Verscheuren is iets heel anders dan delen

Vorige week schrok ik toen in een reclamespotje een poster met een afbeelding van Christus werd verscheurd. Het bleek geen actie te zijn van IS, maar van de protestantse organisatie Kerk in Actie. Ze wil ermee zeggen dat het verscheuren van de Christusafbeelding erop wijst dat Jezus zijn leven deelde en dat wij daarom ook moeten delen, daden van naastenliefde moeten doen.

Waarom zal dit voor velen, wel of niet gelovig, een actie zijn die haar (goede) doel voorbijschiet? Velen hebben thuis foto's staan van overledenen aan wie men zijn herinneringen heeft. Het is alsof in de foto iets zit van de afgebeelde zelf. Wie zou de foto van een overleden dierbare verscheuren? Door foto's te verscheuren drukken we onze afkeer uit voor de (of het) afgebeelde. Waarom kan het spotje voor christenen een godslasterlijke actie zijn? Men heeft wel de foto vergeleken met het doek van Veronica. Dat is volgens de legende het doek waarin Jezus zijn gelaat afdrukte als een soort fotokopie tijdens zijn weg naar het kruis. Dat doek van Veronica is een van de afbeeldingen die men het Heilig Gelaat noemt. Dat is de afbeelding van de Godmens Jezus Christus. Zowel voor katholieken als voor oosters-orthodoxen zijn de reproducties van het Heilig Gelaat heilige beelden. Christus drukte immers zijn gelaat zelf af op het doek. Ook protestanten kennen afbeeldingen van Jezus, zoals 'Head of Christ' (1940) van Warner Sallman.

Ook al is men niet katholiek of oosters-orthodox, ook al relativeert men het heilige van de afbeelding, dan heeft men toch het besef dat in een afbeelding van Christus of in een foto van een dierbare iets zit van de afgebeelde zelf. Het verscheuren van een afbeelding raakt ook de afgebeelde. Het doet er niet toe dat we niet precies weten hoe Jezus eruitzag.

De reclamespot van Kerk in Actie haalt twee verschillende handelingen door elkaar. Het verscheuren van iets en het delen van Christus van zichzelf. De ene is een vernietigingsactie, de andere een delen van zichzelf zoals Jezus bij het Laatste Avondmaal het brood deelde waarmee hij doelde op zijn lichaam als gift aan de mensen. De actie van het verscheuren van de foto lijkt op een scène uit 'Silence'. In deze nieuwe film van Scorsese zien we hoe vervolgde christenen in Japan een afbeelding van Christus moeten vertrappen, als teken dat ze hun geloof afzweren.

Het reclamespotje van Kerk in Actie doet me hieraan denken.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden