Vertrek uit beefgebied blijft lastig

Opkoopregeling | Weinig woningbezitters in het Groningse aardbevingsgebied krijgen vergoeding voor hun onverkoopbaar huis.

Delfzijl: een waardeverlies per woning van gemiddeld 8800 euro. Winsum: ruim 14.000 euro. Ten Boer: 20.000.

De aardbevingen hebben de toch al niet florissante woningmarkt in de provincie Groningen de afgelopen jaren verder beschadigd. George de Kam, hoogleraar volkshuisvesting aan de Rijksuniversiteit Groningen, komt na onderzoek tot de conclusie dat 180.000 panden in het beefgebied in totaal bijna een miljard euro minder waard zijn geworden. Hij spreekt zelf over 'een ondergrens'. De werkelijke schade zou nog groter zijn.

De Tweede Kamer debatteert vandaag met minister Henk Kamp (VVD, economische zaken) over de problemen op de Groningse huizenmarkt. Er moet, vindt SP'er Eric Smaling, een oplossing komen voor mensen die 'gevangenen zijn van hun eigen woning'. Voor Groningers dus die willen verkassen, maar hun woning niet verkocht krijgen. Dat komt niet alleen door scheuren in muren en plafonds. Het aardbevingsgebied lijdt ook onder imagoschade.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) publiceerde eerder dit jaar een eigen rapport over de Groningse woningmarkt, met een iets hoopvollere uitkomst dan het onderzoek van De Kam. Maar ook het CBS rept over waardedaling, gecombineerd met een steeds langere verkoopduur.

Kamp en de Nederlandse Aardolie Maatschappij (Nam) zien in dat de woningmarkt verlammingsverschijnselen vertoont. Er is een oplossing bedacht, althans, een begin daarvan. Bij wijze van proef is de Nationaal Coördinator Groningen Hans Alders een opkoopregeling gestart om huizen 'in de kern van het aardbevingsgebied' op te kopen. Er is tien miljoen euro beschikbaar, genoeg voor ongeveer vijftig woningen.

Voorrang

Een belangrijke voorwaarde is dat het pand minimaal een jaar te koop staat. Mensen die willen verhuizen vanwege scheiding, overlijden, ontslag of bijvoorbeeld psychische problemen als gevolg van de bevingen, krijgen voorrang.

Alders maakte begin deze maand bekend dat 176 woningeigenaren zich hebben gemeld, van wie hij de meeste mensen zal moeten teleurstellen. Wie wel tot de gelukkigen behoort, krijgt 95 procent van de taxatiewaarde aangeboden.

Van een algemene opkoopregeling is geen sprake, tot teleurstelling van PVV'er Reinette Klever. "In elk debat over de gaswinning heb ik de minister gevraagd ruimhartig om te gaan met mensen die wel willen, maar niet kunnen verhuizen. Deze proef is te beperkt." Klever weet, zegt ze, dat lokale bestuurders vrezen voor leegloop als iedereen in aanmerking kan komen voor opkoop. "De overheid is een soort gevangenisbewaarder geworden. Je kunt mensen toch niet in een onverkoopbaar huis laten zitten?" CDA-Kamerlid Agnes Mulder zegt: "Als de slotsom is dat zoveel mensen teleurgesteld worden, dan moet Hans Alders bij minister Kamp aankloppen voor meer geld."

Het is een veelgehoorde angst dat straks te veel mensen vertrekken uit het gasgebied, toch al een krimpregio. Hoogleraar De Kam verwacht dat het wel meevalt met die gevreesde exodus. De opkoopregeling is weliswaar ruim overtekend, maar het liep geen storm. Volgens De Kam is een ruimhartiger regeling van groot belang voor de Groningers. "Er gaat een psychologische werking van uit. Dat mensen weten: 'mocht ik hier straks weg willen, dan kan het'. Dit zou enorme rust opleveren."

De VVD, de partij van de minister, voelt er niets voor de regeling nu al op te rekken. Tweede Kamerlid André Bosman: "Het kan niet zo zijn dat van iedereen die zijn vinger opsteekt, de woning wordt opgekocht." De komende jaren worden beschadigde panden versterkt of gesloopt en opnieuw opgebouwd. Het kabinet trekt daar 250 miljoen euro extra voor uit, bovenop de bestaande pot van 1,2 miljard. VVD'er Bosman wil nu eerst 'afwachten' hoe de woningmarkt zich verder ontwikkelt. "We staan pas aan het begin."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden