Lerarentekort

Vierdaagse lesweek is een reële optie voor Amsterdamse basisscholen

Een lerares in haar lege klaslokaal. De Slotermeerschool is samen met vijftien andere basisscholen in Amsterdam gesloten om aandacht te vragen voor het lerarentekort.Beeld ANP

Amsterdamse basisscholen hebben serieuze plannen een vierdaagse lesweek in te voeren om het lerarentekort het hoofd te bieden.

Amsterdamse basisscholen overwegen een vierdaagse lesweek. Op de vijfde dag gaan de kinderen waarschijnlijk wel naar school, maar schoolbesturen praten momenteel over een alternatieve invulling. “Het is een reële mogelijkheid”, zegt Lieke Thesingh van het Breed Bestuurlijk Overleg Amsterdam (BBO), de vereniging van basisschoolbesturen.

Amsterdamse schoolbesturen denken na over noodmaatregelen om het lerarentekort het hoofd te bieden. Eind januari moet er een plan liggen. Minister Arie Slob (onderwijs) maakte begin vorige week in een Kamerbrief duidelijk dat de vijf grote steden (Amsterdam, Utrecht, Den Haag, Almere en Rotterdam) de ruimte krijgen om maatregelen te nemen.

“Er ligt nu een aantal plannen op tafel, een vierdaagse lesweek is daar onderdeel van. Het is een reële mogelijkheid, maar staat nog niet vast”, aldus Thesingh die betrokken is bij het overleg over het noodpakket. Het voordeel van zo’n vierdaagse lesweek is dat leraren ontlast worden en tijd hebben om huiswerk na te kijken of lessen voor te bereiden.

Amsterdam en Den Haag hebben momenteel het meeste last van het lerarentekort. Amsterdamse basisscholen kwamen begin november 384 voltijds leraren tekort, begin dit schooljaar lag dat aantal nog op 280.

Onorthodoxe maatregelen

Zestien Amsterdamse basisscholen in Nieuw-West sloten begin december de deuren vanwege het lerarentekort. De Amsterdamse wethouder van onderwijs, Marjolein Moorman, onderschrijft de noodzaak onorthodoxe maatregelen te nemen. Ze schreef eerder in een brief aan de gemeenteraad: “Het college betreurt het dat de crisis in het onderwijs zo ernstig is dat dit soort maatregelen nodig zijn, maar begrijpt dat goed onderwijs niet alleen is uit te drukken in het aantal lesuren.”

Daarom kijken de Amsterdamse schoolbesturen nu naar mogelijkheden om de lesweek anders in te richten, met minder lesuren. “Niets is ondenkbaar, maar we hebben niet nu al besloten om over een maand een vierdaagse lesweek in te voeren”, reageert Arnold Jonk van het Amsterdamse schoolbestuur Samen tussen Amstel en IJ. Hij wijst erop dat er meerdere varianten momenteel besproken worden. “Er zitten veel aspecten aan zo’n vierdaagse lesweek: is het organiseerbaar? Wat betekent dit voor leerkrachten, en wat voor de kinderen? We denken er over na. Het is ook niet helemaal nieuw, want een school in Hoorn doet het al.”

Bildung

Hoe die eventuele vijfde dag wordt ingevuld, is nog onduidelijk. Thesingh: “Je kan denken aan kunst, cultuur of iets in de trant van bildung. Maar we weten het echt nog niet.” Bildung (letterlijk: vorming) is in opkomst in het Nederlands onderwijs en vindt zijn oorsprong in Duitsland. Persoonlijke en sociale ontwikkeling van het kind staan daarbij voorop. Het komt neer op een brede vorming op het gebied van empathie, ethiek en creativiteit.

“Het is niet zoals je het zou willen, maar ze maken op Amsterdamse basisscholen wel van de nood een deugd”, reageert Nienke Meijer, tot volgende week bestuurder bij de Vereniging Hogescholen en verantwoordelijk voor de portefeuille lerarenopleidingen. Ook zij is betrokken bij het overleg over de noodmaatregelen. “Hoe mooi is het als kinderen op die vijfde dag iets extra’s meekrijgen in de trant van persoonsvorming, technische vraagstukken of maatschappelijke innovatie.” 

Lagere werkdruk

Je doorbreekt volgens Meijer bovendien de negatieve discussie over het lerarentekort omdat de werkdruk wordt verlaagd en leraren in die uren de kans krijgen zichzelf te ontwikkelen. Wie die extra lessen moeten gaan geven? “Denk aan mensen uit het bedrijfsleven die een didactische aantekening hebben.”

In hoeverre het ministerie en de onderwijsinspectie akkoord gaan met zo’n eventuele vierdaagse lesweek, is onduidelijk. Maar Thesingh van het BBO benadrukt dat alles in goed overleg gaat. 

Lees ook: 

‘Haal de schotten tussen het basis- en voortgezet onderwijs weg’

Geef leraren weer een carrièreperspectief door opleidingen anders te organiseren en het salaris in basis- en voortgezet onderwijs gelijk te trekken, zegt bestuurder Nienke Meijer.

‘Ik heb 25 vacatures, dat los ik op met plakbandconstructies. De kinderen betalen de rekening.’

Zestien Amsterdamse basisscholen sluiten in december een week hun deuren vanwege het lerarentekort. Bestuurder Joke Middelbeek (59) wil een statement maken. ‘We moeten uit de overleefstand.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden