Verwende consument wil gratis boeken lezen

Boeken voor de e-reader zijn zeker niet te duur. Lezers verwachten opeens het onmogelijke, schrijft Hans Kuyper.

De discussie over het illegaal downloaden van boeken geeft weinig blijk van inzicht in de boekenwereld. Intrigerend is hoeveel lezers opeens hameren op de rechten van de consument (die blijkbaar álles moet hebben voor zo weinig mogelijk geld). Luid klinkt bijvoorbeeld de klacht dat e-books zo duur zijn dat het geen wonder is dat veel mensen hun e-reader vol zetten met illegale kopieën.

E-books zijn helemaal niet zo duur. Mijn laatste jeugdroman, net uit, is in de winkel te koop voor 12,95 euro. De elektronische versie kost 9,99. Uitgevers verrekenen wel degelijk de lagere kosten van drukken, opslag en transport. Het kan nog sterker: Herman Kochs 'Zomerhuis met zwembad' kost op papier 16,50 euro, maar is te downloaden voor 6,99. Dat grotere verschil valt te verklaren uit het feit dat er van Kochs werk zo veel exemplaren zijn verkocht (ja, verkócht, voor geld dus), dat de uitgever uit de kosten is. De nieuwste titels van Simone van der Vlugt kosten in druk 19,95 euro en als e-book 14,99. Haar oudere boeken zijn al voor 6,99 te downloaden. Bodemprijzen! En zo kan ik heel lang doorgaan. Waar klagen die e-readerbezitters toch over?

Ook de klacht dat er eerst een soort iTunes voor boeken moet komen, mist grond. Er zijn meerdere websites die deze dienst verlenen, al zijn ze nog in het opstartstadium. Bibliotheek.nl heeft afspraken gemaakt met Nederlandse uitgevers om duizenden e-books beschikbaar te stellen voor uitlening.

Kortom, er gebeurt veel, heel veel. Uitgevers hebben tijd, personeel en dús bergen geld geïnvesteerd in de revolutionaire veranderingen die als een digitale zondvloed over de branche heen zijn gekomen. Kosten die, zoals boven is aangetoond, niet worden doorberekend in de prijs van een e-book. De hoop is dat deze investeringen zichzelf zullen terugverdienen als de digitale markt aantrekt, en mensen bereid zijn gewoon te betalen voor hun leesgenot.

Misschien hebben de uitgevers inderdaad iets te langzaam gereageerd, maar in ieder geval wordt de achterstand nu in de hoogste versnelling ingelopen.

Er was ook iemand die een ingezonden brief stuurde met de klacht dat hij een e-book niet kan uitlenen. Hij redeneerde dat hij toch het eigendomsrecht verworven heeft. Dat is natuurlijk een misvatting; zelfs bij papieren boeken blijft de eigenaar van de ínhoud altijd de auteur.

De uitgevers van Nederland hebben, mede dankzij de vaste boekenprijs, gezorgd voor een enorm divers aanbod in alle genres. Ze hebben schrijvers laten debuteren, zij hebben risico's kunnen nemen. Daar plukken de lezers de vruchten van. Door de digitale revolutie kunnen zij nu zelfs van dat enorme aanbod genieten tegen vaak minder dan de helft van vroegere kosten.

Daar zouden ze blij mee moeten zijn. In plaats daarvan kiezen ze, als bewuste consument, voor illegaal downloaden. Een beetje zoals die oma een paar weken terug, die haar kleinkinderen leerde zwartrijden omdat de tram zo duur is.

Illegale downloaders houden mede de prijs van e-books relatief hoog en creëren een vicieuze cirkel, die uiteindelijk een neerwaartse spiraal zal blijken te zijn. Lang leve de rechten van de consument, maar einde gevarieerd boekenaanbod!

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden