Verspilling in de sportschool

Beginnende fitnessers houden zichzelf vaak voor de gek door het nemen van een langdurig abonnement in plaats van een strippenkaart. Als je voortijdig afhaakt, blijkt het vaak lastig je contract te verbreken.

Het staat vrijwel ieder jaar in de topvijf van goede voornemens: schaven aan de conditie. De feestdagen zijn achter de rug en het schuldgevoel over het schransen viert hoogtij. Tijd voor een abonnement op de sportschool of het fitnesscentrum. Aan keus geen gebrek; ieder dorp van meer dan vijfduizend inwoners heeft wel zo’n sportcentrum. Maar voor de paasdagen aanbreken ligt de lidmaatschapskaart vaak in een la om niet of nauwelijks meer te worden gebruikt.

Vara-programma ’Kassa’ heeft het bureau van Maurice de Hond laten uitzoeken hoe het met het lidmaatschap van de fitnesscentra is gesteld en daar kwamen opmerkelijke gegevens uit. Van de ruim twee miljoen abonnementshouders/leden haakt bijna de helft af voor ze (kunnen) opzeggen. Daarmee verspillen ze 200 miljoen euro. 220.000 mensen bleven ongewenst lid; ze kregen te maken met stilzwijgende verlenging. 130.000 mensen moesten doorbetalen terwijl ze wegens ziekte niet konden sporten en voor 80.000 leden was verhuizing geen valide reden om het lidmaatschap te kunnen beëindigen. De rest wilde om andere redenen van het abonnement af.

Wie even rondkijkt op fora van bijvoorbeeld tv-consumentenprogramma’s als Kassa en Radar (Tros), de Consumentenbond of bij fitnessfora loopt aan tegen een lawine aan frustraties en daarmee gepaard gaande verwensingen. De uitbaters van fitnesscentra zijn geldwolven en ratten, die met listig verborgen of vaag opgestelde algemene voorwaarden klanten tegen hun wil aan de club binden. Naast de begeleiding moeten vooral de opzegtermijnen het ontgelden.

Hoe zien die algemene voorwaarden eruit? We nemen een fitnesscentrum uit een grote keten en een particulier centrum, beide aangesloten bij de brancheorganisatie Fit!Vak! en het keurwerk LERF, en een centrum zonder dat keurmerk. De ketenrepresentant is Health City All Inclusive in Nieuw-Vennep, een van de vijftig HCvestigingen in Nederland. Je kunt er kiezen tussen contracten voor een half jaar, een jaar en twee jaar. Hoe langer het contract, hoe lager het maandbedrag. Het inschrijfgeld is 99 euro, maar er zijn aan het begin van het seizoen acties, waarbij inschrijven gratis is.

Clustermanager Rogier Vink: ,,Als het contract is afgelopen, wordt het voor onbepaalde tijd verlengd. Als opzegtermijn hanteren wij twee maanden, net als bij een gewone werkgever/werknemersituatie. Het contract kan tussentijds worden verbroken om medische redenen, maar wel met een doktersverklaring. En als iemand verhuist naar een plaats buiten een straal van vijftien kilometer van een Health City-vestiging.”

Bij Sport & Fitnesscentrum Thea Hoogervorst in Voorhout kan men – voor de vrije fitness – kiezen uit betaling per maand of per jaar. Dat laatste is veel voordeliger. Het inschrijfgeld bedraagt 25 euro. Abonnementen worden stilzwijgend verlengd en de opzegtermijn is een maand. Afmelden moet via een speciaal formulier aan de balie. Verbreken van het contract bij verhuizen buiten de regio is geen probleem. Bij ziekte of zwangerschap kan het lidmaatschap twaalf maanden worden opgeschort. Daarna vervalt het.

Sportstudio Bodyfit in Bunde – zonder LERF-keurmerk – sluit contracten voor een jaar af en de contributie wordt maandelijks geïnd. Het abonnement wordt automatisch verlengd als niet schriftelijk wordt opgezegd en daarna is er twee maanden opzegtermijn. Het aanmeldingsbedrag is 30 euro.

Het gebrek aan flexibiliteit van sommige fitnesscentra als het gaat om het opzeggen van een abonnement heeft de afgelopen jaren in elk geval twee keer tot een rechtszaak geleid, waarbij de klant in het gelijk werd gesteld door de kantonrechter. Het ging beide keren om dezelfde sportschool. De klant had zich niet gehouden aan de verplichte drie maanden opzegtermijn. De rechter vond de vordering van een extra jaar betalen onredelijk.

Ronald Wouters, directeur van Fit!Vak, stelt dat uit onderzoek blijkt dat bij zijn organisatie aangesloten centra vooral als het gaat om abonnementen en opzeggingen ’redelijk en billijk’ handelen.

Blijft de vraag waarom zoveel abonnementshouders binnen afzienbare tijd afhaken. Economen Kirsten Rohde en Bas Karreman van de Erasmus Universiteit in Rotterdam stellen dat er een verband is met herhaaldelijk uitstelgedrag. „Het gebeurt niet zelden dat wanneer iemand goede voornemens heeft als ’volgende week ga ik naar de sportschool’ de persoon in kwestie de week erop hetzelfde voornemen heeft. Zo wordt de gang naar de sportschool herhaaldelijk uitgesteld. Door een jaar- of maandabonnement in plaats van een tienrittenkaart te kopen voor de sportschool, denken mensen zichzelf te kunnen dwingen om daadwerkelijk regelmatig te gaan sporten.”

Rohde en Karreman verwijzen naar een studie van het economenkoppel Stefano DellaVigna en Ulrike Malmendier van de Berkeley Universiteit in Californië. In hun ’Paying no to go to the gym’ uit 2006 laten ze zien dat veel mensen met een abonnement zichzelf overschatten. Mensen gaan minder vaak naar de sportschool dan ze dachten en betalen daardoor meer – 700 dollar per jaar te veel – dan wanneer ze een tienrittenkaart hadden aangeschaft of per keer betaalden. DellaVigna en Malendier hebben bovendien vastgesteld dat maandabonnees vaker door blijven sporten dan jaarleden.

Er zijn meer dan tweeduizend fitnesscentra en sportscholen in Nederland. En de branche ziet ledengroei tot drie miljoen fitnessers. De onderlinge concurrentie is dan ook stevig, stelde Fit!Vak-directeur Wouters op een ondernemerscongres van zijn branche. En dat betekent: ruimte voor nieuwe innovatieve initiatieven.

Wouters: „Tot nu toe was het profiel van een fitnesscentrum zo’n beetje overal gelijk, multifunctioneel met voor iedereen wat wils. Maar nu komen er centra in alle vormen en maten, al dan niet gericht op een speciale groep. In sneltreinvaart wordt het algemene abonnement vervangen door aanbiedingen, waarin de toegevoegde waarde precies moet worden afgestemd op de klant. Nog steeds zal een algemeen abonnement de komende jaren de boventoon voeren, maar dan gericht op een klant die weet wat hij of zij wil. Niet groei, maar diversificatie, specialisatie, kwaliteit en inspelen op klantenbehoefte zijn van belang voor de komende jaren.”

Om succesvol te zijn moeten fitnessondernemers inspelen op de wensen van klanten, zegt ook de Rabobank in een onderzoek naar de ontwikkeling in de fitnessbranche. Want de belangrijkste redenen van een consument om voor een bepaald centrum te kiezen zijn afstand, kwaliteit van voorzieningen en prijs. Dat vergt aanschaf van moderne apparatuur, aanbod van goede voorzieningen en inspelen op trends en ontwikkelingen, zoals aandacht voor voeding en gezondheidsaspecten. „Bovenal vragen klanten om service en persoonlijke aandacht. Dat laatste is een van de belangrijkste factoren om klanten te behouden. En klantenbinding is waar het om draait.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden