Vier harkstijve mannen duwen een wankel akkoord de wereld in

De onderhandelaars Sybrand Buma (CDA), Alexander Pechtold (D66), Mark Rutte (VVD) en  Gert-Jan Segers (ChristenUnie) bij de presentatie van het regeerakkoord.
  Beeld ANP
De onderhandelaars Sybrand Buma (CDA), Alexander Pechtold (D66), Mark Rutte (VVD) en Gert-Jan Segers (ChristenUnie) bij de presentatie van het regeerakkoord.Beeld ANP

Als je bedenkt dat deze vier mannen meer dan honderd hele dagen met elkaar in één ruimte hebben doorgebracht, als je je voorstelt hoe ze punt voor punt hebben geworsteld met problemen en oplossingen, hoe ze tot op het laatst hebben gebeld en gedelibereerd over de aanpassing, dan is de mate waarin ze samenhang uitstralen verbijsterend laag.

Vrienden zijn ze niet geworden, Mark Rutte, Alexander Pechtold, Sybrand Buma en Gert-Jan Segers. Het kan de spanning geweest zijn, of de vrees om te klef over te komen, maar Nederland keek na zeven maanden stilte vanmiddag naar vier harkstijve mannen die een moetje presenteerden.

Brede smile

Hoewel ze hun stropdassen, misschien zelfs wel de kleur van hun pakken, duidelijk op elkaar hadden afgestemd, was in hun lichaamstaal verder amper chemie te bespeuren. Eén scheve grijns wierp Pechtold naar Buma, één korte glimlach kon Buma voor Rutte opbrengen, op het moment dat Rutte een plichtmatig “ik heb daadwerkelijk vertrouwen in de toekomst” uitsprak.

Zelfs uit de joviale Rutte kwam slechts één keer zijn kenmerkende brede smile: toen de meest verbaal begaafde van de vier, Alexander Pechtold, overigens zonder het bijbehorend enthousiasme uit te stralen, grapte dat “vier mannen elkaar het ja-woord geven”.

Ook de pers lachte niet. Die had daar, was er al belangstelling voor geweest, vandaag tijd noch ruimte voor. Alle energie van de journalisten in de bedompte oude Tweede Kamerzaal was gericht op het in allerijl doornemen van het regeerakkoord, dat slechts vanwege een bijzonder klein lettertype en een korte regelafstand beperkt was tot 54 pagina’s.

Voetnoot

Dat een groot deel al eerder uitlekte hielp, maar de vraag was bijvoorbeeld wat de fracties nog hadden aangepast. Ze troffen in een voetnoot bij het eindverslag van informateur Gerrit Zalm een opmerking aan die over de vermaledijde ‘aflosboete’ zou moeten gaan – het in de afgelopen dagen ruim bekritiseerde afschaffen van de wet-Hillen, die bepaalt dat mensen die hun huis hebben afbetaald geen eigenwoningforfait hoeven te betalen. Ze lazen dat Pia Dijkstra van D66 een reeks van onderzoeken moet afwachten voor ze haar wet op voltooid leven zal doorzetten.

Maar voor vragen daarover, of over andere inhoudelijke punten, was amper plek. De persconferentie was na een kort statement van ieder van die vier partijleiders ten einde. Pas na afloop van gaf Rutte voor een televisiemicrofoon een korte toelichting op de voetnoot. “Uit verschillende fracties kwam het verzoek of dat niet nog anders kon”, verklaarde Rutte de toevoeging, die inhoudt dat de maatregel heel geleidelijk wordt ingevoerd. “We nemen er dertig jaar de tijd voor. Het is een vervelende maatregel, niets doen zou miljarden kosten.”

Frustraties

Tegelijk vertelde Sybrand Buma aan Bridget Maasland van RTL Boulevard dat ‘het thuisfront enorm blij was dat het nu voorbij was.’ Buma had de laatste maanden weinig thuis gegeten, vertrouwde hij haar toe. “Of het was een bakje uit de vriezer.” Gert-Jan Segers deed intussen uit de doeken dat hij wel eens had overwogen om het bijltje erbij neer te gooien, maar dat zijn verantwoordelijkheidsgevoel het steevast won van zijn frustraties. “En als je dan merkt dat je er samen tòch uit kan komen, als je ook merkt dat een andere partij soms ook heel dicht bij je staat, dan geeft dat vertrouwen.”

Voor Segers hadden de medisch-ethische punten het zwaarst gewogen, maar hij was trots op de stappen op klimaatgebied. Pechtold sprak over onderwijs, Buma over de middengroepen en Rutte herhaalde ‘dat alle groepen erop vooruit gaan’.

Griezelig

Maar alle vier droegen bijna zichtbaar de griezelige wetenschap met zich mee dat dit akkoord in Eerste en Tweede Kamer maar op een heel erg kleine meerderheid kan rekenen. Slechts één Kamerlid hoeft er maar gevoelig te zijn voor onrust in de achterban.

Dat in ieder geval de VVD daar niet heel gerust op is, bleek al meteen uit de bezwerende toon in een mail aan alle leden. “Dingen inleveren om andere zaken te bereiken, hoort erbij als je iets voor elkaar wilt krijgen. Als je daar niet toe bereid bent, dan moet je aan de zijkant gaan staan roepen hoe de ideale wereld in elkaar zou moeten zitten. Zo zitten we bij de VVD niet in elkaar.”

Lees ook: Wat staat er in het regeerakkoord dat we nog niet wisten?

Lees ook: Een degelijk en afgewogen werkstuk voor de 'gewone' Nederlander

Lees alle berichtgeving over het nieuwe kabinet op trouw.nl/nieuwkabinet

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden