Verre wortels groeien hier steeds beter

botanica | Vanuit tuinen en vijvers veroveren uitheemse planten de Nederlandse natuur. Het klimaat legt hen steeds minder in de weg. Maar zorgwekkend is de situatie nog niet.

Wat is de overeenkomst tussen het Canadese kornoelje, de Gele maskerbloem of Alsemambrosia? Inderdaad, het zijn uitheemse planten. En die wortelen steeds beter in Nederlandse bodem, blijkt uit cijfers van het CBS. Ook uitheemse waterplanten doen het prima.


De Canadese kornoelje bijvoorbeeld komt uit Noord-Amerika en Siberië, kan drie meter hoog worden en gedijt hier alleraardigst. De tuinstruik is verwilderd, waarschijnlijk ooit door een tuinliefhebber over de schutting gegooid, en kom je nu veel vaker tegen dan veertig jaar geleden. Vrijwilligers van Floron tellen jaarlijks voor het CBS de belangrijkste exoten en daaruit blijkt dat de Canadese karnoelje groeit in liefst 539 kilometerhokken, dat is een gebied van één bij één kilometer. Daarmee komt de plant twaalf keer vaker voor dan in de jaren zeventig. Met dank aan het klimaat, dat de uitheemse soorten steeds minder in de weg legt.


Ook de bij hooikoortspatiënten zo beruchte Alsemambrosia (oorsprong: Noord-Amerika) en de zo lieflijk ogende Gele makerbloem (uit de Rocky Mountains) weten hun leefgebied uit te breiden. De tellers van Floron troffen de Alsemambrosia in de jaren zeventig aan in 118 kilometerhokken. Over de periode 2007-2016 was dat gemiddeld 827 hokken. Voor de gele maskerbloem zijn die cijfers 58 versus 543. De Hemelboom (China, Zuid-Europa) is inmiddels in 497 kilometerhokken aangetroffen. Veertig jaar terug was dat slechts in 45 vakken.


De invasiemacht in het water is nog veel groter. De Grote waternavel, gewild bij vijverliefhebbers die hun vijver het liefst supersnel zien dichtgroeien, is volgens de cijfers sinds 1990 met de factor 150 toegenomen. Parelvederkruid komt, over dezelfde periode gemeten, in 2016 twaalf keer zo vaak voor. Deze waterplantjes ogen aardig, maar ze woekeren gruwelijk. Ze zijn daarmee een nachtmerrie voor waterschappen die hoge kosten moeten maken om beken en sloten ervan te verschonen. De Grote waternavel wordt inmiddels aangetroffen in 1041 kilometerhokken, het Parelvederkruid in 302.


Wordt Nederland nu het toneel van vooral exotische planten? Wordt het tijd voor exotenverdelgingsteams? Ach nee, zegt Cor Pierik, woordvoerder van het CBS. "Als je Nederland opdeelt in kilometerhokken, dan kom je op zo'n 40.000 stuks. Gewoon straatgras wordt op 25.000 van die kilometerhokken aangetroffen. De Grote waternavel, de meest voorkomende uitheemse (water)plant, is in 1041 hokken aangetroffen." Je moet het dus niet overdrijven, betoogt de CBS-man. "Maar het is natuurlijk wel zo dat de Grote waternavel of Parelvederkruid een schadepost zijn. En daarom bestreden moeten worden." De waterplanten staan dus op de lijst van te bestrijden schadelijke uitheemse soorten, die de Europese Unie heeft opgesteld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden