Vertraagd bericht

Mijn vader is inmiddels zeven jaar dood. Zeven jaar, dat had ik nooit achter hem gezocht. Op de dag van zijn begrafenis was het zeldzaam koud. Er stond een bijtende wind, die al wat nog leefde de adem afsneed. Toen de kist in de grond zakte, begon het te ijzelen. Een bombardement van witte naalden daalde roffelend op het deksel neer. De nabestaanden knepen hun ogen dicht. Het was of het scheermesjes regende.

Ik stond vlak bij de kuil waarin hij verdween, maar ik kon het maar half geloven. Mijn vader was er de man niet naar om zich te laten onderspitten. Mijn vader was er de man niet naar om zich bij zijn dood neer te leggen, ruggelings, de armen langs het lichaam gestrekt. Hij deed alleen maar alsof, zo wist ik. Hij speelde het spel mee, omdat hij niemand voor het hoofd wilde stoten. Na een week of een maand zou hij het welletjes vinden. Dan zou hij zich als een Houdini uit de ketens van de dood bevrijden, het zand van zich af schudden en thuiskomen. ,,Ben je daar weer?'', zouden wij zeggen. En hij zou antwoorden: ,,Ja, ik had trek in een kop koffie.''

Niet voor niets was ik overtuigd van zijn wederopstanding. Mijn vader kende allerlei sluwe handigheidjes om de dood te vlug af te zijn. Daarin had hij zich bekwaamd in de concentratiekampen van Adolf Hitler. Hij kon barsten zonder te breken. Hij kon verhongeren zonder te kreperen. Hij kon hangen zonder te worden gewurgd. Hij kon branden zonder door vuur te worden verteerd. Voor een man met dergelijke kwaliteiten, zo meende ik, was het een koud kunstje om uit het graf te ontsnappen. Toch heeft hij dat tot op heden niet gedaan. Zeven jaar heb ik vergeefs gewacht. Hoe lang wil hij me nog in spanning houden? Ik weet niet meer wat ik ervan moet denken. Het angstige vermoeden rijst bij mij, dat deze onsterfelijke man wel degelijk definitief is gestorven en dat hij nooit meer uit het rijk der doden zal opduiken.

Sinds zijn begrafenis heb ik niet van hem gedroomd. In de voorbije week is dat plotseling veranderd. Elke nacht, soms tot twee maal toe, krijg ik dezelfde onzalige droom. Ik betreed het ouderlijke huis, waar ons uiteengevallen gezin verenigd blijkt te zijn. Mijn moeder en mijn broers gaan onbezorgd hun gang, maar mijn vader is beklemmend afwezig. Wanneer ik naar hem vraag, vertelt mijn moeder dat hij is vertrokken naar het kamp. Ze deelt het mee zonder emotie, alsof het de gewoonste zaak van de wereld is. ,,Hij is teruggegaan,'' zegt ze, terwijl ze de afwas doet. ,,Om er te blijven. Dat leek hem voor iedereen het beste.'' Ik praat verontwaardigd op haar in. Hoezo het beste? De oorlog is afgelopen. Wat moet mijn vader dan nog in het kamp? We kunnen hem daar toch onmogelijk aan zijn lot overlaten? Ze haalt haar schouders op. ,,Hij wil het zo.'' Neuriënd begint ze de vaat te drogen, de discussie is gesloten. Soms verandert het scenario. Dan krijg ik het bericht niet van haar, maar van mijn broers of van voorbijgangers op straat. Allemaal zijn ze even onbewogen. ,,Je vader? Wist je dat dan niet? Die is terug naar het kamp. Nee, hij wenst uitdrukkelijk géén bezoek. Als ik jou was, zou ik hem vergeten.''

Het is een nachtmerrie waarop nauwelijks een ontwaken volgt. Ik sla mijn ogen op, maar ik raak niet uit de sinistere logica van de droom los. Koortsachtig pijnig ik mijn hersens. Waarom heeft mijn vader me niet van zijn vertrek op de hoogte gebracht? Waarom hebben de anderen hem zonder protest laten gaan? En waarom hebben ze dat voor mij geheim gehouden? Ik moet hem onmiddel-lijk achterna reizen. Ik moet hem uit het kamp weghalen en naar huis brengen. Er is geen tijd te verliezen. Maar ik ben niet in staat me te bewegen. Door wanhoop verlamd lig ik in bed. Het donker is nog nooit zo zwart geweest. En de poorten der gerechtigheid zijn vergrendeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden