Veteraan is nu echte Flandrien

,,Ik hoop dat hij er nu mee ophoudt'', sprak Erik Zabel tegen beter weten in, nadat Andrei Tchmil na een adembenemend spannende finale de mooiste aller klassiekers had gewonnen. De tot Belg genaturaliseerde Moldaviër nam de opmerking voor kennisgeving aan. ,,Duclos-Lassalle won op zijn 38e zijn eerste Parijs-Roubaix. Ik ben pas 37.''

Johan Woldendorp

Niemand misgunde de per jaar jonger ogende veteraan zijn zege in de Ronde van Vlaanderen. Eigenlijk 'iedereen' hoopte dat de door Wesemann en Peeters op gang gezette achtervolging op luttele seconden zou stranden. Die bede werd verhoord tijdens de op de eerste zondag van april opgedragen hoogmis van het Vlaamse wielrennen.

Tchmil demarreerde op de Bosberg, daar waar in de Ronde zo vaak de slag valt. Hij sloop weg zoals zijn grote voorbeeld dat altijd deed: op zijn Zoetemelks. Niemand kon hem terughalen, al werd het gat in de slotkilometers erg klein. ,,Twee kilometer voor het einde werden de motoren naar voren gestuurd. Dat was niet het vrolijkste moment van de dag.''

Hij vergelijkt de finale van gisteren met de slotfase van Milaan-San Remo van 1999, die hij op zijn naam schreef. ,,Toen voelde ik een kilometer lang van die lichte, snelle hamertikjes tegen mijn hoofd. Nu waren het twintig kilometer lang harde, doordringende mokerslagen.''

Andrei Tchmil werd op 22 januari 1963 geboren in Kabarovsk, aan de Chinese zee. Maar hij heeft zijn hele, al 21 jaar durende carrière 'iets' met de Ronde van Vlaanderen gehad. Het is zelfs de meeste Vlamingen niet gegeven zo liefdevol over hun dierbaarste wielerschat te praten als uitgerekend Tchmil: ,,De Ronde is als een tunnel. Je stapt er in Brugge binnen en wordt dan ineens van de buitenwereld afgesneden. Je hebt enkel nog je hoofd, de benen, de einders en de kilometerteller. Plots duikt daar die licht hellende straat in Meerbeke op'', zo omschreef hij zijn gevoelens in de organiserende krant Het Nieuwsblad.

Hij hoorde wel eens collega's klagen over het feit dat ze over die kasseien in het Vlaamse heuvelland werden gedrild, waar het gisteren toevallig goed toeven was, maar waar het begin april meestal koud, winderig en regenachtig is. Dat watjes-gedoe snapt Tchmil niet. ,,Selectie voor de Ronde van Vlaanderen moet je als een premie beschouwen.'' De gretigheid droop er voor de start al van af. Als eerste tekende hij de presentielijst.

Tchmil is een bijzonder mens. Van Siberië verhuisde hij op zijn twaalfde naar Moldavië. Hij trouwde een Oekraïnse en verkreeg in 1998 de Belgische nationaliteit. Omdat door het cyrillische schrift verwarring over zijn naam bestond, liet hij die in zijn paspoort als Tchmil registreren. Hij woont nog in Puegnago, aan het Gardameer, maar vestigt zich na zijn loopbaan in Dottenijs, pal op de Belgische taalgrens. Hij spreekt Frans, maar wil als een heuse Flandrien van vlees en bloed de wielergeschiedenis induiken. ,,Of ik dat nu ben? Dat hoort U te beoordelen.''

Zes jaar terug in de tijd. Het weer in Parijs-Roubaix is bar en boos. Tchmil wint, in zijn eerste Lottojaar, zijn eerste klassieker. De persconferentie is een ware beproeving. Op het toneel zit achter een tafel een mijnwerker met een verweerd gezicht, gesloten als een oester, de wereld om zich heen wantrouwend.

Hoe anders was het gisteren in de gymzaal van de basisschool van Meerbeke. Tchmil oogt als een jonge god, bespeelt zijn publiek en laat de ene kwinkslag op de andere volgen. ,,Iedereen wordt elke dag een dagje ouder. Ook de jongeren. Maar jeugd is geen nadeel'', grapt hij. Jef Braeckevelt, dit jaar eerste ploegleider bij Lotto nadat de bloednerveuze Jean-Luc Vandenbroucke op straat was gezet, ontfermde zich in '94 over het dode vogeltje dat Tchmil toen was. ,,In het begin was er veel kritiek op hem'', zegt Braeckevelt. ,,Hij zonderde zich van iedereen af. Er was een communicatieprobleem. Maar hij is een heel verstandige jongen, die van alles op het gebied van cultuur en geschiedenis op de hoogte is. Hij doet niets anders dan boeken lezen. Hij is 37, maar in zijn hoofd nog lang niet moe. Sinds de vorige zomer onderwerpt hij zich aan een streng voedingsregiem. Hij raakte vijf kilo kwijt en lijkt nog jaren mee te kunnen.''

,,Als ik de Ronde nu niet gewonnen had, had ik zeker nog twee kansen gekregen'', haakt Tchmil er op in. ,,Mijn erelijst is nog lang niet compleet.''

Tchmil was vooraf ingeschaald bij de kanshebbers, maar gold tegelijkertijd als een outsider omdat zijn ploeg kwaliteit leek te ontberen. Rabo roerde zich, Tristan Hoffman solliciteerde naar een hoofdrol -de voor een Deense ploeg rijdende Nederlander werd uiteindelijk vijfde- Wesemann trachtte Zabel naar de finish te dragen en Museeuw hoopte geschiedenis te schrijven door als eerste sporter vier keer 'Vlaanderens mooiste' te winnen. Het karaktermens uit Gistel probeerde het voor de beklimming van de Muur van Geraardsbergen, maar bekocht zijn overmoed.

En dan flitste de grijze hoge snelheidstrein, Farm Frites, door de tunnel, waarover ploegleider Teun van Vliet vooraf al geroepen had dat die in de breedte sterker zou zijn dan Mapei. Onvermoeibaar speelden Ivanov, Van Bondt en Knaven de kaart Van Petegem, maar uitgerekend de kopman was niet scherp genoeg. Tchmil dankte omstandig zijn ploeggenoten, doch speelde uiteindelijk zijn eigen kaart. Hij bleek alle troeven in handen te hebben.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden