmegen zichtbaar.

De rust van het dorp zal de komende jaren drastisch worden verstoord. Een paar honderd meter naast het kerkje gaan de graafmachines aan het werk. Het bestuur van de provincie Gelderland wil een groot transport- en havencomplex aanleggen. Dagelijks worden er duizenden containers van schepen en treinen gehaald. Gedeputeerde Hans Boxem (VVD): ,,Wij willen niet alleen de lasten van de Betuwespoorlijn, maar ook de lusten.''

Het Multimodaal Transport Centrum (MTC) moet een terrein worden van 400 hectare. De bouwkosten bedragen 1,2 miljard gulden. De provinciale staten vergaderen binnenkort over de oprichting van een speciaal ontwikkelingsbedrijf, dat het MTC gestalte moet geven.

In de provinciale staten is GroenLinks de grootste opposant. Puur economisch zou zo'n complex wel iets op kunnen leveren, meent GroenLinks-statenlid Patrick Jansen. Maar er is geen maatschappelijke kosten-batenanalyse geweest en er zijn veel betere manieren om de economie te stimuleren. De kenniseconomie heeft de toekomst, denkt hij. ,,Het MTC trekt slechts meer goederen en meer transport aan. Met duurzame ontwikkeling, waar het provinciebestuur vaak over praat, heeft dat niets te maken.''

Jansen meent dat Gelderland de landschappelijke positie, tussen het Duitse Ruhrgebied en de Nederlandse Randstad, moet behouden. De streek waar het MTC gebouwd gaat worden is volgens hem 'een typisch rivierenlandschap'. Als het transportcentrum er komt, rukt de verstedelijking 'in hoog tempo op'.

Gedeputeerde Boxem staat een haven aan de Waal en een station voor goederentreinen aan de Betuwelijn voor ogen. Over twintig jaar moet het centrum bijna een miljoen containers per jaar laden en lossen. Rond de haven en het spoor komen distributiecentra en vervoersbedrijven.

De bouw moet volgend jaar beginnen. Het ontwikkelingsbedrijf krijgt een startkapitaal van 17 miljoen gulden. Gelderland legt anderhalf miljoen op tafel, evenals onder meer de steden Arnhem en Nijmegen. Samen brengen de overheden negen miljoen op. Een aantal bedrijven legt daar acht miljoen bij, onder andere de projectontwikkelaars die de grond hebben gekocht, aannemer Boskalis en een zandwinningsbedrijf. Gelderland zegt dat het ministerie van verkeer en waterstaat 100 miljoen klaar heeft liggen. In de loop der tijd moet er meer particulier geld komen om het investeringsbedrag van 1,2 miljard compleet te maken.

,,Er zijn voldoende private partijen die willen meedoen'', zegt gedeputeerde Boxem. Toezeggingen heeft hij nog niet. ,,Daarvoor is het nog te vroeg. Maar wij hebben genoeg aanwijzingen dat wij aan dit avontuur kunnen beginnen.''

Een domper voor de provincie was het schrappen van de noordtak van de Betuwelijn. Daardoor passeren dagelijks niet 320 treinen het multimodale transportcentrum maar 170. De prognose van het aantal arbeidsplaatsen dat het complex zou opleveren zakte daardoor van achtduizend naar vijfduizend tot zesduizend. Gedeputeerde Boxem stelt dat het MTC ook met 170 treinen de moeite waard is.

,,Per hectare nog geen vijftien arbeidsplaatsen. Dat is niks'', zegt GroenLinkser Jansen echter. Distributie is niet arbeidsintensief en heeft een lage toegevoegde waarde, zegt hij.

Het MTC mist een solide basis. In Emmerich en bij Duisburg komen ook goederenstations en havens. ,,Waarom moet dat ook nog eens bij Slijk-Ewijk?'' Het bedrijfsleven in Gelderland vraagt keer op keer extra wegen en bedrijfsterreinen, zegt het statenlid. De aanleg van de Betuwelijn is een gelegenheid om hun wensen werkelijkheid te laten worden, vreest Jansen.

Als het MTC er eenmaal is kan dat voor het bedrijfsleven reden zijn de lobby voor nieuwe wegen in te zetten. De A73 vanuit Venlo moet via een nieuwe brug over de Waal rechtstreeks aansluiten op het MTC. De A15 moet bij Bemmel worden doorgetrokken naar de A18 en de A12 bij Zevenaar. Voor al deze kilometers snelweg is nog geen geld.

De komst van het multimodale transportcentrum lijkt sterk op het besluit van de Betuweroute, zegt Jansen. ,,Wij gaan steeds een stapje verder en straks kunnen wij niet meer terug. Ik hoor Pronk vaak mopperen over wildgroei aan bedrijfsterreinen. Hij heeft volkomen gelijk. De bouw van het MTC is daarvan een voorbeeld.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden