Verslavingszorg hekelt gebrek aan investering in bestaande projecten

Van een onzer verslaggevers

Met die extra plaatsen wil Simons met name de hardnekkige druggebruikers die veel overlast veroorzaken, van de straat halen. Hirsch Ballin raakt op dezelfde manier een groep verslaafden kwijt die nu de cellen in 'zijn' huizen van bewaring bezet houden, de inrichtingen van justitie waar het cellentekort het grootst is. Hirsch Ballin probeert daar al ruimte te maken door criminele vreemdelingen in de toekomst onder te brengen in een tot gevangenis om te bouwen kazerne in Tilburg, de criminele verslaafden zouden dan bij WVC geplaatst dienen te worden. Pas dan heeft Justitie weer ruimte voor de delinquenten voor wie het huis van bewaring eigenlijk is bedoeld.

De verslavingszorg heeft in principe weinig tegen een verruiming van het aantal plaatsen in die sector, maar is het niet eens met de argumenten - tegengaan van overlast en terugdringing cellentekort - die daarvoor gebruikt worden. Beide zijn uit de koker van justitie, terwijl in eerste instantie 'de zorg voor de volksgezondsheid' reden voor een uitbreiding of aanpassing van behandelingen moet zijn.

M. J. Hoekstra, de directeur van de Nederlandse vereniging van instellingen voor de Verslavingszorg, ziet in het hele debat over het drugbeleid een lichtpuntje. "Hirsch Ballin en Simons benadrukken nog eens een keer dat de drugproblematiek met voorrang aangepakt moet worden." Maar, merkt Hoekstra daarbij op, "de regering heeft wel de neiging opeens met 'nieuwe' plannen te komen, terwijl de bestaande opvangmogelijkheden voldoende kansen bieden, als daarin maar wordt geinvesteerd. En dat is nu het grote probleem. Bijvoorbeeld: er is grote behoefte aan drugvrije afdelingen in gevangenissen, we zouden 380 plaatsen nodig hebben. Dat hebben we al gemeld in de nota 'Dwang en drang' in 1988. Maar in 1993 hebben we er nog steeds 220. In al die jaren is niets gebeurd, niet geinvesteerd."

Hetzelfde geldt volgens Hoekstra voor de plannen verslaafden voor de rechter een contract te laten tekenen waarin zij zich verplichten tot opname. "Waarom nu weer zo'n nieuw contract, terwijl we een bestaand 'straatjunkenproject' hebben dat goed functioneert?"

Verslaafden kunnen daarin kiezen tussen gevangenisstraf en behandeling, precies zoals Simons en Hirsch Ballin dat willen. Uit evaluatie-onderzoek van het Jellinekcentrum in de hoofdstad blijkt dat van de 153 extreem problematisch druggebruikers die vorig jaar in kader van dit project werden behandeld, bijna een derde de klinische behandeling af heeft gemaakt, terwijl twaalf procent nog onder behandeling was. Deze twee groepen, samen 41 procent, zijn niet meer voor strafbare feiten opgepakt.

"Het straatjunkenproject kun je dus een succes noemen, maar wat zie je: staatssecretaris Kosto bezuinigt op de reclassering die nu juist voor dit project zorg draagt" , aldus Hoekstra. "Steeds maar weer wordt in Den Haag opnieuw het wiel uitgevonden, terwijl de kar al lang rijdt, echter, je moet hem wel onderhouden. Ook de schorsingsmogelijkheden in het strafrecht en de vervangende behandeling zijn instrumenten die je in het kader van de dwangbehandeling kunt gebruiken. Maar dan moet justitie daar wel actief mee omgaan."

Simons en Hirsch Ballin willen zeshonderd plaatsen creeren in de beschermende woonvormen. Ook hierbij plaatsen de hulpverleners vraagtekens. Die beschermde woonvormen zijn op dit moment bedoeld voor mensen met psychische problemen die door begeleiding zo zelfstandig mogelijk kunnen blijven leven. Zij worden daar nadrukkelijk niet behandeld. Die opvang is volgens Hoekstra dan ook helemaal niet geschikt voor drugverslaafden die in therapie moeten, en al helemaal niet voor mensen voor wie de behandeling een alternatief voor gevangenisstraf is.

Een ander voorbeeld van het zwalkende beleid van Simons is volgens de directeur dat enerzijds geinvesteerd gaat worden in de 'sociale pensions' voor de nachtopvang van junks, terwijl juist afgelopen jaar met tien procent is bezuinigd op de ambulante verslavingszorg, de schakel in de hulpverlening die het contact onderhoudt tussen client en instelling.

De verslavingszorg heeft staatssecretaris gisteren een brief gestuurd met het verzoek eens met de hulpverleners om de tafel te gaan zitten. Alleen roepen dat er 1160 plaatsen voor verslaafden bij moeten komen, is niet voldoende, aldus Hoekstra.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden