Vertraging? We werken juist heel hard aan de uitwerking!

Partners in sociaal akkoord zijn zich van geen deadline bewust

Er wordt ontzettend hard gewerkt aan de uitwerking van het sociaal akkoord, laten de woordvoerders van het ministerie van sociale zaken, werkgeversorganisatie VNO- NCW en vakbond FNV eendrachtig weten. Worden er in het akkoord termijnen genoemd waarop een aantal actiepunten al bereikt hadden moeten zijn? En zijn die verstreken, zoals deze krant zaterdag meldde? De sociale partners herinneren het zich niet.

De uitvoering van het sociaal akkoord loopt vertraging op. Een opzet voor een nieuwe arbeidsmarktstructuur in 35 regio's, een subsidieregeling voor banenplannen, een Actieteam Crisisbestrijding en een 'goede werkgeverschapsnorm' in het ontslagrecht (waardoor de ontslagvergoeding omlaag kan) zijn enkele voorbeelden van afspraken uit het akkoord waaraan later dan gepland gevolg wordt gegeven.

Het sociaal akkoord is al bijna een jaar een heikel proces. Meteen toen bleek dat VVD en PvdA de verkiezingen in september 2012 hadden gewonnen, werd gespeculeerd over toenadering tussen de werkgeversachterban van de VVD en de vakbondsachterban van de PvdA. Er zou een ongekend breed draagvlak voor het kabinet in het verschiet liggen. Een nieuw Akkoord van Wassenaar, dat de economie in de jaren tachtig erbovenop hielp, gloorde.

Echter, de FNV hield de boot af. De vakbond was in een interne strijd verwikkeld tussen polderaars en activisten. Polderaar en interim- voorzitter Ton Heerts wilde wel, maar kon niet te makkelijk om tafel met twee partijen met tegengestelde belangen. Het kabinet wilde miljardenbezuinigingen over de werknemers uitstorten; de werkgevers wilden hun personeelsbestand in crisistijd verder flexibiliseren. De activisten onder leiding van Abvakabo-voorzitter Corrie van Brenk moesten door Heerts ook tevreden gehouden worden. Oorlogstaal paste de vakbond nu beter dan samenwerking.

Een half jaar probeerden werkgevers en kabinet de vakbond te winnen. Achter de schermen werd onderling wel overlegd over de WW, het ontslagrecht en flexibilisering van de arbeidsmarkt. Ondertussen liep de werkloosheid alleen maar op. In maart, kort voor de leiderschapsverkiezing binnen de FNV tussen hemzelf en Van Brenk, waagde Heerts het erop: hij ging officieel praten over een akkoord. Half april kwam het er inderdaad van. Het kabinet was blij, zes maanden na het aantreden van Rutte-II kon definitief met de hervorming van de arbeidsmarkt begonnen worden.

Voor de FNV pakte het akkoord door het lang geboden weerwerk goed uit, de WW-duur blijft drie jaar, al gaat de uitkering in het derde jaar omlaag en moeten werknemers ook zelf gaan meebetalen. Het ontslagrecht wordt niet soepeler, maar ontslagvergoedingen worden wel afgetopt op 75.000 euro.

Sindsdien lijken de drie partijen die traditioneel tegenover elkaar staan, eendrachtig samen te werken. Heerts heeft zijn uitverkiezing als FNV-voorzitter grotendeels te danken aan de toegeeflijkheid van het kabinet en de werkgevers bij het akkoord. Toch brengt die positie hem ook in de problemen. Het kabinet wil nog eens 4 miljard bezuinigen. Dat zit met name Van Brenks Abvakabo niet lekker. De vraag is hoe rustig en coöperatief Heerts de FNV kan houden.

Ook minister Asscher zit in een lastig parket. Hij heeft zich verkeken op de gemeenten, die zich gepasseerd voelden in het overleg met vakbonden en werkgevers. Zij wilden maandenlang niet meepraten over de invulling van de 35 arbeidsmarktregio's die reïntegratie en uitkeringen voor werklozen en arbeidsgehandicapten moeten gaan verzorgen. Juist tegen die werkloosheid moet nu opgetreden worden.

Wat betreft de vertraagde uitvoering van de subsidieregeling en wetgeving laat Asschers woordvoerder weten: "We willen allemaal sneller, maar het gaat om ingewikkelde vraagstukken die zorgvuldig opgepakt worden."

Voor de werkgevers is het doembeeld dat het sociaal akkoord niet serieus genomen wordt door internationale beleggers en Brussel. De hervormingen zijn belangrijk voor de waarde van de Nederlandse staatsobligaties en de omvang van de bezuinigingsopdracht uit Brussel om de staatsschuld op orde te krijgen. Nog meer bezuinigingen dreigen de prille economische groei in de kiem te smoren, zo vreest VNO-NCW. Hoe vlekkelozer en sneller de uitvoering van het akkoord dus verloopt, hoe beter.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden