Vervolging Geerdink past in verharde houding Turkije

President Erdogan. Beeld reuters
President Erdogan.Beeld reuters

De vervolging van de Nederlandse journaliste Fréderike Geerdink in Turkije komt allesbehalve uit de lucht vallen. De regering van president Tayyip Recep Erdogan neemt steeds vaker buitenlandse journalisten op de korrel. Aan kritiek vanuit het Westen lijkt hij in toenemende mate lak te hebben.

Begin deze maand werd Geerdink door agenten van de afdeling terrorismebestrijding opgepakt en ondervraagd, haar huis werd doorzocht. Naast Geerdink was vorige maand de Nederlandse journalist Mehmet Ülger aan de beurt. Hij werd op het vliegveld van Instanbul opgepakt en verhoord. Later werd hij vrijgesproken. Niet alleen Nederlandse journalisten moeten het de laatste maanden ontgelden. Afgelopen zomer bijvoorbeeld noemde Erdogan CNN-correspondent Ivan Watson zelfs een spion. Ook hij werd korte tijd vastgehouden.

Turkije-correspondent van Trouw Erdal Balci schreef begin januari al over de toenemende agressie jegens buitenlandse verslaggevers. "De tijd van 'onschendbaarheid' voor de buitenlandse correspondenten is nu definitief verleden tijd", tekende hij op.

Kritisch boek
De standplaats van Geerdink is het Koerdische bolwerk Diyarbakir, in het zuidoosten van Turkije. Ze schrijft met grote regelmaat over de gevoelige Koerdische kwestie en juist dat wordt haar niet in dank afgenomen door de Turkse autoriteiten. Over een paar weken verschijnt de Turkse vertaling van haar boek 'De Jongens Zijn Dood' waarin ze beschrijft hoe bij een Turks bombardement 35 Koerdische burgers omkwamen.

Erdogan heeft persvrijheid nooit hoog in het vaandel gehad, maar de vijandigheden bleven tot voor kort vooral gericht op journalisten die in Turkse media kritiek durfden te uiten op de regering. Zo werden in december nog 24 Turkse journalisten en producers aangeklaagd wegens 'vorming van een terroristische groep'. Volgens Erdogan hadden zijn tegenstanders 'een parallelle staat' gesticht, met eigen scholen, media en aanhangers op allerlei sleutelposities in de samenleving, met name bij justitie. Nu de pijlen ook op buitenlanders worden gericht, "voelen Nederlandse journalisten zich heel even zoals Turkse journalisten zich al jaren voelen", aldus Balci vorige maand.

Basisprincipes van democratie
Professor Howard Eissenstat, landendeskundige voor Turkije bij de Amerikaanse afdeling van mensenrechtenorganisatie Amnesty International ziet de vervolging van Geerdink als een nieuw teken dat de Turkse regering 'zich steeds minder aantrekt van westerse kritiek'. Die kritiek vanuit het Westen is de laatste maanden wel degelijk toegenomen. In december publiceerde de Europese Commissie maar weer eens een verklaring waarin stond dat het gedrag van Turkije indruist tegen 'Europese waarden en basisprincipes van democratie'. Als kandidaat-lidstaat van de EU, wat Turkije officieel nog steeds is, doet het land er verstandig aan in te binden, is tussen de regels door te lezen.

Erdogan lijkt daar echter niet erg van onder de indruk. Eind december zei de president nog tegen persbureau AFP dat 'de pers nergens zoveel vrijheid heeft als in Turkije'. Een maand later kwam de regering met een wet om websites binnen een paar uur, zonder tussenkomst van een rechter, offline te kunnen halen. Dit onder de noemer 'bescherming van de openbare orde'.

Geerdink hangt een celstraf van een tot vijf jaar boven het hoofd voor niets minder dan 'het maken van propaganda voor een terroristische organisatie', zo bleek gisteren. Ze werkt voor onder meer Het Parool en The Independent. Op 8 april komt de zaak voor. Geerdink liet gisteren zelf aan Radio 1 weten dat ze voorlopig doorgaat met werken. Ze is bovendien van plan gewoon in de rechtszaal te verschijnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden