Verzoening met lutheranen blijft moeizame affaire

Van onze kerkredactie AMSTERDAM - Paus Johannes Paulus II heeft de gemeenschappelijke rooms-lutherse verklaring over de rechtvaardiging gisteren “een belangrijke oecumenische aanwinst” genoemd, maar Rome stemt vooralsnog slechts onder voorbehoud met de overeengekomen tekst in.

De weg naar de verzoening tussen Rome en de erfgenamen van Luther is 450 jaar na de Reformatie nog altijd vol hobbels. Vijftien jaar hebben rooms-katholieke en lutherse theologen gewerkt aan een gemeenschappelijke verklaring over de rechtvaardiging, het belangrijkste geschilpunt van het conflict dat tot de Reformatie leidde, maar hartelijke overeenstemming is er nog steeds niet.

De controverse die in de zestiende eeuw tot het ontstaan van de protestantse kerken leidde, ging over de rechtvaardiging, de manier waarop de zondaar zalig kan worden. Luther zei 'het is allemaal genade', terwijl Rome ook nog een rol voor de eigen goede werken zag. De nu bereikte overeenstemming kwam erop neer dat beide partijen uitspraken dat ze destijds karikaturen van elkaars standpunten hebben veroordeeld. Rechtvaardiging geschiedt slechts uit genade en verder is het een kwestie van accentverschillen.

Het afgelopen jaar hebben lutherse kerken over de hele wereld schoorvoetend met het akkoord ingestemd. Ook de Lutherse wereldfederatie (124 lidkerken) ging er kort geleden mee akkoord. De reserve werd veroorzaakt door de angst dat de onderhandelaars in hun verlangen naar oecumenisch succes te veel water bij de lutherse wijn hadden gedaan. Van alle kanten werd erop aangedrongen dat na deze eerste overeenkomst meer gesprekken met Rome zouden moeten volgen om de lutherse kijk op de genade recht te doen.

Afgelopen week is duidelijk geworden dat ook Rome nog een voorbehoud maakt. Het document zal dit najaar weliswaar ondertekend worden, maar kardinaal Cassidy, die over de eenheid van de christenen gaat, tekende erbij aan dat de geschiedenis hiermee niet is uitgewist. De paus zei gisterochtend op het St Pietersplein dat hij hoopte dat de dialoog tussen rooms-katholieken en lutheranen uiteindelijk tot volledige eenheid zal leiden. Ook hij omnderstreepte dat nog niet alle vragen zijn opgelost.

De Lutherse werreldfederatie toonde zich teleurgesteld en verrast over de houding van het Vaticaan. Secretaris-generaal Ishmaël Noko zei te hopen dat er de komende maanden helderheid zal komen. Hij zal daar bij de rk onderhandelingspartners op aandringen.

Tijdens de behandeling van de kwestie op de synode van de lutherse kerken in Nederland, drie weken geleden, klonk ondanks de uiteindelijke instemming ook misprijzen. Zo vond kerkelijk hoogleraar K. Zwanepol dat het document afbreuk deed aan de betekenis van de rechtvaardiging als grondtoon van het Evangelie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden