Verslagen stemming in de Griekse straten

Beeld ANP

Van gelatenheid is de stemming in Griekenland na vannacht omgeslagen in verslagenheid. Trouw-correspondent Thijs Kettenis vertelt over de sfeer in Athene.

Hoe is de stemming op straat?
"De Grieken die ik tot nu toe heb gesproken, zijn met stomheid geslagen. Ze kunnen niet bevatten wat hun overkomt. Het eisenpakket is zó hard. Niet alleen bevat het akkoord voorwaarden waarvan premier Tsipras van te voren zei dat Griekenland die nooit zou accepteren, het gaat nog veel verder dan dat. Het mes is hem duidelijk op de keel gezet."

Hoe kijkt de bevolking nu aan tegen hun premier? Heerst er woede onder de Grieken die 'nee' hebben gestemd tijdens het referendum? "Nee, tot dusver heb ik niemand gehoord die Tsipras iets kwalijk neemt. Hij krijgt lof voor het feit dat hij het geprobeerd heeft. Tsipras heeft er alles aan gedaan, maar het heeft niet mogen baten. In de peilingen van dit weekend kregen Tsipras en zijn partij 46 procent van de stemmen, terwijl dat percentage tijdens de verkiezingen 36 was."

"De woede is vooral tegen Europa gericht: 'Waarom haten ze ons?'. Europa wordt als de vijand gezien, voor de Grieken lijkt het alsof de Europese Unie tegen hen is. Het akkoord is een dreun. Zo sprak ik vanochtend de eigenaar van een souvlaki-restaurant. De tent was leeg, al weken kwamen er amper meer klanten. De mensen houden de hand op de knip. Met de huidige deal gaan onder andere de belastingen omhoog. De btw gaat bijvoorbeeld van 13 naar 23 procent. 'Nu kan ik de tent echt sluiten', vertelde de restauranteigenaar."

Zijn de Grieken niet ook ergens opgelucht dat een Grexit voor nu van de baan lijkt te zijn?
"Jawel. Het ergste wat er kon gebeuren is voorlopig vermeden. Maar niemand is echt blij. Wat moeten de Grieken nu? Voor hen lijkt het alsof ze nog verder worden uitgekleed. 'We zijn nu al zo kapot, en hebben reeds veel ingeleverd', zeggen ze me. Als dit eisenpakket geaccepteerd wordt, betekent het decennia van armoede voor het land."

Hoe zal premier Tsipras worden ontvangen in politiek Athene?
"Er staat hem geen warme ontvangst te wachten. Hij gaat gefileerd worden door zijn eigen partij. De grote vraag is of hij Syriza bij elkaar weet te houden. Tsipras heeft een aantal felle tegenstanders van de extreme linkervleugel. En het eisenpakket is dermate hard, dat de ook gematigde leden van Syriza zich ook achter de oren zullen krabben."

"Ik denk dat het huidige voorstel door het parlement komt. Maar het is veel gevraagd van een partij die de belofte deed juist geen bezuinigingen meer door te voeren. Het hangt ervan af hoe ver zijn eigen kracht reikt, en in hoeverre hij de steun van de oppositie nodig heeft.

"Als die steun minder groot blijkt te zijn dan hij verwachtte, kan Tsipras verschillende dingen doen. Voor de hand ligt dat hij zijn extreem linkse partijgenoten op de ministers- en staatssecretarisposten vervangt. Hij kan de coalitie uitbreiden door de samenwerking met de oppositie te intensiveren. Maar dat is heulen met de vijand, en slecht voor de geloofwaardigheid van de interne politiek."

Liggen er nog gevaren op de loer?
"Tsipras heeft met het uitschrijven van het referendum laten zien hoe onberekenbaar hij is. Het zou nog alle kanten op kunnen gaan. Als de steun niet breed genoeg blijkt te zijn, zou Tsipras ook kunnen aftreden. En ik verwacht niet dat er binnen Syriza iemand is die het stokje van de premier op dit moment wil overnemen, en de hervormingen in zijn plaats zou willen doorvoeren. In dat scenario zullen er nieuwe verkiezingen worden uitgeschreven, en komt het Grexit-scenario ook weer om de hoek kijken."

"De vraag is ook hoe lang de banken het nog volhouden als het huidige voorstel niet door het parlement komt. Die zijn al een tijd dicht, en de geldvoorraad slinkt. Grieken mogen zestig euro per dag opnemen, maar als dit nog veel langer duurt, komt er niets meer uit de muur."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden