Herdenken

Veteranen van Market Garden opgelucht, hun 'white house' blijft

Hotel Dreyeroord, het oorlogsicoon van Oosterbeek.Beeld Koen Verheijden

Oorlogsicoon Hotel Dreyeroord wordt gesloopt. Maar de gevel van het nieuw te bouwen pand zal er uitzien als vroeger. Tot opluchting van velen. 'Dit had niet beter gekund.'

Bij Stichting Behoud WO2 Erfgoed Gelderland ging vorige week de vlag uit. Hotel Dreyeroord, het oorlogsicoon van Oosterbeek, wordt binnenkort dan wel gesloopt, maar vervolgens ook weer vrijwel in oude staat nagebouwd. Het angstbeeld dat het illustere oorlogsmonument plaats moest maken voor een modern en kleurloos pand is afgewend.

In het najaar van vorig jaar stak in Oosterbeek een storm van protest op dat elders in de wereld gehoor kreeg. Bekend werd dat Hotel Dreyeroord zou worden gesloopt door projectontwikkelaar Amvest die in plaats daarvan een gebouw wilde neerzetten voor twintig dementerende ouderen. Het bedrijf had gekeken hoeveel renovatie zou kosten, maar dat werd te duur bevonden.

De nog in leven zijnde Britse, Canadese en Amerikaanse veteranen, die in september 1944 rond het hotel met Duitse militairen een gevecht op leven en dood leverden, waren boos omdat gemeente Renkum, waar Oosterbeek onder valt, wilde meewerken aan de sloop. De Britse ambassadeur in Nederland schreef een protestbrief aan de gemeente, waarin hij eraan herinnerde dat veel van zijn landgenoten een emotionele band hebben met het hotel. In buitenlandse kranten verschenen berichten over de sloop.

Behalve de veteranen maakten ook inwoners van Oosterbeek, die elk jaar in september op de Airborne Begraafplaats weer onder de indruk zijn van de mannen die Nederland bevrijdden, bezwaren tegen de sloop. Het voormalige hotel is in hun ogen het belangrijkste oorlogsmonument van de gemeente, en misschien wel van de regio. Zij verenigden zich in de Stichting Behoud WO2 Erfgoed Gelderland. De leden startten een handtekeningenactie die door ruim 20.000 Nederlanders en buitenlanders werd gesteund.

Tekst loopt door onder afbeelding.

Beeld Koen Verheijden

Menselijke resten

Hotel Dreyeroord was tijdens de Slag om Arnhem een belangrijke plek voor de geallieerden. Het regiment The King's Own Scottish Borderers vestigden na de luchtlandingen in het hotel hun hoofdkwartier. Rond het pand werd twee dagen lang man tegen man gevochten toen Duitse troepen het wilden heroveren. Minstens 23 geallieerde soldaten verloren daarbij hun leven. Bij de jaarlijkse herdenking van operatie Market Garden komen veteranen naar 'the white house' - Dreyeroord kunnen ze niet uitspreken - om hun herinneringen op te halen en trauma's te verwerken.

"We zijn ongelofelijk blij met deze oplossing", zegt Wiljo Pas, een van de drijvende krachten achter de protestacties. Het is het tweede succes voor de groep. Al eerder lukte het de gemeente te overtuigen van de noodzaak om het terrein rondom het gebouw door archeologen onder handen te laten nemen. Daarbij zijn behalve munitie en wapens ook menselijke resten gevonden. Deze zijn overgedragen aan het Airborne Museum in Oosterbeek.

Dat het karakteristieke gebouw wordt vervangen door nieuwbouw ziet Wiljo Pas niet als een onoverkomelijk bezwaar. "Tijdens al die gevechten is het pand vreselijk beschadigd geraakt. Later is het hotel vele keren verbouwd. Straks komt het gebouw er precies uit te zien zoals het voor de oorlog was. In mijn ogen doet het ontwerp helemaal recht aan het verleden", zegt Pas.

Het mooie is volgens hem dat de nieuwbouw in veel opzichten rekening houdt met wat er in 1944 is gebeurd. "Wat ons heel erg blij maakte was dat Amvest ook beloofde dat de veteranen en hun familieleden daar elk jaar welkom zijn voor hun bijeenkomst. De nieuwbouw is dus een compromis, maar ik had het niet beter kunnen bedenken."

Wiljo PasBeeld Koen Verheijden
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden