Review

Vertelling zonder woorden: wild en kleurrijk

Nederlands Kamerkoor en Raschèr Saxofoonkwartet olv Klaas Stok, met werk van Wuorinen, Tüür en Kantsjeli: vr 19/5 in Muziekgebouw aan ’t IJ, Amsterdam. Residentie Orkest, Leila Josefowicz (viool), Pauline Oostenrijk (hobo), René Pagen (hoorn) olv Susanna Mülkki, met werk van Ravel, Hamel en Knussen: za 20/5 in de Anton Philipszaal, Den Haag.

Betekent muziek iets behalve muziek? Kan het een verhaal vertellen zonder woorden? Vragen waarover te twisten valt, maar die dit weekend twee componisten in twee verschillende concerten bezighielden. De ene (Giya Kantsjeli) schreef een nieuw koorwerk zonder taal, terwijl de andere (Micha Hamel) instrumentalisten opvoerde als personages in zijn nieuwe dubbelconcert voor hoorn en orkest.

Het Nederlands Kamerkoor bracht met het Raschèr Saxofoonkwartet de Nederlandse première van ’Omao omi’ in het goed gevulde Muziekgebouw. Kantsjeli koos twee willekeurige woorden uit zijn taal uit op klankkwaliteit. Verder viel er niet zoveel uit te leggen wat tekst betrof, zo schreef hij in het programma.

’Omao omi’ is bedriegelijk simpele muziek, kinderlijk eenvoudig pendelend tussen een paar akkoorden en stadia. Maar klonk daar niet het begin uit Bachs ’Musikalisches Opfer’? Hoorde je die eerste sopraan geen ’Alleluia’ zingen? Zou kunnen, maar ’Omao omi’ wilde vooral mooi en breekbaar zijn; over de rand van de kitsj soms, nou en? De stemmen van het Kamerkoor van fluweel, de muzikale draad voorzichtig uitgesponnen. Luide bijval voor de componist, zichtbaar gelukkig met de geconcentreerde uitvoering onder invallend dirigent Klaas Stok.

In zijn dubbelconcert voor hoorn, hobo en orkest ’Romeo en Julia’ (première) gooide de eigenzinnige Micha Hamel zaterdag in Den Haag lekker veel overhoop. Als een hedendaagse Berlioz had hij de dialogen tussen Romeo (hoorn), Julia (hobo) en hun clans (orkest) weggegooid na gebruik. Ingedampte taal hoorde je dus, waarbij het verhaal goed in tonen te volgen was.

Zowel Julia als Romeo waren letterlijk omgeven door familieleden: verwante instrumenten die meeruzieden en -flirtten. Wild, vrij, kleurrijk en opwindend klonk Hamels vertelling zonder woorden. Niet alleen virtuoos geschreven voor de uitstekende solisten Pauline Oostenrijk en René Pagen, maar ook ongehoord goed geïnstrumenteerd.

Hamel had het Residentie Orkest drastisch omgegooid: de blazers vooraan, strijkers daarachter, vier blokfluiten als Julia’s jonge halfzusjes, koperblazers aan de horizon, in een rijtje vanuit de hoogte. Muziek om naar te kijken, zoals trouwens ook naar dirigente Susanna Mülkki (sierlijke, opzwepende slag) en Leila Josefowicz in het Vioolconcert van Oliver Knussen (mooie toon, retoriek en jurk).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden