Vertel Frank Houtappels geen sterke verhalen, want voor je het weet hoor je die terug in een toneelstuk.

Het moest dit keer een thriller worden, de plot voorop. Schrijver Frank Houtappels (36) ging ervoor zitten en kwam met 'De gelukkige mandarijn', een echte whodunit.

,,Ik had een aantal stukken geschreven over familie. Mensen die allemaal vrij goed van de tongriem gesneden zijn, maar of ze nou allemaal hun diepste gevoelens kunnen verwoorden, dat is een tweede. Er wordt in ieder geval altijd veel gepraat. Dat komt goed uit, want ik schrijf dialogen. Nu zocht ik een nieuwe uitdaging, ik wilde heel veel plot. Mede ingegeven omdat ik ook met film en televisie bezig ben. Daar moet je de spanning er gewoon in houden, anders zappen mensen weg. Ik dacht: dat neem ik mee naar het toneel. En ik had, heel ordinair, zin om ernaar toe te werken dat mensen elkaar zouden slaan. Met de hand. Dat er spierkracht aan te pas komt in plaats van alleen maar verbaal geweld. Dat iemand bijvoorbeeld aan zijn haren over het toneel gesleurd wordt. Nou, dan kom je al snel bij moord en doodslag uit.''

In 'De gelukkige mandarijn', een Chinees restaurant, heeft ooit een drama plaatsgevonden. Tien jaar later is er een reünie van personeelsleden in het inmiddels dichtgetimmerde, spookachtige restaurant. Niemand weet waarom hij er is of wie de uitnodiging verstuurd heeft. Oude, meestal schrijnende herinneringen worden opgehaald en met veel vuur en humor komt de waarheid langzaam aan het licht.

Frank Houtappels schreef eerder onder meer 'Aan het Eind van de Aspergetijd', 'De Potvis', 'Hertenkamp' en de film 'Ja Zuster, Nee Zuster'. ,,Nu, met 'De gelukkige mandarijn', heb ik er verschrikkelijk veel plezier in gehad om dat ingewikkelde verhaal te construeren. Iedereen zijn eigen, kleine drama; alles moest kloppen. Dat was ook de spanning bij de eerste lezing met de acteurs: heb ik iets over het hoofd gezien?! Want ze probeerden er allemaal gaten in te schieten.''

De rollen in de theaterkomedie worden gespeeld door Nina Deuss, Lottie Hellingman, Alex Klaasen, Ellen Pieters en Chiara Thissen, de regie is in handen van Porgy Franssen.

Na lang nadenken weet Houtappels te verwoorden wat zijn stijl is: ,,Het komt er denk ik, heel plat gezegd, op neer dat over de meest gewone dingen, de grootste drama's worden uitgevochten. Dat er ruzie ontstaat over een aangebrande wafel, maar het gáát over een huwelijk. Acteurs zijn vaak heel tevreden met de tekst, dat hoor ik van ze. Het zijn fijne speelteksten, het bekt lekker. Ik heb ze ook allemaal een keer gedaan, als oefening. Nee, ik zit niet thuis het hele stuk in mijn eentje na te spelen, maar ik zeg een bepaalde dialoog waar ik aan schrijf wel hardop. Ik kan een komma tien keer verzetten, omdat ik een vaag idee van ritme heb.''

,,Ik zoek altijd identificatiepunten in de rollen die ik schrijf en uiteindelijk is er altijd één die het meest op mij lijkt. In 'De gelukkige mandarijn' is het Fred. Hij wilde artiest worden, maar hij heeft nu een bloemenwinkel. Het wil niet zeggen dat het autobiografisch is, maar ik ken die licht verzuurde, bittere toon die je af en toe kan hebben en die vaak toegeschreven wordt aan homoseksuelen, als je het cliché neemt. Ik had thuis bloemen in een vaas gezet en mijn vriend ging ze herschikken. Voor ik er erg in had, zei ik: 'Wat denken we dat we aan het doen zijn, mijnheer de bloemist?!' We keken elkaar aan en schoten heel hard in de lach. Eén zo'n zin, daar kan ik een heel personage op bouwen.

Toen ik schreef aan 'De Achtertuin' waren de acteurs al aan het repeteren. Op een bespreking kregen we het over het weer. Iemand zei: 'O heerlijk, het wordt lente.' Raymonde de Kuyper, een van de actrices, zei: 'Ja, ik vind het wel lekker, maar het kan ook heel verwarrend zijn. Als je buiten komt en de zon schijnt, iedereen draagt luchtige kleding, de vogels kwetteren, dan moet je ineens van alles.' Dat vond ik zo'n mooie, schuine insteek, die heb ik meteen letterlijk de tekst in geschreven. Als bij mijn ouders thuis iemand met een sterk verhaal komt, roepen ze weleens: 'Kijk uit, straks zie je het terug in een stuk!' Mensen zeggen van die bizarre dingen zonder dat ze het weten. Echt, de werkelijkheid is meestal nog gekker dan wat ik kan verzinnen. Er wordt wel eens gezegd dat ik het cliché niet schuw. Dat klopt. Soms is het net een stripalbum. Dat zit ook aan dat genre vast. Als je dan toch een krimi schrijft, dan maar met een koekenpan zwaaien. Ik denk dat het totaal verlammend zou werken als je het cliché niet mag gebruiken.''

Houtappels studeerde in 1992 af aan de Amsterdamse Toneelschool als acteur. Hij speelde in diverse producties, maar nu zijn schrijfwerk zo'n vlucht heeft genomen, schiet het acteren erbij in. ,,Ik ben twee weken geleden nog gevraagd of ik in 'The Lion King' wilde spelen, maar ik heb geen tijd. En, eh, ik denk dat ik een betere schrijver ben dan acteur. Met schrijven kan ik me meer onderscheiden van de rest.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden