Vieze handen aan bed doen veel kwaad

Water en zeep zijn in het ziekenhuis onvoldoende. Alcohol moet het zijn. (FOTO MARK KOHN) Beeld
Water en zeep zijn in het ziekenhuis onvoldoende. Alcohol moet het zijn. (FOTO MARK KOHN)

rotterdam – - Ziekenhuisinfecties zijn een groot probleem en kunnen dodelijk zijn. Artsen en verpleegkundigen beseffen de rol van hun eigen vieze handen te weinig. Tijd voor actie.

Geen land waar het ziekenhuispersoneel de handen zo slecht desinfecteert als Nederland; slechts twintig procent doet dat afdoende. „Alle andere landen doen het beter. Wij scoren vergelijkbaar met Malawi”, zegt de Nijmeegse hoogleraar Andreas Voss, internationaal gerespecteerd deskundige in de infectiepreventie. Voss was gisteren een van de sprekers op een congres van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) over het belang van handenwassen in zorginstellingen. Of beter: handhygiëne. Want water en zeep zijn in een omgeving met zwakke of verzwakte mensen onvoldoende. Alcohol moet het zijn, het liefst na iedere handeling of contact met de patiënt: tussen de vingers, op de hand en in de handpalm. Dat doodt pas echt de gevreesde micro-organismen.

Voss’ vergelijking leidde tot enig ongeloof in de congreszaal vol ziekenhuismedewerkers, van medisch specialist tot verpleegkundige. Malawi? Scoren we echt zo slecht? „Ja, het is eerlijk gezegd bedroevend”, vervolgt de hoogleraar, die een relatie legt met ziekenhuisinfecties. Hij schat dat hier jaarlijks 3200 patiënten overlijden door ziekenhuisinfecties, al zijn daarover geen harde cijfers, geeft hij direct toe. „Maar veel van die sterfgevallen zijn vermijdbaar.” Want omdat naar schatting dertig tot veertig procent van de infecties is te relateren aan slechte handhygiëne, spreken we over een serieus probleem, concludeert de hoogleraar.

Een uurtje later, in de werkgroep ’Gewoon handen schoon’ nuanceren twee onderzoeksters van IQ Healthcare, een wetenschappelijk instituut voor kwaliteitsverbetering van de zorg, de vergelijking met Malawi. In Holland meten we gewoon streng, zegt onderzoekster Anita Brink. „Dan kom je dus ook veel tegen.” Maar deze nuancering doet geen afbreuk aan het feit dat ook hier richtlijnen en protocollen beter nageleefd moeten worden. „Als je de mensen ernaar vraagt, zegt 73 procent dat ze volgens de regels handalcohol gebruiken. Maar bij observatie blijkt dat maar negen procent te zijn”, zegt Brink. Bedrijfsblindheid speelt volgens Brink vooral op de intensive care, bij chirurgie en anesthesiologie. „Daar zijn ze zo gewend aan bloed, slijm, plasma en feces, dat ze er niet meer van schrikken. En dus minder geneigd zijn hun handen te wassen.” Maar, zo leert de ervaring van Brink en haar collega Lisette Schoonhoven, met een betere organisatie is veel te bereiken. Ze ontwikkelden folders en posters met prikkelende teksten als ’laat je handen je werk niet verzieken’, organiseerden themabijeenkomsten in ziekenhuizen. En vooral daar waar complete teams het thema oppikten ging het handenwassen fors vooruit; in een half jaar van 20 naar 53 procent. „Maar daarvoor is wel de steun nodig van de leiding”, beaamt Brink meteen. En 53 procent is natuurlijk nog geen honderd procent, geeft ze direct toe.

(Trouw) Beeld
(Trouw)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden