Verzekeraars doen niet genoeg aan wachtlijst ggz

In de ggz moeten patiënten soms heel lang wachten op hulp. Beeld Kwennie Cheng

Verzekeraars beloofden alles op alles te zetten om de wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg te verkorten, maar slagen daar niet in, blijkt uit onderzoek van de Zorgautoriteit.

Zorgverzekeraars komen hun afspraken niet na om de lange wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg snel terug te dringen. Een aantal van de verzekeraars maakt zelfs helemaal geen concrete afspraken met instellingen over het terugdringen van de wachttijden voor mensen met een persoonlijkheidsstoornis of autisme, waarvoor de wachttijden het langst zijn.

Dat blijkt uit een onderzoek van de Nederlandse Zorgautoriteit dat vandaag naar de Tweede Kamer wordt gestuurd. Zorgverzekeraars kregen een brief op de mat met punten die zij als de wiedeweerga moeten verbeteren. Als zij dat voor de zomer niet doen, gaat de Zorgautoriteit de namen van de falende zorgverzekeraars bekend maken en waarschuwingen uitdelen.

Wel praten, geen resultaten

De wachtlijsten zorgen soms voor gevaarlijke situaties: bijvoorbeeld als mensen met zelfmoordneigingen of angsten pas na maanden terecht kunnen bij een hulpverlener, tot wanhoop van de patiënten en hun naasten. Volgens eerder onderzoek van de NOS staan er nu bijna 90.000 mensen op een wachtlijst.

Wat opvalt in het onderzoek, is dat de helft van de tien verzekeraars die door de NZa onderzocht werden, niet goed bijhoudt hoe de wachttijden zich ontwikkelen. Daardoor is het moeilijk om er iets aan te doen, of ‘erop te sturen’, zoals het in zorgjargon heet. Verzekeraars en instellingen praten vaak met elkaar over de wachttijden, maar dat leidt niet tot genoeg concrete resultaten, aldus de autoriteit.

Koen Venekamp, woordvoerder van Zorgverzekeraars Nederland, werpt tegen dat instellingen ook niet altijd even makkelijk waren in het aanleveren van hun wachttijdgegevens. “Daar hebben we veel aan moeten doen.” Niet alle zorgverzekeraars doen het slecht, blijkt uit het onderzoek. Sommigen kopen wel degelijk meer zorg in. Hoeveel dat precies nalaten, wil de Zorgautoriteit niet zeggen.

Kwalijk

Verzekeraars bieden patiënten steeds vaker alternatieven als zij lang op een wachtlijst staan, zegt ook woordvoerder Venekamp. Daartoe zijn zij verplicht, omdat zij een ‘zorgplicht’ voor de patiënt hebben. Alleen controleren acht van de tien verzekeraars niet of de doorverwezen patiënten daadwerkelijk hulp krijgen, aldus het onderzoek. Dat vindt de Zorgautoriteit kwalijk.

De wachttijden zijn al twee jaar een groot probleem in de ggz. Het lukt nog steeds bijna geen enkele instelling om binnen een maand een patiënt voor het eerst te zien. Na een intake moet een patiënt – afhankelijk van de stoornis - soms nog maanden wachten. In de specialistische ggz zijn de wachttijden het langst.

In de medisch-specialistische sector en de wijkverpleging spelen soortgelijke problemen. De Zorgautoriteit keek ook daarnaar, en vond deels dezelfde problemen. Verzekeraars hebben in de medisch-specialistische zorg vaak nog helemaal geen inzicht in de wachttijden, wat het wederom moeilijk maakt om ze aan te pakken. In de wijkverpleging controleren zorgverzekeraars na bemiddeling nog niet of verzekerden op tijd terecht konden.

Complex probleem

Venekamp van Zorgverzekeraars Nederland zegt zich te herkennen in een ‘aantal aspecten’ die de Zorgautoriteit noemt. “Wij nemen de verbeterpunten ter harte. Wel moeten we zeggen dat het rapport wel een positievere toonzetting had mogen hebben. Wij zien in de ggz echt wel resultaat. Of de wachtlijsten minder worden, is niet alleen afhankelijk van ons: het gaat om een complex probleem. ”

In de zomer meet de Zorgautoriteit de krachtsinspanning van de verzekeraars opnieuw. Daarnaast gaat zij samenwerken met de inspectie voor gezondheidszorg en jeugd in de regio’s waar de langste wachttijden zijn. ‘Doel is waar de inzet achterblijft op te treden’, aldus het rapport.

Staatssecretaris Paul Blokhuis (volksgezondheid) meldde gisteren nog dat hij binnenkort de Tweede Kamer zal bijpraten over de voortgang van het actieplan om de wachtlijsten in de ggz aan te pakken.

Lees ook: 

Wachtlijsten in de ggz blijven zorgelijk lang

Meer dan vier maanden wachten op psychische hulp: het kan in Nederland. De wachtlijstproblemen zijn nog lang niet opgelost, blijkt uit nieuwe cijfers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden