Review

Verzengende liefdesopera van Rob Zuidam mept je weer van je stoel af

O nder alle componisten in Nederland (en misschien moet je dat 'in Nederland'maar gewoon weglaten) is Rob Zuidam degene die je met ieder nieuw stuk weer van je stoel af mept. Hij is de grillige Midas van de muziek, onder wiens handen alle noten in goud veranderen. En die daarbij ook nog ruimte overhoudt om branieachtig met zijn stof te dollen.

Zuidam fantaseert, vindt uit, steelt en bouwt aan werken die schaamteloos expressief durven zijn, veelgelaagd, wulps van vorm, eigenzinnig geïnstrumenteerd. Die kortom de Nederlandse nuchterheid ten enen male missen en de luisteraar onderdompelen in koortsige visioenen.

Geen wonder dat Rob Zuidam opviel in het Amerikaanse Boston. Sterker nog: hij was de eerste componist sinds Britten die in 2003 in opdracht van het Boston Symphony Orchestra een opera (Zuidams tweede) schreef: 'Rage d'amours', nu in het Holland Festival te bewonderen. Zuidam was daarmee ook de eerste die ooit een opera schreef over Johanna de Waanzinnige en haar vergaande

postmortale liefde voor Philips de Schone.

De double-bill met de 'McGonagall-Lieder' was een mooie vondst, ook omdat regisseur Guy Cassiers (zijn operadebuut) en decor-licht-video-ontwerper Peter Missotten de twee werken vernuftig met elkaar verbonden. Het gefilmde achterdoekpanorama, een olieraffinaderij vanaf het water gezien, diende in de liederen als het decor voor het victoriaanse Engeland.

Terwijl in 'Rage d'amours'het silhouet met zijn brandende schoorstenen bij nacht de aanblik bood van een angstaanjagende kathedraal. De bewerking van de liederen die Zuidam voor deze uitvoering maakte, voorzag in drie sopranen. In plaats van de oorspronkelijke ene, zoals het werk in 2001 in de ZaterdagMatinee in première ging, samen met de eerste scène van 'Rage d'amours'die toen af was. De twee teksten van McGonagall zijn een loftuiting op een nieuwe brug, en het lamento als die vervolgens instort: heerlijk bizar en over de top, net zoals de muziek en de Dickens-enscenering. Idem geacteerd en vertolkt door de drie sopranen Claron McFadden, Barbara Hannigan en YoungHee Kim.

In deze versie zat het ensemble op het toneel. Mooi vervlochten met het decor, maar akoestisch gezien misschien wat te ver naar achter gedrukt.

De voorliefde van Peter Missotten voor trage beeldende processen was een rode draad in beide werken. In de liederen kantelde een brugdeel en kletterden de bloemen en vazen langzaam op de sintels.

In 'Rage d'amours' veranderde het betoverende videodecor langzaam in een allesoverwoekerend vuur, terwijl op de achtergrond de glazen kist met Philips op sterk water als een Holbein-schildering ten hemel steeg. Wat een beelden.

Vurig werd ook de drievoudig bezette rol van Johanna gezongen door Hannigan, McFadden en Kim: drie totaal verschillende, maar even ongelofelijke stemmen die de gespletenheid van Johanna zonder reserves verklankten.

Mooie rollen ook van Hillary Summers en een vertellende Romain Bischoff. Brandend en sonoor klonken Asko en Schönberg Ensemble onder Reinbert de Leeuw. Verzengend en speels de muziek en het spannende libretto van Zuidam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden