Vervanging zieke docent stuit weer op tekorten

Het Vervangingsfonds komt dit jaar nog 40 miljoen tekort. Het moet vóór 1 oktober uit de rode cijfers zijn, zo niet, dan kunnen scholen op minder vervangers rekenen en zullen er vaker klassen moeten worden samengevoegd of naar huis gestuurd.

Minister Hermans van onderwijs lijkt niet van plan 40 miljoen op te hoesten, maar directeur N. Dekker van het Vervangingsfonds wil het tekort niet op de scholen afwentelen. ,,We zijn van de minister afhankelijk, dus ik hoop dat we het geld toch krijgen.''

Scholen kunnen de kosten voor vervanging van ziek personeel bij het fonds declareren. Daarvoor betalen ze premies, maar dat geld ontvangen ze eerst van het ministerie.

Deze zomer had het fonds 70 miljoen tekort. Hermans heeft 30 miljoen toegezegd, maar de andere 40 miljoen zijn geleend bij het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP). Op 1 oktober moet deze lening zijn afgelost.

Het is niet voor het eerst dat het fonds met een tekort kampt. In 1992 werd het opgericht om een einde te maken aan de praktijk dat scholen de rekening voor vervanging doorstuurden naar het ministerie, waardoor ze niet prijsbewust werden. Sindsdien kwam het fonds herhaaldelijk miljoenen tekort: 50 miljoen in 1994 en 80 miljoen in 1997. De oorzaak wisselde: soms was de oorzaak dat zieke personeelsleden later dan gedacht in de WAO terechtkwamen en dus langer op het fonds drukten, maar ook trad er zelfs tekort op in een jaar dat het ziekteverzuim was gedaald. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer een school bij gebrek aan jonge, goedkope vervangers gebruikmaakt van ervaren docenten. Die zijn duurder.

Volgens directeur Dekker is het tijd dat Hermans een structurele oplossing biedt. Het kabinet kondigde dit jaar al wel aan dat de zorg voor reïntegratie en arbeidsomstandigheden wordt verbeterd, wat het ziekteverzuim over drie jaar met 1 procent terug moet brengen. Maar dat lost de problemen niet op, denkt Dekker.

Nu nog is de vervanging van leerkrachten een open-einderegeling: scholen krijgen het volle pond terug van de vervangingskosten. Een manier om het herhaaldelijk optreden van tekorten te voorkomen, is scholen een financiële prikkel te geven door of pas na een paar dagen, of niet het volledige bedrag te vergoeden.

Dekker: ,,Maar dat ligt uiterst gevoelig, vooral in het primair onderwijs.'' In 2001 worden middelbare scholen om die reden al uit het fonds gehaald, omdat die groter zijn en daardoor de risico's van ziekte zelf wel zouden kunnen dragen. Het fonds is dan alleen nog voor het primair onderwijs, waar een ziektegeval harder aankomt. Of dat werkelijk een oplossing is, betwijfelt Dekker: ,,Heel grote scholen kunnen het risico wel aan. Voor de kleinere valt dat te betwijfelen.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden