Via een klotsbadje naar de Olympische Spelen

De weg naar olympisch goud begint bij een jeugdcoach. Wie zijn de ontdekkers van onze sporthelden? Deel 1 van een serie: Jeanet Mulder, de vroegere coach van Ranomi Kromowidjojo.

Als Jeanet Mulder (41) terugdenkt aan het bad waarin ze Ranomi Kromowidjojo vroeger trainde, moet ze hard lachen. "Het was echt zo'n klotsbadje", vertelt ze. "Met van die ouderwetse tegeltjes en bolletjeslijnen."

In het Helperbad in Groningen, een 25-meterbad met mozaïek op de grond, hielp Mulder Kromowidjojo naar de Olympische Spelen. Het bad had een diepe geul aan de zijkanten, waardoor keerpunten maken lastig was. "Het was een super oud, prachtig bad met maar vier of vijf banen. Echt een soort monument."

Mulder - helderblauwe ogen, hoogblond haar - begon op 16-jarige leeftijd als zwemcoach. Bij de kleine zwemvereniging Vriledo, in het Drentse dorpje Vries, hielp ze een paar zwemmers naar NK-niveau.

Daarna stapte Mulder over naar Trivia, een club in Groningen, waar ze Kromowidjojo onder haar hoede kreeg. Op 12-jarige leeftijd viel het talent meteen op. "Ze had toen al een heel goed watergevoel. Ze stak haar hand van nature heel smooth in het water, en zette die mooi onder de elleboog. Daardoor maakte ze veel rake klappen. Dat kun je iemand best aanleren, maar bij haar ging dat vanzelf. Dat is talent."

Mulder werkte in die tijd fulltime in het speciaal onderwijs. Al haar vrije tijd ging op aan zwemtrainingen. "Het begon als een grap, maar ik werd steeds fanatieker. Ik vind het gewoon leuk om het beste uit mensen te halen en met jongeren te werken."

Mulder volgde een cursus topcoach bij de zwembond en bedelde bij de club om meer badwater naarmate Kromowidjojo beter werd. "Ik wilde goede faciliteiten. Meer zwemuren, een camera, krachttraining. Daar zat het bestuur eerst niet op te wachten. Ze wilden een vereniging voor iedereen zijn en geen uitzonderingen maken. Het had allemaal nul met topsport te maken."

In 2006 kreeg ze haar zin. Er kon meer getraind worden. Kromowidjojo was toen al zo goed dat ze zich voor de Europese kampioenschappen langebaan had geplaatst. "Eigenlijk waren we aan het trainen voor de Europese jeugdkampioenschappen. Ineens mocht ze met de senioren in de estafette mee."

Mulder herinnert zich een gesprek dat ze in die tijd had met Kromowidjojo over de ambities van de jonge zwemster. Ze was toen een jaar of 15 en had al een enorme drive. "Ze vertelde me dat ze de allerbeste wilde worden. Daar schrok ik van. Ik dacht, o jee, hoe gaan we dit nou weer doen."

Samen met Marcel Wouda, destijds jeugdbondscoach, werd er een plan van aanpak gemaakt. Kromowidjojo wilde de Spelen in Peking in 2008 halen en moest aangeven hoeveel uur training ze daarvoor nodig dacht te hebben.

Toen Wouda hun ideeën hoorde, lag hij in een deuk. Kromowidjojo trainde in die tijd slechts zes uur per week en dacht aan tien uur wel genoeg te hebben voor Peking. Wouda maakte trainster en pupil duidelijk dat ze er met die aanpak niet zou komen.

Mulder ging minder werken, Kromowidjojo meer zwemmen. Kennis haalde de trainster in die tijd overal vandaan. Ze bestelde dvd's en zwemboeken vanuit Amerika. "Die zwembijbels heb ik nog steeds. Ik vertaalde ze en maakte er uittreksels van die ik mee nam naar de training." Lachend: "Je moet wat als je van een dorpsclubje komt en ineens zo'n talent in handen hebt."

Uit die boeken haalde Mulder onder meer informatie over de juiste hoek waarin een keerpunt gedraaid moet worden. Er stonden ook trainingsschema's in en informatie over hoe je een programma zo opbouwt dat de zwemmer op het juiste moment 'piekt'.

Mulder knutselde een camerasysteem in elkaar om de slag van Kromowidjojo te analyseren. "Het was een beveiligingscamera die ik vastbond aan een stok. Om Ranomi te filmen liep ik mee langs de badrand. We noemden dat ding Willempie. Vernoemd naar het merk."

Het was pionieren, zo ook met krachttraining. Dat gebeurde in de kantine van het Helperbad, waar de tafels en stoelen eerst aan de kant geschoven moesten worden. In die omstandigheden groeide Kromowidjojo van de klassieke mozaïektegels in het klotsbad in Groningen naar het olympische water in Peking.

Na haar debuut op de Spelen, in het estafetteteam waarmee ze goud won, verhuisde Kromowidjojo naar Eindhoven waar ze onder de hoede kwam van Jacco Verhaeren. Moeilijk was de scheiding volgens Mulder niet. Ze waren allebei toe aan een nieuwe stap.

Omdat de trainster naam had gemaakt met Kromowidjojo werd ze gevraagd om het nieuwe regionale trainingscentrum in Eindhoven op te zetten. Ze twijfelde geen seconde en verhuisde tegelijk met Kromowidjojo naar het zuiden van het land.

Voor het eerst kreeg Mulder een salaris voor haar activiteiten in het zwembad, waar ze voorheen een vrijwilligersvergoeding kreeg.

Vijf jaar lang, van 2008 tot 2013, trainde Mulder talenten als Sharon van Rouwendaal, Kyle Stolk, Maarten Brzoskowski en Maud van der Meer.

Daarna kon ze de baan niet meer combineren met haar gezin met twee jonge kinderen. De zwembond wilde niet meedenken over een situatie waarin ze parttime aan het roer zou staan. Het was fulltime, of niets.

Aan de kant gezet omdat ze er voor haar gezin wilde zijn, dat deed pijn. "Het is nooit met die woorden uitgesproken, maar dat was wel de reden. Ik ben niet in opstand gekomen, daar zag ik geen heil in. Zonde was het wel, want ik had vijf jaar fulltime in het vak gezeten. Ik was nog even bevlogen, alleen ik wilde iets minder van huis zijn."

Mulder zat een paar maanden werkloos thuis. Daarna vroeg de bondscoach van de paralympische zwemmers haar als talentcoach. Uit dat werk haalt de oude trainster van Kromowidjojo nu net zo veel voldoening. "Dit zijn ook zwemmers die een droom hebben en elke dag trainen om de beste van de wereld te worden."

De verrichtingen van Kromowidjojo volgt Mulder nog altijd op de voet. Thuis op televisie zag ze haar voormalige pupil in Londen op de Spelen in 2012 olympisch kampioen worden op de 50 en 100 vrij. Natuurlijk werd er een traantje weggepinkt.

Kromowidjojo roemt Mulder om de positieve invloed die de trainster heeft gehad op haar loopbaan. De zwemster noemt haar een gedreven coach die altijd in is voor een lolletje en tegelijkertijd oog heeft voor hoe het thuis en op school gaat. Ze ziet Mulder als de vrouw die haar naar de top heeft gebracht. Van 'funzwemmen' als junior naar olympisch zwemster.

Die complimenten wuift de trainster meteen weg. "Zei ze dat over mij? Wat lief. Maar ik zie dat zelf niet zo. Types als Ranomi klimmen het startblok op en willen de beste zijn. Dat leer je niet, dat ben je. Ranomi moet vooral trots zijn op zichzelf."

undefined

CV

1990-2002 coach bij zwemclub Vriledo in het Drentse Vries

2002-2008 coach bij de Groningse zwemclub Trivia

2008-2013 bondscoach regionaal trainingscentrum Eindhoven

2013-heden talentcoach paralympische zwemmers

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden