Verstandshuwelijk in Japan

'Italiaanse toestanden', 'eendagscoalities', 'politieke instabiliteit': dat alles zou Japan wachten, voorspelde nog maar een paar maanden terug een batterij deskundigen.

Na haar electorale afranseling in juli zou het eindelijk afgelopen zijn met de oppermacht van de regerende Liberaal-Democratische Partij (LDP). De brillantinepremier Ryutaro Hashimoto tuimelde uit het zadel na de verloren hogerhuisverkiezingen. Keizo Obuchi volgde hem op. Daarna werd het rustig. Obuchi en zijn LDP regeren voort, sinds woensdag met steun van haar grootste vijand, de ijzervretende conservatief Ichiro Ozawa, wiens Liberale Partij tot de regering is toegetreden. Het voordeel voor de LDP is duidelijk: de partij, die in het Hogerhuis in een minderheidspositie verkeert, kan de LP-stemmen goed gebruiken. Maar niet alle LDP'ers zijn enthousiast over de samenwerking. Welke rekening zal de oude rot Ozawa presenteren aan premier Obuchi?

Obuchi en Ozawa: een groter persoonlijk contrast bestaat niet in de Japanse politiek. Al direct na zijn aantreden werd Keizo Obuchi in de pers gebrandmerkt als een futloze regeringsleider met het charisma van een koude pizza, een man die het bereiken van de middelmaat tot hoogste ideaal zou hebben verheven. Als parlementariër was Obuchi de loopjongen geweest van zijn achterlijke kiesdistrict. Deze onopvallende behartiger van provinciale belangen, die moeilijk op een mening is te betrappen, werd door een reeks politieke sterfgevallen opeens in het nationale machtsvacuüm gezogen. Tolken die met Obuchi te maken hebben, noemen hem een wandelende ramp. Aan zijn vage toespraken is doorgaans geen touw vast te knopen. Hij mompelt en hakkelt, en verliest voortdurend de draad van zijn betoog.

Ichiro Ozawa daarentegen is een gewiekste mannetjesputter, een van de weinige politici met een eigen en uitgesproken mening. Hij gelooft in klassiek rechts gedachtegoed: Amerika, deugdzame beschermheer van de vrije wereld, moet her en der ter zijde gestaan worden door een krachtige Japanse strijdmacht - daarvoor moet de grondwet worden gewijzigd, omdat die Japan een eigen leger verbiedt.

Ozawa is uit principe ook in hoge mate opportunistisch. Een paar jaar terug brak hij een lans voor drastische verhoging van de gehate btw; tegenwoordig bepleit hij een (electoraal aantrekkelijke) btw-verlaging. Zijn vrienden van vandaag zijn zijn vijanden van morgen, en omgekeerd natuurlijk.

De meest prominente LDP-minister in Obuchi's kabinet, de hoogbejaarde minister van financiën Kiichi Miyazawa, ziet Ozawa's steun en medewerking met lede ogen aan. In 1993 benutte Ozawa een motie van wantrouwen tegen de toenmalige premier Miyazawa om deze ten val te brengen. Ozawa verliet vervolgens met een groot aantal getrouwen de LDP, de partij waarvan Ozawa tot dan toe deel had uitgemaakt.

Aldus brak Ozawa in 1993 de almacht van de LDP. Die dolkstoot hebben veel LDP'ers Ozawa nooit vergeven. Dat nu uitgerekend Brutus Ozawa de LDP helpt de macht te behouden, stuit op formidabel wantrouwen bij politici en kiezers. De tijd zal ongetwijfeld leren hoe rauw Ichiro Ozawa zijn koude pizza lust.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden