Vierenveertig lijken uit de kast

Meena Kandasamy

Hoe schijf je een verhaal over een waargebeurde massamoord? Er is moed voor nodig om nog altijd zwerende wonden bloot te leggen. Meena Kandasamy, mensenrechtenactivist, feminist en daarnaast dichter, heeft het aangedurfd om zo'n roman te schrijven, over de grootste kastegerelateerde slachting in de geschiedenis van India. Het resultaat is het door Gerda Baardman prachtig vertaalde boek 'De zigeunergodin'.

Dat Kandasamy confrontaties niet schuwt, maakt ze duidelijk waar ze opmerkt "dat een land pas interessant gevonden wordt als er een blanke man naartoe is gegaan, vriendschap heeft gesloten met een paar leden van de plaatselijke bevolking, een heleboel brutale vragen heeft gesteld, uitgebreide aantekeningen heeft gemaakt in zijn Moleskine-opschijfboekje, weer naar huis is gegaan en erover heeft geschreven". Ze wil haar lezers het ware India laten zien en is niet van plan om hen daarbij te sparen.

'De zigeunergodin' speelt zich af in 1968. De uitgehongerde arbeiders die horen tot de dalits, de kastenlozen, hebben er genoeg van om te worden uitgebuit door de eigenaars van de rijstvelden in het Tamil Nadu-gebied. Onder aanvoering van de plaatselijke communistische partij beginnen ze actie te voeren. Hun naakte bestaan, het enige dat ze hebben, zetten ze zonder vrees op het spel. Daarmee krijgt het motto van de roman, ontleend aan John Steinbeck, inhoud: 'Hoe kun je een man bang maken als de honger niet alleen zijn eigen samengekrampte maag tergt, maar ook de miserabele buiken van zijn kinderen? Je kunt hem niet bang maken - hij kent een angst die alle andere angsten te boven gaat.'

Het conflict bereikt een climax in de slachting die zich op Eerste Kerstdag 1968 voltrekt in het dorpje Kilvenmani. 44 Dalitvrouwen en kinderen worden in een hut opgesloten en levend verbrand. Hoewel hij hardnekkig ontkent weet iedereen dat Gopalakrishna Naidu, voorzitter van de Bond van Rijstproducenten, samen met zijn handlangers verantwoordelijk is. Maar het slappe optreden van de politie en het daarop volgende strafproces laten zien dat de werkelijke macht niet bij de autoriteiten, maar bij de landeigenaren ligt.

Hoe schrijf je over zo'n verschrikkelijk hoofdstuk uit de geschiedenis van je land? Het is een kwestie waarmee Kandasamy openlijk en nadrukkelijk worstelt. Ze wil haar publiek geen gepolijst eindproduct voorschotelen, maar een roman als een binnenstebuiten gekeerd kledingstuk, waarbij je kunt zien hoe de naden lopen en waar de stiksels zitten. Ze toetst diverse genres, brieven, interviews, toespraken, poëzie, raps en herinneringen. Ze brengt het probleem van een passende titel ter sprake, van de meest geschikte vertelstem, van een adequate compositie.

De lezers worden nu eens het drama ingetrokken en dan weer voor het hoofd gestoten door een provocerende verteller. Zo ontvouwt zich een gruwelijk relaas tegen de achtergrond van technisch en ambachtelijk commentaar, doorspekt met ironie en spot. Andere schrijvers ontziet Kandasamy daarbij niet. "In Bajesvogel schrijft Kurt Vonnegut over het fictieve bloedbad van Cuyahoga dat met aktievoeren tegen de grootindustrie te maken had en op 25 december plaatsvond. Het probleem met een nieuw, origineel idee in een roman is dat je altijd moet controleren of Kurt Vonnegut het niet al eerder had bedacht."

Kandasamy brengt de misstanden zonder scrupules onder onze aandacht. Daarmee rukt ze de exotische Indiase sluiers weg en trekt ze ons hardhandig uit onze leunstoel.

Meena Kandasamy: De zigeunergodin (The Gypsy Goddess) Vert. Gerda Baardman. Atlas Contact; 268 blz. euro21,99

De Indiase Meena Kandasamy (1984) woont in Tamil Nadu. Ze schrijft veel over het Indiase kastenstelsel en vrouwenrechten. Eerder publiceerde ze twee dichtbundels: 'Touch' (2006) en 'Ms. Militancy' (2010).

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden