Verzin een list

'Ik ben een vreemdeling. Ik sta apart', zei Paul Rodenko eens - een uitspraak die Koen Hilberdink vorig jaar verhief tot titel van een biografie over de dichter. Rodenko noemde zichzelf een Rus, al stond zijn wiegje - in zijn ogen 'toevallig' of 'per ongeluk' - in Den Haag.

Rodenko was een van de 'vreemdelingen' die figureerden in de Trouw Millennium Nieuwstest 2000: honderd 'buitenlanders' in de breedste zin van het woord, die de afgelopen duizend jaar op hun eigen manier in de Lage Landen voor 'nieuws' hebben gezorgd.

Rodenko, zoon van een Russische officier en een Engelse moeder, is hier dus geboren en heeft hier gedicht en geschreven. Anderen zijn in Nederland 'toevallig' of 'per ongeluk' gestorven, zoals David Oistrach, Ben Webster, Anna Pavlova en Jan Comenius. Weer anderen vonden er een baantje, zoals Pietro Locatelli, Lodewijk Napoleon, Ronaldo en Rudi Dutschke. Sommigen brachten hier iets nieuws, zoals Oscar Carré zijn circus, Clemens Brenninkmeijer zijn voordelige C & A–tjes en Jean de Labadie zijn 17de-eeuwse new-age-commune in de Friese klei. Anderen vonden er een liefje, zoals Alain Delon, Chubby Checker, Lori Spee en Henriette d'Oultremont. Er waren er ook die hun wortels in Nederland hadden, zoals George Bush in Leiden en F.D. Roosevelt op Tholen. Of die hier de baas speelden, zoals Napoleon, Karel de Vijfde en PSV-coach Bobby Robson. Dan had je er die in Nederland ideeën opdeden en in eigen land nader uitwerkten, zoals Georges Simenon, Claude Monet en Peter de Grote. Of die hier een zichtbaar stempel achterlieten, zoals Ossip Zadkine of Auguste Rodin met hun beelden, George Marshall met zijn hulpplan, Carolus Clusius met zijn tulpenbol en Johannes Calvijn (al is hij hier nooit geweest) met zijn calvinistische vingertje. Er waren er ook die opzien baarden, zoals John Lennon met Yoko in een Amsterdams hotelbed en Bill Clinton met Hillary in een Delftse poffertjeskraam. Of die de deur platliepen bij hun rijke familie als ze weer eens platzak waren, zoals Karl Marx die zijn kassucces 'Das Kapital' kon schrijven dankzij steun van zijn Zaltbommelse oom Lion Philips (nota bene uit het geslacht van de lampenfabrikanten uit het zuiden des lands).

De opgave was kennelijk tot genoegen, want er kwamen stapels inzendingen binnen. Encyclopedieën, bibliotheken en internet zijn uitbundig geraadpleegd en deskundigen bevraagd. Zelfs de archivaris van Tholen werd ingeschakeld, om de relatie van de Rooseveltjes met het Zeeuwse eiland in beeld te krijgen.

En nog was het moeilijk genoeg, vonden sommigen, om Claude Monet te plaatsen (schilderde de Zaan tot hij er moe van werd), of Adamo (zette met een heleboel broertjes en zusjes en met zijn tophit 'Vous permettez, monsieur' de studio van Willem Duys op stelten). Soms bleven de buitenlanders vreemdelingen voor de inzenders en vroegen die zich vertwijfeld af wat (danseres) Anna Pavlova met een stervende zwaan (15) te maken had of wie John Robinson (9) dan wel mocht zijn, de voorman van de Pilgrim Fathers die na het vertrek van deze sekte naar Amerika in Leiden achterbleef. Niet iedereen kon de bochel van prins Willem IV en de pukkels van zijn gemalin Anna terugvinden (in de boeken). En was er in de 15de eeuw dan ook nog een Mary Stuart, werd er geïnformeerd. De welvarende Schotse Huizen in Veere, die het Zeeuwse stadje dankt aan het huwelijk van hun heer Wolfert van Borselen met Schotse Mary, geven daar een duidelijk antwoord op.

Het oplossen vergde heel wat speurwerk, al schrijven enkele inzenders dat ze tachtig procent van de antwoorden uit hun mouw hebben geschud. Anderen lukte het vol trots zonder internet maar met sociale netwerken om de opgave tot een succesvol einde te brengen. Dat de prijsvraag ook via internet kon worden opgelost, leverde een aantal kritische commentaren op. De programmering was onhandig en tijdrovend, vond men.

Eén rechtzetting moeten we nog maken: niet Ben Webster (61) maar zijn jazzmaat Duke Ellington kreeg in 1999 postuum de Pulitzer-prijs.

De oudejaarspuzzel leerde ook dat het nieuwe millennium volgens heel veel inzenders niet op 1 januari 2000, en ook niet op 1 januari 2001 is begonnen. Zij menen dat elke jaarwisseling het begin is van een nieuw tijdperk van duizend jaar. 'Bedenk een reden', laten ze weten. 'Verzin een list. Maar zorg er voor dat er ook op de laatste dag van 2002 weer een Millennium Nieuwstest in Trouw verschijnt.'

Uit de enorme stapel inzendingen werden door loting 35 winnaars aangewezen.

Een boekenbon van honderd gulden gaat naar: Steven Bron (Delft), Wiebke de Bruyn-van der Beld (Badhoevedorp), W.S. de Groot (Soest), J. Smit (Leimuiden), A.S. Troelstra (Middelburg), J. de Vries (Wierden), L.H.M. van Vuuren (Amsterdam), W.G. Wielemaker (Wageningen), Joke van Wijk (Eijsden) en M.C. Wilhelm (Dordrecht).

Een Trouw Almanak 2001 gaat naar: P. Barendse (Den Haag), B.W.H. van Beest (Zeist), Marietta Bijvoet (Heeze), Ellen Bik-Huls (Gouda), J.H. van der Horst-Schrier (Boxmeer), J. Kappe (Zwartsluis), A. de Goede-Borman (Den Haag), familie Heijboer (Noordwijk), D. Hoekman-van Elburg (Wageningen), Henk Hummel (Borger), C. Kruik (Bergen op Zoom), S. Mets (Zeist), L. Moller (Leiden), E. Mudde (Lekkerkerk), E.Ch. Penninge (Bussum), Marianne Roseboom (Wageningen), Ellen Smid (Ede), Liesbeth Spits (Utrecht), I. Stappenbelt (Amsterdam), H.J. Terwel (Drachten), H. Veneman (Zuidhorn), M. Visser-Muller (Badhoevedorp) en A. Vos (Kampen).

Duizend jaar - honderd vreemdelingen

1 George Marshall (1880-1959) bedacht na de oorlog een financieel plannetje om een heel werelddeel te helpen (ruim $ 11,6 miljard) en leeft nu ook voort in een jeepmuseum in Zwijndrecht, waar zijn oude voertuig staat.

2 Ronaldo (1977-) voetbalde in Belo Horizonte, Eindhoven, Barcelona en Milaan.

3 William Shakespeare (1564-1616) bezoekt jaarlijks Diever in de open lucht, waar zijn Titania en de ezel op de Brink op hem wachten.

4 Karl Marx (1818-1883) bezocht geregeld berooid oom Philips in Zaltbommel (die het vermogen van zijn overleden moeder voor hem beheerde) en kwam zodoende toch aan zijn kapitaal.

5 Henriette d'Oultremont (1792-1864) deed de bladen smullen, toen ze Willem Kaaskops (koning Willem I) roomse vriendin werd en hij bij de keuze tussen de troon of 'Jetje Dondermond', zoals ze in de volksmond heette, voor het Geluk koos.

6 Maaike Meu (1688-1765), ofwel Maria Louisa van Hessen-Kassel, droeg als koosnaam 'tante Marijke' omdat ze geen kapsones had en leefde in het Princessehof in Leeuwarden, omdat die naam haar status rechtdeed.

7 Vidkun Quisling (1887-1945) droeg de naam 'collaborateur', bezocht zijn fascistenvrienden in Amsterdam en vond de Rembrandts hier 'veel grover dan bij ons in Noorwegen'.

8 Claude Monet (1840-1926) gaf zijn impressies van Hollandse landschappen en bollenvelden weer, genoot van de reflectie van de Zaan, schreef goede kookboeken en vond dat die 'bijzonder aardige Hollanders bijna allemaal Frans spraken'.

9 John Robinson (1575-1625) ging niet op pelgrimage maar bleef na het uitzwaaien van zijn Friends (de Pilgrim Fathers) in Delfshaven, achter in Leiden.

10 William Penn (1644-1718) had een Hollandse moe en een Engelse pa, trok als Quakerszoon naar Amerika en gaf zijn naam aan een 'eigen' staat: Pennsylvania.

11 Carolus Clusius (1526-1609) haalde een tulpenbol uit Turkije, plantte die in zijn Leidse tuin (de Hortus) en voila: we hadden ons nationale symbool.

12 Edvard Grieg (1843-1907), Noors componist, haalde met reisorganisatie Peer Gynt het Concertgebouworkest naar zijn land.

13 Stephan Derrick (1923-) ofwel Horst Tappert had als detective geen privéleven, vrouw, vriend, hobby of passie maar slechts een trouwe hond ('Harry, haal jij vast de auto') en vertrok na vele jaren naar Europol in Den Haag.

14 Albrecht Durer (1471-1528) had graag Adam en Eva bij de Deltawerken geschilderd ('Zeeland is mooi en wonderlijk om te zien vanwege het water, want dat ligt hoger dan het land'), maar leefde daarvoor vijf eeuwen te vroeg.

15 Anna Pavlova (1881-1931), de Russische ballerina had wereldwijd de stervende zwaan als handelsmerk - in Den Haag voor het laatst, want zij stierf daar als gevolg van een longontsteking.

16 Napoleon Bonaparte (1769-1821) had zijn alfa en omega op een eiland, sliep in Nederland in zoveel Posthoorns dat hij bijna een dubbelganger moet hebben gehad en blies als klein manneke alom hoog van de toren.

17 Pietro Locatelli (1695-1764), Italiaans componist, handelde in snaren en virtuoos vioolspel, ruilde de pasta in voor de boerenkool en kreeg in Amsterdam dan ook terecht een eigen straat.

18 Winston Churchill (1874-1865) heeft als Heer van Woodstock na de oorlog in een file van 'V'-zwaaiende mensen door Nederland getoerd en staat nu zelf langs de weg, met twee opgestoken vingers en z'n sigaar, de file toe te zwaaien.

19 Lori Spee (1948-) heeft haar liedje ('How many times') hoeveel keren niet gezongen, deze vrouwelijke Herman van Veen met Amerikaans accent en Limburgse tongval.

20 Alfred Vogel (1902-1996) hielp als doktertje ('Kleine Dokter') duizenden Nederlanders van hun brandende ogen af: deppen met eiwit of met een lapje rauw kalfsvlees.

21 Gustav Adolf II (1594-1632), Zweeds koning, huurde Amsterdammers in om een vlaggenschip te bouwen, maar knutselde zelf zoveel aan het ontwerp dat de Vasa meteen in de golven verdween: voor eeuwen, niet voor eeuwig, de geborgen Vasa is nu een museumstuk.

22 Riccardo Chailly (1953-), Italiaan en dirigent van het Concertgebouworkest, is als Italiaan maatgevend aan het Museumplein.

23 Johannes Calvijn (1509-1564) is hier nooit geweest, maar leerde ons vanuit Genève wel het wereldwijd bekende vingertje opsteken en zo hard werken dat je er bij neervalt (in zijn geval zelfs letterlijk).

24 John Lennon (1940-1980), Beatle-zanger, kreeg als recensie 'woest maar niet rampzalig' na een bezoek met vrienden aan Blokker, huurde een Amsterdams hotelbed voor zijn vriendin en voor de vrede.

25 Chubby Checker (1941-) kreeg het als twistzieke Amerikaan op de dansvloer altijd op zijn heupen en pikte ons mooie Rina (Lodders, Miss World) af.

26 Jorge Zorreguieta (1928-) kroop 'stiekem' bij de schoonouders van zijn dochter (Maxima) in het logeerbed.

27 José Rentes de Carvalho (1930-), schrijver, kwam van Portugal naar Nederland op zoek naar 'die andere God', maar vond er mensen die zich kleden alsof ze stripfiguren proberen te imiteren.

28 Clemens Brenninkmeijer (1818-1902) kwam hier als twee Poepen (hij & broer August, van C & A), opende een winkel in Sneek, was 'met luttele winst' al tevreden en bleek toch voordeliger (jaaromzet nu 25 miljard).

29 Georges Simenon (1903-1989) lag met zijn bootje in de haven van Delfzijl, trok eens aan zijn pijp en 'beraamde' een moord in Holland, de eerste van een hele reeks (detectives).

30 Bobby Robson (1934-) leerde als coach van PSV zijn spelers beter Engels dan voetbal, maar was de aardigste hooligan die in een Nederlands stadion heeft rondgelopen.

31 Lodewijk Napoleon (1778-1846) liep net zo kreupel als Seyss-Inquart al was hij als zetbaas (van zijn broer) wél geliefd bij het volk, verzamelde schilderijen voor het Rijksmuseum, legde de Bijlmer droog, maakte van katholieken gelijke burgers en werd Hollander met de Hollanders.

32 Ossip Zadkine (1890-1967) liet een verwoeste stad (standbeeld) achter in Rotterdam.

33 Hirohito (1901-1989) liet hier als godheid de rode loper uitrollen al stond niemand daarbij te juichen, kwam alleen op doorreis en om zich op te frissen in Okura en werd toen hij weer ophoepelde, door Wim Kan met rouwband uitgezwaaid.

34 Richard Wagner (1813-1883) liet zich muzikaal inspireren door een Terneuzer zeeman, der fliegende Hollander, die in 1623 de haven uitvoer en nooit meer is teruggezien.

35 Hans Christiaan Andersen (1805-1875), sprookjesschrijver uit Denemarken, logeerde met zijn tondeldoosje en zwavelstokjes geregeld in Nederland.

36 Arthur Seyss-Inquart (1892-1946) maakte zich als stadhouder van Adolf niet echt geliefd en is daar ook voor gestraft: zijn Mercedes (RK 1) ging naar Bernhard.

37 Edward Schillebeekx (1914- ), Belgisch theoloog, moest steeds naar Rome om uit te leggen wat hij schreef, maar om nu te zeggen dat ze deze Vlaming op zijn woord geloven.

38 Georg W. F. Hegel (1770-1831) nam, fenomenale geest die hij was, de boot bij Moerdijk en filosofeerde op zijn dialectische manier: 'Een half uur varen om een uitham van de zee over te komen'.

39 Johan Comenius (1592-1670) ontvluchtte zijn land, werd pedagoog (Goethe leerde nog lezen van hem) en protestants heilige en krijgt nu in Naarden bezoek van duizenden Tsjechische landgenoten.

40 John Adams (1735-1826) peuterde als gezant in Den Haag de erkenning van zijn land los bij de Staten-Generaal, werd later president nummer 2 (van Amerika) en schreef Abigail dat Hollanders zo hard werkten en zoveel cultuur hadden.

41 Linnaeus (1707-1778) promoveerde uit Zweden in Harderwijk omdat het er zo goedkoop was, en zette daarna pas echt de bloemetjes en de plantjes buiten.

42 Maria Sibylla Merian (1647-1717) reisde als vrouw-alleen naar Suriname om zoveel mogelijk spinnetjes en kakkerlakken te zien en te schilderen, verhandelde in Amsterdam de preparaten en leefde in Friesland als Labadist.

43 Anna Eleanor Roosevelt (1884-1962) reisde met 'My Day' heel wat af in de oorlog, was zo mogelijk nog populairder dan haar man en kreeg daarom ook een eredoctoraat in Utrecht.

44 Paus Pius IX (1792-1878) ronselde Nederlandse vrijwilligers met pofbroeken om Garibaldi te bestrijden en kreeg als eerbetoon in het Rome van Brabant (Oudenbosch) een replicaatje van zijn Huis.

45 Audrey Hepburn (1929-1993) scheurde romantisch door Rome op haar scootertje, maar had dat in Arnhem (waar grootvader burgemeester was) ook gemogen, had met de Nederlandse a in het Spaanse graan veel minder moeite.

46 Edouard Manet (1832-1883) schilderde volgens critici dan weer te fris en dan weer te vlak, was een ster in het kopiëren van anderen, maar had slechts één (Nederlandse) vrouw (Suzanne Leenhof).

47 Samuel Pepys (1633-1703) schreef een openhartig dagboek dat pas veel later voor vuurrode oortjes zorgde, omdat toen bleek dat het niet alleen over de Engels-Nederlandse oorlog of De Ruyters Tocht naar Chattam ging.

48 Arthur Schopenhauer (1788-1860) schreef over 'Brug im Wasserland' als filosoof van het pessismisme: 'Een van de wonderlijkste dorpen in de hele wereld'.

49 Prinses Anna van Hannover (1709-1759) schrok zich wild van de bochel van prins Willem (de Vierde) toen ze aan hem uitgehuwelijkt werd, maar trouwde - zelf tamelijk vadsig en pokdalig - toch met hem.

50 David Oistrach (1908-1974), Russisch violist, speelde dubbel met zijn zoon (Igor) en stierf op toernee in een Amsterdamse hotelkamer aan een hartaanval.

51 Oliver Cromwell (1599-1658) speelde voor Ironside, maakte zijn eigen koning een kopje kleiner en dacht daarna ons mores te leren, maar wij hadden onze Jongens van Jan de Witt.

52 Charles Pichegru (1761-1804) sprak spreekwoordelijk 'Wat nu? Wat nu?' - in de volksmond had hij 'een vliegje in de jus', maar verbaasde zich in werkelijkheid dat hij zomaar te voet de Waal kon oversteken.

53 Wilhelm II (1859-1941) stierf als keizer van Doorn, verbannen uit Duitsland.

54 Catharina de Grote (1729-1796) stroopte als superster/sekssymbool Sophie Auguste Frederike von Anhalt-Zerbst heel Europa af op zoek naar Hollandse meesters, als compensatie voor haar dombo-eega wellicht.

55 Franz Liszt (1811-1886) trof in Zaltbommel beiaardsdochter Suzanne Leenhof terwijl hij in vervoering was door het klokkenspel van haar vader, en nam haar mee naar Parijs, preluderend op een relatie met zijn vriend Manet.

56 Balthazar Gerards (1562-1584) troggelde zijn slachtoffer Willem de Zwijger eerst geld af om pistolen te kopen, schoot hem daarmee dood (hoe de kogels vlogen wordt nog onderzocht) en werd als losbol in de adelstand verheven.

57 Peter de Grote (1672-1725) trok incognito in bij Gerrit Kist aan de Zaan, voor een scheepstimmermansleerling van zijn postuur een nederig logeeradresje dat dankzij Voltaire wereldfaam heeft gekregen.

58 Mary Stuart (?-1465) trouwde met Wolfert, een vliesridder die niet uit Borssele maar uit Veere kwam, waaraan die stad rijkdom, veel wol en Schotse huizen overhield.

59 Paus Johannes Paulus II (1920-): Urbi et orbi et Aalsmeer.

60 Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) verbleef voor een toernee door Nederland in Amsterdam, zag kans om daar vanaf het ziekbed enige muzikale beuzelarijen ('Galimathias musicum') voor piano te componeren - en dat voor een tienjarige.

61 Webster (1909-1973) vierde triomfen als jazzmusicus aan de Noordzee, kreeg ruzie met Duke omdat hij te lang achter het toetsenbord bleef hangen en stierf bij de weduwe Hartlooper in de Amsterdamse Waalstraat.

62 John Locke (1632-1704) vluchtte de Noordzee over om het leven in de Republiek te bestuderen en keerde met Life, Liberty en Property glorieus met zijn nieuwe koning terug naar zijn land.

63 Frantisek Fadrhonc (1914-1981) vluchtte uit Tsjechoslowakije, groeide hier uit tot 'Meneer Varendonk', een soort leger des heilssoldaat op (voetbal)gras voor wie Deventer een straat en Goirle een graf inruimde.

64 Wilhelm von Hohenzollern (1882-1951) voelde zich thuis op zijn Hollandse 'Elba', misschien vanwege de leuke blondjes - of zijn die verhalen dat er zoveel mensen op Wieringen op hem lijken maar Quatsch?

65 Pierre de Coubertin (1863-1937) vond als stichter van de Olympische Spelen meedoen belangrijker dan winnen, behalve voor de Vrouwen van Amsterdam (1928) - want hollen was voor hen toch veel te inspannend.

66 George Bush (1924-) vond zijn wortels (en die van zijn presidentiële zoon) terug tussen de pelgrims in Leiden.

67 Adamo (1947-) vroeg aan Willem Duys met hese stem 'Staat u me toe, monsieur' ('Vous permettez, monsieur') en nam prompt zijn hele familie mee.

68 Desi Bouterse (1945-) waagt het niet om nog eens naar Nederland te komen.

69 Voltaire (1694-1778) was als Francois-Marie Arouet vol lof over Nederland, vond het Groene Hart 'één aards paradijs', maar riep na de zoveelste ruzie met een uitgever: 'Adieu canards, canaux, canailles! Vaarwel eenden, grachten, schoften!'

70 Jorge Semprun (1923-) was ambassadeurszoon op een Haags gymnasium, maakte een grote reis naar Buchenwald, werd balling én minister van Spanje en voert als motto 'schrijven of leven'.

71 Philipp Franz von Siebold (1796-1866) was Duits legerarts in Nederlands-Indië, stelde zijn Leidse tuin open voor het publiek (en nu zelfs ook zijn huis) en was mesjogge van Japan - zelfs op zijn sterfbed: 'Ik ga naar een prachtig land, een land van vrede'.

72 Auguste Rodin (1840-1917), beeldhouwer, was een denker, toen hij Adam naar Zwolle en Balzac naar Eindhoven stuurde en opmerkte: 'Uw land harmonieert met mijn ziel'.

73 Alain Delon (1935- ), acteur/zanger, was een eeuwig 'enfant terrible', had vaak de politie achter zich aan en kende vele veroveringen - als laatste 'onze' Rosalie van Breemen.

74 Alva (1507-1582) was als rechterhand van Filips II een geduchte vechtersbaas en geheide papist (wat 'wij' gemerkt hebben: jaren oorlog!), maar raakte op 1 april zijn bril kwijt en droop toen snel af.

75 Emil Zatopek (1922-2000) was een locomotief op gympen, onsterfelijk in Twente omdat hij drie keer sneller was dan Wim Slijkhuis (en die was al rap)?

76 Wilhelmina van Pruisen (1751-1820) was een muzikale en kunstzinnige tante uit Berlijn, overvleugelde manlief Willem V in woord en daad en mobiliseerde haar familie om hier orde op zaken te stellen, vooral toen ze bij de Vlist was tegengehouden.

77 Rudi Dutschke (1940-1979) was een rode rakker op de Vrije Universiteit (van Berlijn), maar verloor na de hetze van Bild die knallend uit de hand liep toch wat van zijn heilige vuur toen hij even gastdocent in Groningen werd.

78 Paul Rodenko (1920-1976) was een Rus wiens wiegje toevallig in de Haagse Schilderswijk stond (vond hij zelf), schreef zulke mooie Nederlandse gedichten en essays op nieuwe griffels en schone leien dat hij alleen volgens zijn criteria op deze pagina staat.

79 Filips II (1527-1598) was een wereldleider zonder politiek inzicht of mensenkennis, woonde tijdelijk in Brussel maar vluchtte naar de Spaanse zon, deed Nederland cadeau aan zijn lievelingsdochter.

80 Andrew Carnegie (1835-1919) was filantroop van beroep en schonk helden een penning, New York een zaal en Den Haag een paleis (Vredespaleis).

81 Christiaan de Wet (1854-1922) was HerenBoer, militair en politicus, kwam van ver (Zuid-Afrika) om hier sponsorgeld los te peuteren voor zijn vrijstaat en troont nu op een sokkel op de Hoge Veluwe.

82 Karel de Vijfde (1500-1558) was koning, keizer, admiraal en ook nog hertog van Bourgondië en heer der Nederlanden, trad af voor zijn zoon en reisde spoorslags af naar een Spaans klooster, waar hij nog drie jaar heeft geleefd.

83 Hortense de Beauharnais (1783-1837) was onze eerste koningin ('konijn' volgens haar man), werd uitgehuwelijkt door stiefpapa (Napoleon) aan diens broer (Lodewijk Napoleon), maar was ondanks haar drie zonen doodongelukkig op het paleis en ging er dan ook vandoor.

84 Albert Einstein (1879-1955) was relatief gezien een man van wereldfaam, Brein van zijn Eeuw, vriendelijk en verstrooid zoals het een professor past, geloofde niet dat God dobbelde maar zette voor de zekerheid zijn handtekening (E=mc2) in Leiden op de muur.

85 René Descartes (1596-1650) was zeer wijs voor een Fransman, werkte en ruziede hier als filosoof twintig jaar, dacht dus bestond (cogito ergo sum) en kende ook nog een aardig mondje meetkunde.

86 Caspar de Robles (1527-1585) was zoon van de min van de koning, kreeg van hem Friesland toegewezen waar hij er flink de wind onder had en was in zijn tijd een soort ir. Sipkema - al staat die (nog) niet versteend op de dijk bij Harlingen.

87 Jean de Labadie (1610-1674) werd als oorspronkelijk Frans jezuïet sekteleider (van de Labadisten) in Wieuwerd, niet voor de raadselachtige mummies maar om de wederkomst van Christus voor te bereiden.

88 Albert Schweitzer (1875-1965) werd de 'schutspatroon van elke kakkerlak' genoemd vanwege zijn grote eerbied voor het leven, was een groot Bachkenner en verdiende als begenadigd organist (in Deventer zijn ze hem niet vergeten) veel geld voor zijn missiepost in Afrika.

89 Willy Brandt (1913-1992) werd hier als (Duits) vluchteling in 1933 aanvankelijk geweigerd, kwam toch binnen en woonde kort in Amsterdam-Noord, hoorde Kennedy zeggen dat hij 'ook een Berliner' was, werd zelf een Bonner.

90 Jiddu Krishnamurti (1895-1986) werd in de Ommense bossen gezien als reïncarnatie van Jezus, had daar ook zijn eigen meditatielaantje en bloeiende kampen, maar hief de orde op toen zijn Sterren van het Oosten te veel aan persoonsverheerlijking deden.

91 Heinrich Schliemann (1822-1890) werkte zich in Amsterdam op van arme kantoorklerk tot talenwonder (leerde in zes weken Nederlands) en kon met al zijn potjes- en schervenlatijn in de Griekse wereld (Troje!) goed uit de voeten.

92 Christina van Zweden (1626-1689) wilde per se niet trouwen maar bulkte van de vriendjes, was spilziek maar niet dom (nietwaar, Hugo de Groot?), werd roomser dan de paus, ging daarom haar land uit en liet Heinsius Nederlandse kunst voor zich kopen.

93 James Boswell (1740-1795) woonde tien maanden in Utrecht ('Om vijf uur ging ik naar een hoerenkast. Ik werd naar boven gebracht en nam een fles bordeaux en een juffrouw'), liep een blauwtje bij Belle van Zuylen, maar oogstte roem met een biografie van Samuel Johnson.

94 Franklin Delano Roosevelt (1882-1945) wordt op handen gedragen op Tholen, waar zijn voorvader een kroonluchter aan de kerk van Scherpenisse schonk, maar waaraan hij in zijn witte huis geen herinneringen had, net zo min als zijn verre oom trouwens.

95 Betico Croes (1938-1986) zag als een soort Caribische Mozes wel het beloofde (geëiste?) land, de status aparte voor Aruba, maar heeft het niet betreden.

96 Bill Clinton (1946-) zette Delft op stelten met een portie poffertjes met aardbeien en slagroom?

97 Oscar Carré (1846-1911) zette zijn tent op aan de Amstel, die er gelukkig nog staat.

98 Pablo Picasso (1881-1913) zorgde voor een schandaaltje in het kunstenaarsdorp Bergen, toen hij een Noordhollandse deerne in haar blootje schilderde (zal wel zijn roze periode geweest zijn).

99 Johann W. Goethe (1749-1832) zou Gretchens duivelse minnaar met Sturm und Drang van kasteel Waardenburg hebben ontmoet, al zal dat ook wel een sprookje zijn.

100 Johannes Gutenberg (1394-1468) zou onze man uit Haarlem (Laurens Janszoon Coster) om het printkampioenschap hebben weggedrukt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden