'Verslaafde arts moet werk tijdelijk staken'

Beeld anp

Verslaafde artsen moeten tijdelijk hun vak neerleggen en tijdens hun behandeling worden gevolgd om te kijken of ze weer aan de slag kunnen.

Daarvoor pleit de Nijmeegse hoogleraar Cor de Jong, betrokken bij het steunpunt verslaafde dokters van de artsenorganisatie KNMG. Ook anderen dan de arts zelf moeten verslaving kunnen melden, zegt De Jong.

Vandaag begint de tuchtzaak tegen de gewezen neuroloog Ernst Jansen Steur. Vijf patiënten hebben hem aangeklaagd onder meer omdat hij verkeerde diagnoses zou hebben gesteld. In die tijd was Jansen Steur verslaafd aan kalmeringsmiddelen, die hij zichzelf voorschreef.

Klikken
De KNMG heeft sinds 2011 een meld- en steunpunt voor artsen met een verslaving. Artsen kunnen hun verslaving bespreken en doorverwezen worden naar gespecialiseerde behandelaars. Het meldpunt is ingesteld naar Canadees voorbeeld, maar met een beperking: alleen artsen zelf kunnen zich er melden.

In 2,5 jaar tijd hebben zich enkele tientallen artsen gemeld. Het aantal melders ligt ver onder het werkelijk aantal verslaafden. In Nederland is er geen onderzoek naar gedaan, maar buitenlands onderzoek suggereert dat artsen op verslaving vergelijkbaar scoren als de gemiddelde burger. De Jong dringt er daarom op aan dat ook omstanders van verslaafde artsen kunnen melden. "Door een melding worden dokters geholpen. Nu wordt melden echter nog vaak gezien als klikken."

Pillenpot
Zoals verwacht is alcoholgebruik de grootste klacht, maar ook medicijnverslaving wordt gemeld. "Dokters hebben makkelijk toegang tot de pillenpot", zegt De Jong, hoogleraar verslaving en verslavingszorg aan de Radboud Universteit en mede-initiatiefnemer van het meldpunt. Een verslaving alleen voor medicijnen, waarover nu bij Jansen Steur wordt gesproken, is een uitzondering. De Jong: "Je ziet steeds vaker dat men afhankelijk is van verschillende middelen: bijvoorbeeld cannabis, alcohol en medicijnen tegelijkertijd."

Anders dan in Canada is het in Nederland niet gebruikelijk dat een verslaafde arts tijdelijk zijn licentie inlevert. "Dat zou de gewoonte moeten worden", zegt De Jong. "Bedenk, artsen hebben een hoge beroepsmoraal. Die willen hun patiënten niet in de steek laten. Toch is het beter om tijdelijk te stoppen als je verslaafd bent. Behandeling is vaak succesvol." Waar in de reguliere verslavingszorg de helft van de mensen na een jaar weer terugvalt, was van de dokters in het Canadese experiment na vijf jaar nog 85 procent verslavingsvrij. Die cijfers zijn gemiddelden, hoe het individuele melders vergaat is bij De Jong onbekend. "Het zou mogelijk moeten worden dat we deze artsen volgen, om te zien of ze weer aan het werk kunnen gaan zonder verslaving."

Jansen Steur
Vandaag behandelt het medisch tuchtcollege in Zwolle de klachten van vijf patiënten tegen Jansen Steur. Op maandag begint bij de rechtbank in Almelo de strafzaak tegen de neuroloog - over zijn behandeling van 13 patiënten. Volgens beide colleges zijn de behandelingen onafhankelijk van elkaar en is het toeval dat ze zo dicht op elkaar vallen. "Meestal wacht het Openbaar Ministerie eerst af wat een tuchtrechter doet. Dat dit nu niet gebeurt, zegt wel iets over de ernst", zegt hoogleraar gezondheidsrecht Martin Buijsen. De strafzaak is omvangrijker, maar de tuchtzaak is volgens Buijsen minstens zo belangrijk. "Een uitspraak van de tuchtrechter maakt de meeste indruk op artsen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden