Vertragingen, stakingen en chaos op de Argentijnse luchthavens

Nationale luchtvaartmaatschappij Aerolíneas Argentinas is niet levensvatbaar, zegt luchtvaartexpert

Drie weken vertraging. Daar moeten de passagiers op de vlucht van hoofdstad Buenos Aires naar het centraal gelegen en heuvelachtige Cordoba het mee doen. Het vluchtschema van de nationale luchtvaartmaatschappij Aerolíneas Argentinas bezweek vorige week onder stakingen en technische problemen, en dat midden in de Argentijnse wintervakantie.

Het bedrijf is in 2008 overgenomen door de overheid en kreeg de opdracht het enorme achterland te verbinden met de hoofdstad en banen te creëren. "Een nationale luchtvaartmaatschappij met een maatschappelijk doel", zei president Cristina Fernández de Kirchner destijds. Het kost de belastingbetaler inmiddels een miljoen euro per dag. En veel geduld.

In de vertrekhal van luchthaven Aeroparque Jorge Newbery is het een chaos. Er zijn sinds afgelopen week 120 vluchten van Aerolíneas geannuleerd en veel passagiers zijn dermate teleurgesteld of gefrustreerd dat ze niet eens meer in de rij gaan staan bij de balie. Om de pijn te verzachten biedt de luchtvaartmaatschappij een sapje en broodje aan. Helaas blijkt de vruchtensap al lang over datum te zijn. "Niet te geloven", roept een gestrande passagier.

De chaos is geen verrassing voor luchtvaartexpert Franco Rinaldi, want het gaat al geruime tijd slecht met de luchtvaartmaatschappij. "Het bedrijf is in wezen nog ouderwets georganiseerd", vertelt hij. Bijna alle processen gaan handmatig en "men gebruikt carbonpapier omdat alles drie keer gecontroleerd moet worden", aldus Rinaldi. In 2014 publiceerde hij als lid van de Argentijnse Rekenkamer een boek over Aerolíneas getiteld '2000 dagen verlies' over de aanhoudende tekorten bij het bedrijf. "Er werken tweehonderd directeuren en managers bij het bedrijf, dat is zeven keer meer dan bij jullie KLM. Maar Aerolíneas is vijf keer zo klein."

De Rekenkamer van Argentinië bracht vorige maand een kritisch rapport naar buiten over de schimmige boekhouding. Gegevens van het bedrijf van voor 2012 kreeg de Rekenkamer niet. Rinaldi vermoedt dat de regering probeert de toenemende kosten en verliezen van het bedrijf te verhullen: "Feitelijk is het bedrijf niet langer levensvatbaar. Maar dat is natuurlijk politiek niet uit te leggen als je het hebt genationaliseerd om dat doel wel te bereiken", zegt hij. Rinaldi concludeert dat de maatschappij aan zijn eigen succes ten onder dreigt te gaan. "Ondanks de verdubbeling van het aantal passagiers, het openen van nieuwe routes en de vele subsidies lukt het ze niet om op tijd te vliegen, laat staan winst te maken."

Topman Recalde wuift de kritiek weg en zegt dat er in de vakantieperiode in Europa ook problemen ontstaan bij luchtvaartmaatschappijen: "Het is helaas onderdeel van deze sector".

Daarnaast wijst hij erop dat er sinds de nationalisering juist veel is verbeterd. "We hebben bijna onze hele vloot vernieuwd en ons personeel beter opgeleid". Rinaldi weerlegt dat. "Bijna al die nieuwe vliegtuigen zijn geleased, een ouder model Airbus waar juist meer onderhoud aan nodig is."

President Kirchner negeert het geklaag in de media en herhaalde in een van haar wekelijkse televisietoespraken dat Argentinië vorig jaar een recordaantal toeristen ontving: "Het leeuwendeel vliegt na een bezoek aan Buenos Aires met Aerolíneas door om ons mooie land verder te verkennen".

Op luchthaven Aeroparque kunnen passagiers niet veel anders dan de situatie lijdzaam ondergaan. Een groep Amerikaanse toeristen staat verward naar de borden te kijken in de hoop hun reis naar de beroemde gletsjer Perito Moreno in Patagonië te maken. Een Argentijns gezin doolt door de vertrekhal op zoek naar vermaak tijdens hun drie uur durende vertraging, de twee kinderen met een lolly in de mond. De ouders durfden de vruchtensap niet aan.

Genationaliseerd

Aerolíneas Argentinas stond in 2008 aan de rand van faillissement. President Kirchner nationaliseerde het bedrijf. De Spaanse investeringsmaatschappij Grupo Marsans had er volgens de Argentijnen als eigenaar een potje van gemaakt. Kirchner benoemde een partijgenoot, de toen 37-jarige advocaat Mariano Recalde tot voorzitter. Hij rekruteerde tientallen jonge Argentijnen om het bedrijf om te vormen tot modern luchtvaartbedrijf. De president liet door heel Argentinië luchthavens aanleggen en opknappen. De overheid voorziet Aerolíneas goedkoop van brandstof en Argentijnen betalen de helft minder dan buitenlandse toeristen voor een ticket. Het aantal passagiers steeg van 6,4 miljoen in 2010 naar 11 miljoen vorig jaar; het aantal werknemers groeide van acht- naar dertienduizend. Vooral arme jongeren uit de buitenwijken van Buenos Aires kregen een baan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden