Vete tussen herders en boeren zorgt voor nieuwe geweldsgolf in Nigeria

Nigerianen bij een voertuig dat is verwoest tijdens gevechten tussen regeringstroepen en Boko Haram, eind april.Beeld AFP

President Buhari wist de terreur van Boko Haram in te dammen, maar zijn land wordt nu geteisterd door ander geweld.

De gewelddadige aanval waarbij dit weekend tientallen doden vielen in het noorden van Nigeria, staat niet op zichzelf. Volgens David Ehrhardt, die aan de Universiteit Leiden onderzoek doet naar conflicten in Nigeria, neemt de spanning tussen herders en boeren toe door de snelgroeiende bevolking en de privatisering van land. 

"Het wordt voor de Fulani-herders, die traditioneel het land doorreizen, steeds moeilijker om vruchtbare grond te vinden om hun kuddes te laten grazen", zegt Ehrhardt. "Die spanning tussen herders en boeren is een brandende politieke kwestie die het land verdeelt."

Het is nog niet duidelijk wie er verantwoordelijk is voor de gewelddadige aanval van afgelopen weekend. Volgens de Nigeriaanse krant Vanguard overviel een groep 'gewapende bandieten' zaterdagmiddag de inwoners van het dorp Gwaska, dat in een gebied in het noorden van het land ligt waar lokale bendes actief zijn. In een paar uur tijd staken de aanvallers huizen in brand en richtten ze een bloedbad aan onder de bevolking. Er zijn meer dan veertig lichamen geborgen, onder wie een aantal jonge kinderen.

Vergelding

Gezien het opmerkelijk hoge aantal slachtoffers denkt Ehrhardt dat de aanvallers niet alleen uit waren op vee of plunderingen. "Dit suggereert vergelding." In de strijd om land ontstaat er de laatste tijd volgens hem een vicieuze cirkel van geweld waarin herders of boeren elkaar wederzijds uitlokken. De afgelopen weken vielen er tientallen doden door gewapende aanvallen.

President Muhammadu Buhari beloofde bij zijn aantreden in 2015 de veiligheid te vergroten, maar daar komt nog weinig van terecht. Lokale bendes en religieuze spanningen houden het land in de greep. Bij twee explosies in het noordoosten van Nigeria kwamen vorige week nog minstens 24 moskeegangers om het leven. In april openden gewapende nomaden het vuur op een katholieke kerk. 

In een verklaring zei de president dat het bloedbad in de kerk was bedoeld om een religieus conflict te ontketenen en 'onze gemeenschappen aan te zetten tot eindeloos bloedvergieten'. Nigeria is grofweg verdeeld in een overwegend islamitisch noorden en een vooral christelijk zuiden.

Boko Haram

Buhari wist het geweld van de moslim-extremistische terreurgroep Boko Haram de afgelopen jaren weliswaar iets in te dammen, zegt Ehrhardt, maar dat gaat in de vetes tussen herders en boeren voor geen meter. "Het lukt de overheid niet om iets te bedenken voor de herdersgemeenschappen die in een uitzichtloze situatie zitten. Het is een ingewikkelde kwestie, maar er zijn wel opties."

Na de aanval gaf Buhari toestemming om een permanent legerbataljon te stationeren in de deelstaat Kaduna, waarin het aangevallen dorp Gwaska zich bevindt. Maar aan dat soort symptoombestrijding heeft Nigeria op de lange termijn weinig, denkt Ehrhardt. Beter is het om na te denken over de toekomst van de in het nauw gedreven Fulani-gemeenschap. "De regering kan proberen om land vrij te spelen voor de herders. Of om ze om te scholen. Maar er gebeurt helemaal niets."

Lees ook: Buhari: van oud-dictator tot 'herboren democraat'

In 2015 werd oud-dictator Muhammadu Buhari gekozen als president. 'Hij weet hoe een leger werkt en zal zich als commandant der strijdkrachten gedragen.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden