Vijf vragen over het lek bij de CIA

De Amerikaanse Veiligheidsdienst CIA is in grote verlegenheid gebracht door de onthullingen van WikiLeaks. Beeld AP
De Amerikaanse Veiligheidsdienst CIA is in grote verlegenheid gebracht door de onthullingen van WikiLeaks.Beeld AP

De CIA gebruikt smartphones en smart-tv's om mensen af te luisteren, zo bleek gisteren uit documenten van WikiLeaks. De onthullingen brengen de CIA in grote verlegenheid. Vijf prangende vragen over het lek.

1. Wat is de bron van de onthullingen?

Dat is schimmig. Een Russische geheime dienst kan de documenten in handen hebben gekregen en hebben doorgespeeld aan WikiLeaks. Maar het kan ook een individuele klokkenluider zijn geweest. Volgens WikiLeaks is vrijwel het hele arsenaal aan CIA-cyberwapens gestolen en in handen gekomen van voormalige Amerikaanse regeringshackers en onderaannemers. ‘Een van hen’ zou het materiaal hebben gelekt. “Ik ben diep bezorgd”, verklaarde Ted Lieu, Democratisch lid van het Huis van Afgevaardigden. “De potentiële gevolgen voor de privacy zijn verbijsterend.” De Amerikaanse justitie heeft volgens CNN een onderzoek geopend naar het lek.

2. Hoe schadelijk is dit voor de CIA?

Heel schadelijk. Want op zijn minst een deel van het cyberwapens van de Amerikaanse inlichtingendienst ligt nu op straat. Buitenlandse veiligheidsdiensten krijgen hierdoor inzicht in de werkwijze van de CIA en kunnen dezelfde middelen gaan inzetten. Ook kunnen buitenlandse spionnen, door het bestuderen van de broncodes van aangetroffen software, achterhalen of deze afkomstig is van de CIA.

3. Is de CIA zijn boekje te buiten gegaan?

Dat valt te bezien. Er ligt wel een VN-aanbeveling van twee jaar geleden om geen bewust gecreëerde cyberspionagemogelijkheden in commerciële producten te stoppen. En naar aanleiding van WikiLeaks-onthullingen in 2013 over de Amerikaanse afluisterdienst NSA, die onder andere de Duitse bondskanselier Angela Merkel afluisterde, beloofde de regering-Obama om minder gebruik te maken van cyber-kwetsbaarheden in producten. Maar dat is slechts een interne richtlijn.

“Het is natuurlijk strontvervelend dat het wéér fout gaat bij de Amerikanen”, zegt een ingewijde binnen de Nederlandse overheid. “Maar hieruit blijkt vooral dat de CIA gewoon zijn werk deed. Hoe vervelend veel mensen het ook vinden, spionage is internationaal niet gereguleerd.”

4. Wat zijn de gevolgen voor de strijd tussen Trump en de CIA?

Dat is nog onduidelijk. De Amerikaanse president Trump ligt al sinds zijn verkiezingscampagne overhoop met de CIA. De inlichtingendienst beschuldigt de Russische regering ervan dat zij met computerhacks en de verspreiding van nepnieuws heeft geprobeerd de Amerikaanse verkiezingen te beïnvloeden. De Russen zouden zo Trump een steun in de rug hebben willen geven. Maar Trump ontkent hulp van Moskou te hebben gekregen en beschuldigt de CIA van broddelwerk. Dat de Amerikaanse spionnen nu de bescherming van hun eigen geheimen niet op orde blijken te hebben, zal hen in deze machtsstrijd geen goed doen.

5. Wat is het effect op Amerika’s relatie met de wereld?

De onthullingen zouden Washingtons verhouding met zijn bondgenoten onder druk kunnen zetten. Zo valt in de stukken te lezen dat de CIA het Amerikaanse consulaat in de Duitse stad Frankfurt gebruikte als hackingbasis. De Duitse justitie kondigde gisteren aan dat zij de stukken ‘zeer zorgvuldig’ bestudeert en dat zij een onderzoek zal instellen als er aanwijzingen zijn voor ‘concrete strafbare feiten’ en ‘specifieke daders.’

Maar misschien nog wel belangrijker is dat het de verhoudingen met Rusland en China verder op scherp kan zetten. “De documenten laten zien dat de Amerikanen héél, héél geavanceerd zijn op dit gebied”, zegt de ingewijde binnen de Nederlandse overheid. “De machthebbers in China en Rusland zijn al bang voor Amerika. Dit kan die angst nog verder vergroten.”

Wat staat er precies in de documenten? Een leek zal er niets van begrijpen, maar voor wie het wel begrijpt is het lek een goudmijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden