Via de rechter kan de politiek het nakijken hebben

Nederland moet aan iedereen binnen zijn landsgrenzen opvang bieden. Politiek en mensenrechtenorganisaties kennen veel gewicht toe aan die uitspraak van het Europees Comité voor Sociale Rechten, deel van de Raad van Europa. Terecht?

1. Wat is die Raad van Europa?

Een organisatie, in 1949 opgericht met als doel de democratie en mensenrechten binnen Europa te stimuleren. De Raad staat los van de Europese Unie en heeft met 47 aangesloten lidstaten - ook Oekraïne en Turkije doen mee - veel meer leden. De lidstaten hebben in 1961 het Europees Sociaal Handvest opgesteld. Het Europees Comité voor Sociale Rechten (ECSR) toetst bij klachten of een land zich hieraan houdt.

2. Zijn de uitspraken nou wel of niet juridisch bindend?

Nee, het ECSR is een comité dat toezicht houdt op een verdrag. Dat maakt het nog niet machteloos. Het comité legt zijn besluiten voor aan het Comité van Ministers van de Raad van Europa. Daarin zitten alle 47 ministers van buitenlandse zaken van de lidstaten. Zij kunnen een land aanspreken als dat het handvest niet naleeft, en doen dat doorgaans ook. Negeert een land zo'n oproep, dan doet dat diens imago geen goed. De Europese ministers, die uitspraken inhoudelijk niet in twijfel mogen trekken, oordelen op z'n vroegst in januari over de opvangzaak. Staatssecretaris Fred Teeven heeft gisteren aangegeven daarop te willen wachten. PvdA, voorstander van opvang, heeft daar begrip voor.

3. Is Teeven de enige die wat kan veranderen?

Niet helemaal. Hoewel het aan Teeven is om te bepalen hoe met de uitspraak om te gaan, biedt deze ook andere mogelijkheden. Bijvoorbeeld in de rechtbank. De rechter kan weliswaar niet op basis van het ECSR-oordeel opvang toewijzen aan afgewezen asielzoekers, maar hij kan de uitspraak wel degelijk laten meewegen. Dat is ook gebeurd bij de zaak die Defence for Children aanspande tegen de staat met als doel onderdak te regelen voor afgewezen asielkinderen. De Hoge Raad gaf de kinderrechtenorganisatie in 2012 gelijk. Toenmalig minister Gerd Leers moest opvanglocaties openen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden