Verslavende pijnstiller brengt Amerikanen aan de heroïne

Overleden acteur Philip Seymour Hoffman is het ook zo vergaan

BOSTON - De Amerikanen hadden de dood van Philip Seymour Hoffman niet nodig om er achter te komen dat heroïne weer een probleem aan het worden is.

De acteur, die vandaag begraven wordt, behoorde met zijn 46 jaar tot de eerste generatie die niet meer zelf heeft gezien wat de drug kan aanrichten. En die generatie en de jongeren die erna kwamen, zorgen voor het eerst sinds de jaren zeventig weer voor een gestage stijging van het aantal gebruikers.

Vorige maand hadden volgens een steekproef van het ministerie voor volksgezondheid 335.000 mensen minstens één keer heroïne gebruikt. Dat viel in het niet bij de 1,6 miljoen cocaïne-gebruikers, of de 18,9 miljoen rokers van de inmiddels in een aantal staten toegestane marihuana. Maar ten opzichte van 2007 was hun aantal wel verdubbeld.

Het is een ander soort epidemie dan die van de vorige eeuw, zei journalist Sam Quinones, die werkt aan een boek over de terugkeer van de heroïne, tegen de publieke tv-zender PBS. Destijds waren de gebruikers vooral zwarten en latino's, nu zijn de gebruikers redelijk welgestelde blanken. Ze wonen niet zoals hun voorgangers in de centra van metropolen als New York en Philadelphia, maar in de buitenwijken, en in het landelijk gebied eromheen.

Daar weet gouverneur Peter Shumlin van de noord-oostelijke staat Vermont van mee te praten, en dat deed hij in januari nadrukkelijk in zijn jaarlijkse politieke rede, de 'State of the State'. In plaats van een groot aantal beleidsterreinen door te nemen, zoals in de Nederlandse troonrede of in president Barack Obama's State of the Union, had hij het maar over één ding: de heroïne-epidemie. In Vermont zijn geen grote steden; de ruim een half miljoen inwoners zijn te vinden in kleine stadjes in een mooi berglandschap en verdienen hun geld aan kaas en toeristen. Voor Amerikanen van buiten de staat is het bijna onvoorstelbaar dat daar zo'n maatschappelijk probleem aan het broeien is.

Maar Shumlin wees op de 40 procent stijging vorig jaar van het aantal mensen dat voor heroïneverslaving wordt behandeld, en wil een maatschappelijk debat over de oorzaak en de remedie.

De weg naar de verslaving, zoveel is duidelijk, is deze eeuw een andere dan in de jaren zeventig. Veel heroïnegebruikers zijn begonnen met een andere afhankelijkheid, die vooral in de blanke middenklasse voorkomt: pijnstillers. In veel van die pillen zitten opiaten, maar ze zijn lang voorgeschreven in de veronderstelling dat ze niet verslavend waren. Dat zijn ze wel, en voor wie ze niet kan missen nadat de dokter zegt dat je beter bent, is er de zwarte markt.

Doordat de overheid die illegale verkoop probeert tegen te gaan, zijn de prijzen enorm gestegen: een pil kost 22 tot 60 euro, een verslaving 300 euro per dag. Zakjes heroïne, die in New York dankzij overvloedige productie in Mexico rond een euro of vijf kosten, zijn dan een aantrekkelijk alternatief.

Philip Seymour Hoffman is het ook zo vergaan, vertelde hij zelf vorig jaar: na ruim twintig jaar clean te zijn geweest, had hij eerst de pillen weer gevonden, en was daarna opnieuw op heroïne overgestapt. Dat heeft hem zeer waarschijnlijk zijn leven gekost. Met één heel gunstig bij-effect, zo zei Hoffman cynisch tegen zijn, mede-verslaafd-geweeste, scenarioschrijver Aaron Sorkin, tijdens de opnamen van 'Charlie Wilson's war': door alle ophef zouden in dat geval wel tien mensen niet aan de heroïne gaan en sterven.

Van dat soort publiciteit moeten jongeren die in de verleiding zijn het momenteel wel hebben. De 'drugs-tsaar' van de regering-Obama, Gil Kerlikowske, klaagde deze week dat zijn organisatie van het Congres voor voorlichting ooit 140 miljoen euro per jaar mocht uitgeven. De laatste paar jaar kreeg hij helemaal niets.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden