Vestia is bepaald niet uniek: verkopen en huren omhoog

Ook andere corporaties voelen noodzaak meer geld op te halen

Huizen in de verkoop en huren fiks omhoog, zo wil woningcorporatie Vestia haar financiële nood lenigen. Die nood is hoog door het avontuur met complexe financiële producten, dat Nederlands grootste huisbaas aan het randje van de afgrond bracht.

Dankzij een lening van 1,7 miljard euro van de Waterschapsbank is Vestia voorlopig uit de gevarenzone. Maar ze ontkomt er niet aan haar lege kas op een of andere manier te vullen. De stappen die ze nu voorstelt, zijn 'absurd' en 'walgelijk', oordelen politici. Hoe wrang ook - de voorstellen kwamen tegelijk met het nieuws over de vorstelijke vertrekpremie van Vestia-topman Staal -, die walging zou ook andere corporaties moeten gelden. Onder aanmoediging van het kabinet zijn vele bezig delen van hun bezit af te stoten en huren te verhogen.

Ze verkochten in 2010 al ruim 15.000 huurwoningen aan particulieren. Dat was 15 procent meer dan in het jaar ervoor. Liesbeth Spies, de nieuwe minister van binnenlandse zaken, ziet dat aantal graag fors stijgen. Ze wil huurders van corporaties kooprecht geven. De ministerraad ging eind december akkoord met haar wetsvoorstel om corporaties te verplichten minstens driekwart van hun woningen te koop aan te bieden. Corporatieland is niet onverdeeld gelukkig met dit plan, maar dat betreft vooral de plicht en het percentage. Ze willen graag de vrije hand.

Of het voorstel zo door het parlement komt en hoe happig huurders zijn om huizen over te nemen, zal in de toekomst blijken. Wel past een kanttekening bij de verwachtingen over het geld dat dit in het laatje brengt, zeker met de huidige malaise op de woningmarkt. In 2010 hebben kortingen op de verkoopprijzen een aardig handje geholpen, constateert het Centraal Fonds Volkshuisvesting (CFV). Ruim vier op de tien verkochte huizen gingen toen voordelig van de hand.

Ook in het verhogen van de huren is Vestia niet uniek. Het puntensysteem, dat grootte, kwaliteit en ligging van een woning beoordeelt, maakt het al langer mogelijk huren fors op te trekken bij nieuwe verhuur. Bijna alle corporaties maken gretig gebruik van deze 'huurharmonisatie'.

Sinds 1 oktober zijn daar de extra 'Donner-punten', vernoemd naar de vorige minister, bijgekomen voor de meest gewilde woongebieden. Logisch, vinden de corporaties, want het was van de gekke dat ze voor een huis in Amsterdam niet meer mochten vragen dan voor eenzelfde woning in Oost-Groningen. Den Haag en Rotterdam, waar Vestia veel woningen heeft, vallen overigens buiten het gewilde gebied.

Het kabinet heeft bovendien een extra huurverhoging van 5 procent in petto voor 'scheefwoners', beter verdienende huurders die in goedkope huizen wonen. De helft van de corporaties wil deze mogelijkheid, die per 1 juli zou moeten ingaan, benutten, laat een recente steekproef zien. Het kan zoden aan de dijk zetten, want Nederland telt naar schatting 350.000 scheefwoners.

Wat drijft het kabinet en corporaties om huurwoningen fors duurder te maken? Een onderzoek van het Woonbond Kennis- en Adviescentrum geeft uitsluitsel. Een deel van de corporaties heeft in het achterhoofd dat het kabinet in 2014 langskomt om via een heffing 600 miljoen euro op te halen. Opvallend is dat een aantal grotere corporaties uit de Randstad marktconforme huren wenst. En sommige gaan zelfs 'onomwonden voor het volle pond', meldt de Woonbond.

Nog hele kluif om meer geld binnen te halen
Iedere Vestia-huurder zou 36 euro moeten neertellen om de 'oprotpremie' van topman Erik Staal te betalen en daarnaast nog eens ruim 10.000 euro voor de lening bij de Waterschapsbank, rekende een Rotterdamse huurder voor. Velen voelden zich net als deze huurder gebeten door de boodschap vorige week dat Vestia de huren fors verhoogt en woningen gaat verkopen om haar positie te verbeteren.

De brenger van het nieuws dat zoveel commotie veroorzaakte, beloofde gisteren de Rotterdamse wethouder Karakus haar huurders een brief te sturen met nadere uitleg. Vestia zal alle mogelijkheden benutten om geld binnen te halen, maar haar armslag is beperkt. Zittende huurders kunnen alleen de reguliere huurverhoging krijgen, tenzij ze relatief goed verdienen (meer dan 43.000 euro). Net als andere corporaties zal Vestia de 5 procent extra huurverhoging opleggen aan deze 'scheefwoners', zodra het parlement zijn fiat geeft. Bij nieuwe verhuur van kwalitatief goede woningen gaan huren waarschijnlijk forser omhoog dan nu.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden