Vette violen en toneelspel in een schitterend decor

Publieke werken

Regie: Joram Lürsen. Met Gijs Scholten van Aschat, Jacob Derwig en Rifka Lodeizen.

***

In 1888 werd in Amsterdam driftig gebouwd aan het Centraal Station en het tegenovergelegen Victoria Hotel. Iets verderop verrees het Concertgebouw, precies zoals beschreven in de bekroonde roman van Thomas Rosenboom uit 1999, waarvan ruim 450.000 exemplaren werden verkocht. Een goed boek. Maar of de verfilming van 'Publieke werken' ook zo goed is?

Natuurlijk, je ziet meteen dat er in de realistische reconstructie van 19de-eeuws Amsterdam veel werk zit. En anders maken de verhalen rond de productie van de historische film in een studiocomplex in Boedapest dat wel duidelijk. Hongarije bleek niet alleen de middelen te bieden om onze oude hoofdstad te herscheppen, maar ook een gunstig financieel klimaat.

Geld brengt op een andere manier vioolbouwer Walter Vedder in actie. Vedder wordt door een ondernemer benaderd om voor 20.000 gulden zijn woning en werkplaats te verlaten. Op de plek waar zijn huis staat, en dat van zijn buurman, wiens belangen hij behartigt, moet een luxueus hotel verrijzen.

Maar Vedder denkt slim te zijn door meer dan het dubbele te vragen. Ze kunnen toch niet om me heen, denkt hij.

En terwijl Vedder zich al rijk rekent, smeedt hij met zijn neef uit Hoogeveen, apotheker Christoph Anijs, het plan voor een emigratieproject. Vedder zal de oversteek van arme veenarbeiders naar Amerika financieren. De neven zien al voor zich hoe ze als weldoeners zullen worden gevierd. Het project zal Anijs, die in de veenkolonie onbevoegd als dokter opereerde, waarschijnlijk ook snel uit de problemen helpen.

Gijs Scholten van Aschat en Jacob Derwig zijn prima als de mannen die, zuchtend naar erkenning, boven hun macht reiken, en hun ondergang tegemoet gaan. Al wordt het spel naarmate het verhaal vordert ook toneelmatiger. Daarbij wordt het drama rond de apotheker afgezwakt door hem in de film, anders dan in het boek, een happy end te gunnen. Een bedenkelijke aanpassing die afbreuk doet aan het tragische karakter.

In de regie van Joram Lürsen, die met 'Alles is Liefde' zijn grootste filmhit scoorde, komt het drama ook met vette violen, slechts afgewisseld met nadrukkelijk pianospel. Een babylijkje wordt al even onsubtiel getoond. En het fragment waarin de apotheker in het nauw wordt gedreven bevat zowaar de meest hilarische piemelscène in de geschiedenis van de Nederlandse film.

'Publieke werken' is in dramatisch opzicht een beetje de houtje-touwtjeversie van de roman. Je kunt je vergapen aan de reis terug in de tijd, toen het Victoria Hotel om de pandjes van Vedder en zijn buurman heen werd gebouwd. De twee ingekapselde geveltjes bepalen nog steeds het wonderlijke aanzicht van het hotel aan de Prins Hendrikkade, recht tegenover Amsterdam Centraal.

Voor echt mooi drama is er nog steeds Rosenbooms klassieker.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden