Vertelt kredietbeoordelaar niet simpelweg de waarheid?

Drie A's van karton in een zakencentrum even buiten Parijs verwijzen naar de kredietststus van Frankrijk. Beeld EPA
Drie A's van karton in een zakencentrum even buiten Parijs verwijzen naar de kredietststus van Frankrijk.Beeld EPA

Je kunt het tot een van de kerncompetenties rekenen van kredietbeoordelaars; het in de gordijnen jagen van bewindslieden en bestuurders van centrale banken. Zodra Standard & Poor's, Fitch of Moody's dreigen met een afwaardering van de kredietstatus, klinken vanuit de regeringszetels verwijten over ongeoorloofde druk en ratings die de crisis verergeren. Maar vertelt de kredietbeoordelaar niet simpelweg de waarheid?

Marco Visser

"Of dat nu terecht is of niet, deze Grote Drie (S & P, Moody's en Fitch, red) hebben in de financiële wereld de reputatie gekregen een soort 'spuit elf' te zijn - van het soort dat heel hard brand roept als het huis al bijna is afgebrand en er dan klunzig een beetje benzine op sprenkelt", schrijft The Daily Telegraph (vertaling via Presseurop).

De president van de Franse centrale bank, Christian Noyer, beticht S&P er zelfs van wijzigingen te hebben aangebracht in zijn 'methodologie', die nu "meer gebaseerd zou zijn op politieke factoren en minder op fundamentele economische gegevens". Een beschuldiging die S & P afdeed als 'nonsens'.

Als reden voor de waarschuwing van een afwaardering van de status voor de eurozone noemt S&P vijf onderling samenhangende factoren. Deze zijn: de verslechterende kredietomstandigheden bij de banken van de eurozone; de hogere risicopremies op de staatsobligaties van een toenemend aantal eurolanden, de aanhoudende onenigheid onder Europese beleidsmakers, de stijgende schulden van overheden en huishoudens en het toenemende recessiegevaar.

"Geen van deze vijf factoren is noemenswaardig veranderd door de afspraken waarmee Merkel en Sarkozy afgelopen maandag naar buiten traden, of door de mogelijke stappen in de richting van een nauwere samenwerking op begrotingsgebied", stelt The Daily Telegraph.

Daarbij heeft S&P ook bedenkingen over de hervormingsagenda van de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Volgens het ratingbureau zou Europa zich met 'een hervormingsproces dat louter is gebaseerd op bezuinigingen zichzelf wel eens in de vingers zou kunnen snijden'.

Ook de directeur van de Britse economische denktank Prime, Ann Pettifor, wijst in The Guardian op dit gevaar. "...zoals S&P net zo duidelijk kan zien als het kleine jongetje in het publiek, hebben 'bezuinigingen' geen economische kleren aan", stelt zij. "Bezuinigingen zijn de doodssteek voor investeringen en banen, en daarmee voor inkomsten. Zonder werkgelegenheid beschikken individuen, huishoudens, bedrijven en regeringen niet over geld. Zonder inkomen uit arbeid kunnen overheden geen belastingen innen, en worden er geen schulden aan de banken terugbetaald. Daarmee lopen banken het gevaar failliet te gaan en zien overheden hun tekorten toenemen. Daar is niets ingewikkelds aan."

Dat de beoordelaars de crisis verergeren met hun ratings, is een verwijt dat meer hout snijdt, stelt The Daily Telegraph. "Een afwaardering van de kredietstatus door S&P van de landen waarop nu extra goed wordt gelet zou de Europese Financiële Stabiliteits Faciliteit, het noodfonds voor de eurozone, in gevaar kunnen brengen. De AAA-status van dat fonds hangt af van de kredietstatus van de landen die dit fonds ondersteunen. Noyer zou er niet blij mee zijn. Maar dat is niet echt het probleem van S&P."

Los van de vraag of S & P, Moody's en Fitch het bij het rechte eind hebben met hun dreigende afwaardering, ziet Libération met lede ogen toe hoe de ratingbureaus het democratische stelsel ontregelen. "Kondigen Nicolas Sarkozy en Angela Merkel tevreden en in hoogdravende bewoordingen hun Europese plannen aan? Dan worden die een paar uur later door een kredietbeoordelaar als belachelijk van tafel geveegd en wordt de eurozone onder verscherpt toezicht geplaatst", aldus het Franse dagblad.

Volgens Libération vaagt de economische crisis de scheiding tussen uitvoerende, wetgevende en rechterlijke macht weg om het te vervangen door een 'meedogenloze herschikking van machtsfactoren'. "Een nieuwe economische macht die niet wordt beteugeld of zelfs maar gereguleerd door een tegengestelde macht, domineert alle andere en schrijft de wet voor. Nooit eerder was de krachtsverhouding tussen sterk en zwak zo zichtbaar. Nooit eerder heeft de politiek zo'n ontredderde indruk gemaakt."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden