Viering zonder Oosterhuis; weer een verschraling

Overdonderd was ik na het lezen van het artikel ’Bisschop versus topscorer Oosterhuis’ in Trouw van vorige week zaterdag, waarin wordt gemeld dat de liederen van Huub Oosterhuis door bisschop Wiertz uit de liederenbundel van het bisdom Roermond zijn geweerd.

Ik ga even terug in de tijd. Als uitvloeisel van het als ’vernieuwend’ geroemde Tweede Vaticaans Concilie is in de eucharistievieringen prioriteit gegeven aan de Nederlandse taal ten koste van eeuwen oude Latijnse teksten. Deze laatste waren door gewone stervelingen niet te begrijpen, hetgeen een belemmering zou vormen voor de geloofsbeleving.

Vele jaren later is echter het besef doorgedrongen dat men iets essentieels overboord had gegooid. Geloof is niet een kwestie van het kille verstand en de ratio, maar van het hart en de hartstocht. Niet van kille beredenering, ontrafeling en uitleg, maar van warme inspiratie, bezieling en bekoring. Kortom, van liefde. Het grotendeels in Nederland verdwijnen van de kerkelijke wereldtaal – het Latijn, dat rijk is aan taal en symboliek – en het zoeken van het heil in ’vertaald Latijn’, betekende een verkilling en verschraling van de geloofsviering.

Dat wij niet geheel in een postconciliaire ijstijd zijn beland, is mede te danken aan enkele gloei-elementen in de Nederlandstalige religieuze teksten en liederen, tot welke elementen ook het werk van Oosterhuis behoort. In zijn liederen is de taal geen instrument voor een rationele weergave van of uiteenzetting over een mysterie, noch een uiting van regelzucht die geen andersdenkenden verdraagt, maar de enkele neerslag van warme bezieling en intuïtieve spiritualiteit die uitmondt in ontroerende lofgezangen. Oosterhuis’ liederen zijn daardoor ook bezielend. Zij kunnen je hart sneller doen kloppen en je nader tot jezelf en de Verhevene brengen.

Voor mij betekent het besluit van de bisschop(pen) dan ook regelrecht een tweede verschralingsronde. Hoe onwerkelijk klinkt in dit verband de titel van de zangbundel van het bisdom Roermond: Laus Deo (Lof zij aan God).

En dan nog dit: de uitspraak van bisschop Wiertz dat Oosterhuis de katholieke kerk heeft verlaten, is onzorgvuldig en getuigt van een ijzige houding. Natuurlijk doet zoiets pijn in een bezield hart. Zelf ben ik katholiek (en ex-seminarist), maar de eucharistieviering in de kerk spreekt me al langer niet meer zo aan. Ik weiger echter te geloven dat ik -- door de afstand die ik voel tot bepaalde uitingen en standpunten van de kerk(leiding) -- de katholieke kerk verlaten heb. Daartegen zou mijn hart in opstand komen. Bovendien ervaar ik nog regelmatig het Licht dat mij aanstoot in de morgen. Dat kan niemand mij afnemen.

Zoetermeer Wim Wijnen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden