Verzet je vooral niet tegen de chaos van Brazilië

Achter de tafel voor uitgifte van perstribunekaarten in de Arena Amazônia bekeek een grijze man de accreditatiekaart om mijn nek. "Ach, u bent Nederlander. Welkom in Manaus."

Landgenoten kom je dezer dagen wel meer tegen in Brazilië. Sociaal werkers, voetbaltrainers en anderen met goede bedoelingen verblijven voor korte of langere tijd in de favela's van Rio de Janeiro. En het bedrijfsleven heeft her en der zijn posten bemand. Nou zit er ook best wat industrie in de havenstad van het Amazonegebied, dat in snel tempo bezig is zich economisch te ontwikkelen. Maar Jos Susanna (65) is huisman. Na zijn vroege pensionering vertrok hij acht jaar geleden met zijn Braziliaanse bruid Circe naar haar geboortestad. "Hoe het is om hier te wonen? Nou, een chaos hè."

Susanna kocht een airco om met de hitte te leren leven. Zoals hij ook met de Brazilianen leerde leven. "In mijn eigen kleine omgeving houd ik alles op orde. Maar daarbuiten moet je je niet als Hollander gedragen. Niet proberen te corrigeren, want dan maak je het alleen maar erger."

Omdat hij Engels spreekt viel Susanna meteen op tussen de WK-vrijwilligers in Manaus. In alle twaalf speelsteden samen lopen 120.000 vrijwilligers rond: op vliegvelden, in winkelcentra en bij de stadions. Ze wijzen de weg, beantwoorden vragen, wuiven de toeschouwers na afloop van elke wedstrijd uit, maar bijna altijd in het Portugees. Susanna werd hoofd ticketdistributie, omdat hij de buitenlandse journalisten te woord kan staan.

Dat is wel prettig in een land dat organiseert met een losse pols. "Je voelt bij het WK overal de hand van de Fifa en dan is het in orde", zegt Susanna. "De foutjes zie je bij wat ze aan de Brazilianen hebben overgelaten. Het is verbazingwekkend dat het nog allemaal werkt."

Als verwende Europese gast verzet ik mij onbedoeld nog tegen die Braziliaanse chaos. Ik raak licht geërgerd als zes vriendelijke vrijwilligers me telkens een andere kant opsturen op zoek naar de persingang die nergens staat aangegeven. Ik verbaas me over de golvende ondergrond in de media centers en over de bureaucratie van pasje hier en bonnetje daar; voor elk karweitje is iemand anders verantwoordelijk.

Zorgvuldig probeer ik te vermijden dat de chaos tot mij doordringt. 's Nachts slaap ik onder een dekentje, al is het buiten zomers warm; de airco bestrijdt zweet en muggen. Telkens weer tel ik de uren die mij scheiden van de redactie in Nederland: gisteren waren het er nog zes, voordat ik uit Manaus vertrok om vandaag, op vijf uur tijdsverschil, in Belo Horizonte naar de Belgen te gaan kijken. En intussen controleer ik of mijn vluchten niet zijn gecanceld, of de aangevraagde kaarten klaarliggen en of de internetverbinding echt wel werkt.

Susanna ziet maar een oplossing: geef je over aan dit prachtige land. Ik besef dat hij gelijk heeft als hij vertelt over het water van de Amazone, dat nu tot aan de boomtoppen staat en straks, in onze herfst, wel tien meter zal zakken. "Hier heb je echte natuur. In mijn eentje ga ik niet op pad, dat is domweg te gevaarlijk. Hier zijn geen geasfalteerde paden en staan geen bordjes of pijlen, zoals in de gecultiveerde natuur van Nederland."

De wildernis van de Amazone als metafoor voor de chaos van Brazilië. Die je moet ondergaan, ik heb geen keuze.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden