Via de sociale media is de aanslag live te volgen

De Franse politie riep op geen schokkende beelden te laten zien of geruchten te verspreiden op sociale media. Heeft dit zin?

Vrijwel direct na de aanslag in Nice donderdagavond stroomde Twitter vol met foto's van slachtoffers op straat. Via livestreams - de laatste rage op sociale media - kon je vanuit huis de paniek op de boulevard bijna rechtstreeks volgen. Terwijl de grote nieuwszenders nog weinig over de aanslag meldden, hielden mensen elkaar zo via sociale media van het nieuws op de hoogte.

De Franse politie was minder enthousiast over die fanatieke twitteraars. Ze riep op te stoppen met het delen van schokkende foto's en het verspreiden van geruchten. Ten onrechte zou er volgens sociale media bijvoorbeeld sprake zijn van een gijzeling in een restaurant. Het duurde volgens Peter Burger, die aan de Universiteit Leiden onderzoek doet naar 'broodje-aapverhalen', zeker een half uur tot de eerste ontkrachtingen van dat verhaal verschenen. En bijna twee uur tot de autoriteiten met een ontkenning kwamen.

Het is niet de eerste keer dat autoriteiten een beroep doen op de terughoudendheid van sociale media-gebruikers. Soms ook met succes. Tijdens een grote antiterreuractie in Brussel, in de weken na de aanslagen in Parijs, vroeg de politie aan inwoners niet te twitteren om zo de verdachten niet wijzer te maken. Die avond werden er massaal kattenfoto's gedeeld vanuit Brussel, onder de hashtag #BrusselsLockdown. Overigens koos Turkije na aanslagen in dat land voor een andere strategie. Sociale media werden daar helemaal uit de lucht gehaald.

De oproep van de Franse politie donderdagnacht was vrijwel kansloos, denkt Burger. "Vooral op een plek waar veel toeristen en dus camera's aanwezig zijn. Mensen willen doorgeven wat er gaande is. Dat is ook een sociale daad: je wilt anderen waarschuwen."

Bovendien kun je er vanuit gaan dat tijdens grote nieuwsgebeurtenissen internettrollen actief zijn, zegt Arnout de Vries, die bij TNO onderzoek doet naar sociale media en maatschappelijke veiligheid. Dat zijn grapjassen of mensen met andere motieven die bewust nepberichten rondsturen. Zij zullen zich helemaal niets aantrekken van de oproep van de politie. Al krijgen de berichten wel pas impact als veel mensen ze doorsturen.

Ook de livestreams die aan populariteit winnen - terwijl je filmt verschijnt de video direct op Twitter of Facebook - geven breaking news een nieuwe lading. Een tekenend voorbeeld daarvan was de dood van een Amerikaan, die miljoenen mensen onlangs live zagen gebeuren. Zijn vriendin, die naast hem in de auto zat, begon met streamen via Facebook toen de politie hem neerschoot. Het zorgde voor grote ophef in de VS.

Terwijl de meeste nieuwsorganisaties filters hanteren bij schokkende beelden, gebeurt dat bij die online livestreams in eerste instantie niet. De video's starten ook nog eens automatisch als je er langs scrolt, al is die functie uit te zetten. Het voordeel is dat je op zo'n moment nog meer bovenop het nieuws zit, zegt Peter Burger. Maar het kan ook de impact van een aanslag als in Nice vergroten.

Overigens filteren nieuwszenders in het geval van snel ontwikkelend nieuws ook niet altijd volgens de eigen normen. De zender France 2 bood gisteren excuses aan voor het uitzenden van beelden van de vrachtwagen die door de menigte raast.

Europese raad over aanpak terrorisme

De Europese ministers van buitenlandse zaken vergaderen maandag in Brussel over de gezamenlijke strijd tegen terrorisme. Naar aanleiding van de aanslag in Nice donderdag heeft Frankrijk verzocht het onderwerp op de agenda van de al geplande vergadering te zetten.

Normaal gesproken is terrorisme het dossier van de ministers van justitie en binnenlandse zaken. Voor het eerst na het referendum over de 'Brexit' is ook de omstreden, kersverse Britse minister Boris Johnson erbij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden