Vier mevrouwen Hemingway

Onrustige schrijver gedijt het best in het huwelijk

Dat Ernest Hemingway (1899-1961) een rokkenjager was, wisten we al en verbaast ons niets. Opmerkelijker is dat Hemingway met iedere nieuwe vlam ook meteen trouwde. Vier keer maar liefst.

In 'Mevrouw Hemingway', de tweede roman van de Britse schrijfster Naomi Wood (haar debuut, het dystopische 'The Godless Boys', verscheen niet in Nederlandse vertaling), draait het om deze vier vrouwen. Hemingways avontuurlijke liefdesleven inspireerde eerder de Amerikaanse schrijfster Paula McLain tot de roman 'Een eerste liefde in Parijs' ('The Paris Wife'). Daarin ging het om zijn eerste huwelijk met Hadley Richardson.

Wood verwerkt nu alle vier de vrouwen in een roman, waarbij ze zich baseert op originele liefdesbrieven en telegrammen. Al gauw openbaart zich een vast patroon. De schrijver wordt verliefd, kort daarna volgt een huwelijk. En na de eerste, veelbelovende jaren dient zich een nieuwe kandidate aan. Mevrouw Hemingway moet het veld ruimen, de maîtresse neemt haar plaats in.

In vier delen laat Wood de echtgenotes aan het woord, waarbij de vrouwen ook opduiken in elkaars verhalen. Eerst is er de verlegen, iets oudere Hadley, die in een poging om haar huwelijk te redden de minnares van haar man maar meevraagt op vakantie in Spanje. Helaas, Hadley maakt geen schijn van kans tegen de jonge socialiste Pauline 'Fife' Pfeiffer ('rijk, nonchalant en werelds'). Ernest en Fife trouwen en verhuizen naar een prachtige villa in Key West, maar ook Fife moet het later afleggen tegen een jongere rivale. Hemingway raakt tot over zijn oren verliefd op oorlogscorrespondente Martha Gellhorn, met wie hij de Spaanse Burgeroorlog verslaat. Samen vertrekken ze naar Cuba, terwijl Fife achterblijft in Key West. De vrijheidslievende Martha heeft duidelijk moeite met de rol die Hemingway haar toebedeelt. "Wat ben jij: oorlogscorrespondente of een vrouw in mijn bed?", schrijft hij in een telegram. Ze is de enige die zelf besluit Hemingway te verlaten. Maar niet voordat 'Papa' (zijn zelfverkozen bijnaam) een nieuw liefje heeft: Mary Welsh, een correspondente die wél haar carrière voor hem wil opgeven. Zij is de enige mevrouw Hemingway die niet eindigt als ex; ze blijft bij hem tot zijn dood in 1961.

Terwijl het innerlijk leven van de vrouwen zich aan de lezer ontvouwt, blijft de man om wie het draait in Woods versie ondoorgrondelijk, alsof zelfs zij die het dichtst bij hem staan nooit helemaal hoogte van hem hebben kunnen krijgen. Wel weet ze overtuigend duidelijk te maken dat Hemingway absoluut niet alleen kon zijn. Als schrijver leek hij het beste te gedijen binnen de vastigheid van een huwelijk. Tegelijkertijd zocht hij continu de spanning op - zie ook zijn liefde voor de jacht en voor diepzeevissen. Twee nogal tegenstrijdige aspiraties.

'Mevrouw Hemingway' biedt een originele kijk op een veelbewogen liefdesleven - hoewel alle jaloezie, de echtelijke ruzies en het onderlinge geharrewar tussen de vrouwen het verhaal nogal soapachtig maken. Wood probeert alle vrouwen een eigen stem te geven, met wisselend resultaat. In haar poging de bedeesde Hadley overtuigend neer te zetten, krijgt Woods soepele proza al gauw iets tuttigs ('Ze drukt haar zoute mond op de zijne en voelt zijn natte snor tegen haar lippen prikken').

De kracht van de roman schuilt vooral in het laatste deel, waarin Mary Welsh rouwt om de recente dood van Hemingway. Haar zelfbewuste, gelaten toon treft Wood erg goed. In sobere passages dwaalt Mary door het nu zo lege huis in Ketchum, Idaho, en probeert ze haar gedachten op orde te krijgen. Ze denkt terug aan Ernests laatste jaren, toen het schrijven al bijna niet meer lukte. Dat zijn dood zelfmoord was kan ze eerst nog niet geloven. "Het geweer is per ongeluk afgegaan. Dat is alles." Mary probeert de eenzaamheid het hoofd te bieden die Hemingway zelf zo verafschuwde. In deze passages, waarin de leegte en het gemis bijna tastbaar zijn, is Naomi Wood op haar best.

Naomi Wood: Mevrouw Hemingway (Mrs Hemingway) Vert. Lidwien Biekmann en Wim Scherpenisse. Querido; 272 blz. euro 19,99

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden