Verre van bevrijd: de meid een hoer, de jongen stoer

Breezerseks, groepsverkrachtingen en meisjes die steeds jonger seksueel actief zijn. Hoe is het gesteld met de seksuele moraal onder jongeren? „Als je niet wil schuren, hoef je niet te komen.”

Drie vriendinnen staan op het podium, van een van hen is het jurkje zo kort dat je meent in het halfduister het kruis van haar panty te zien. Kronkelend en ritmisch bewegen ze borsten en heupen op en neer, de mond half open, de blik smachtend. Niemand lacht.

De avond in discotheek Nox in Almere heet Clubtease. ’Ibiza Style, spannend en sexy’, meldt de website. Het publiek dat om één uur ’s nachts in de rij staat om binnen te komen in de grote hal, is jonger dan in doorsnee-discotheken, want vanaf zestien jaar al welkom. Het is de belangrijkste club voor jongeren in Almere: blank, zwart, dik, dun, puistig, stoer en boers.

Als we willen weten wat er bedoeld wordt met de veelbesproken ’invloed van MTV’, moeten we maar eens in de Nox kijken, heeft barman Ryan van tevoren gezegd. „Je moet opletten hoe het publiek reageert bij verschillende soorten muziek.” En inderdaad, als het eerste trage r & b-nummer wordt ingezet, gaan de blikken op zwoel, beweegt iedereen zich op z’n sensueelst. En beginnen ook de eerste paartjes met ’schuren’: de jongen gaat achter het meisje staan die haar billen op de trage r & b-beat tegen zijn kruis aandrukt en heen en weer beweegt.

Achter de drie vriendinnen op het podium drukt een jongen een meisje tegen de muur en lijkt het aan de in broeken verdwijnende handen niet bij ’schuren’ te blijven. En dan is de paaldansact, door professionele danseressen, nog niet eens geweest. Een paar meisjes doen alvast een dappere poging, hun kruis gedrukt tegen de glimmende staven die op het podium staan.

De manier van dansen anno 2007 is een mix van porno en zwartedans-invloeden. De populairste meisjes zijn de meisjes die het best de clips van MTV na kunnen dansen, en dan het liefst die clips met het thema hoeren en pooiers. Stoere mannen met vrouwen als seksspeeltjes. „Ik wil je neuken, ik wil je neuken, en ik weet dat je wil dus kom maar mee”, zo luidt het refrein van een Nederlandstalige r & b-hit van de Antilliaanse jongensgoep Immoralis. Jongens en meisjes op de dansvloer zingen luidkeels mee.

Iedereen van boven de pakweg vijfentwintig begrijpt ineens hoe volwassenen uit de jaren zestig zich gevoeld moeten hebben toen Elvis Presley heupbewegingen maakte die nog nooit iemand in het openbaar had durven maken. Vinden jongeren dit nou normaal? Ja, zo blijkt. Schuren hoort er tegenwoordig gewoon bij. Het is geen seks, het is een manier van dansen, vinden de jongeren die Trouw de afgelopen weken sprak. „Als je niet wil schuren, hoef je niet te komen. Ook op schoolfeesten hoort het er gewoon bij”, vindt de Rotterdamse havo-2 scholiere Kayia (13). „Seks om ons heen, op billboards, op internet, dat zijn we gewend”, voegt haar klasgenoot Gulsum (ook 13) eraan toe. Overigens is voor Gulsum deze nieuwste manier van dansen reden om schoolfeesten te mijden: zij voelt niet de minste behoefte om ’geschuurd’ te worden.

Tijden veranderen en wat is daar mis mee? Jongeren zijn jonger seksueel actief dan tien jaar geleden. Het zou natuurlijk prachtig zijn als iedereen op jonge leeftijd goed z’n weg kan vinden in deze geseksualiseerde cultuur.

Ineke van der Vlugt van de Rutgers Nisso Groep, kenniscentrum seksualiteit, oppert: „Misschien zijn wij wel zo geschokt omdat we nog niet kunnen aanvaarden dat meisjes tegenwoordig ook seksuele actoren zijn.” Toch heeft ook zij haar twijfels bij deze manier van flirten met de vrouw zo duidelijk in de rol van lustobject.

„De seksuele bevrediging van jongens staat wel erg centraal. Wij pleiten voor gelijke seksuele rechten, waaronder het recht op plezier en genot voor beide seksen.”

Voormalig jongerenwerkster Janine de Ridder wil jongeren aanzetten tot nadenken. Ze heeft een theaterstuk gemaakt, waarmee ze langs Amsterdamse scholen toert. Na afloop is er in de klas een discussie.

Dit jaar werkt De Ridder met vijf nieuwe jonge acteurs, onder wie de 21-jarige Ryan uit Almere. Alle toneelspelers zijn door schade en schande wijzer geworden en willen graag voorkomen dat jongeren hetzelfde overkomt. Voor Ryan speelt de ongerustheid over zijn veertienjarige broertje mee, die er met zijn vriendjes nu al een weinig respectvolle manier van het benaderen van vrouwen op na houdt. Naroepen en betasten vinden ze stoer.

Ryan vertelt zijn verhaal in discotheek Nox, waar ondertussen de jeugd van Almere binnenstroomt. „Ik zie hier vanachter de bar zoveel. Jongeren die al op de drempel moeten kotsen omdat ze zo dronken zijn. Meisjes die laveloos zijn, met nauwelijks kleren aan.” Hij kan maar even praten, hij is aan het werk.

Twee andere acteurs, Maaike Verhoef (18), die een toneelopleiding doet, en Lauren Duysker (17), student sociaal pedagogische dienstverlening, staan volleerd te swingen op de dansvloer. Ze kennen alle kneepjes van de r & b en zingen de hits mee. Maar: een rokje zoals vroeger, dat doet Maaike niet meer aan. „Echt, een hand zit er zo onder.” Lauren: „Ik kan er ook niet tegen als iemand achter je gaat staan en zich tegen je aandrukt. Dan loop ik weg. Ik vind dat ook gewoon niet kunnen.” Iedere Almeerse pummel die ook maar overweegt een move te maken, kan een vernietigende blik verwachten van het tweetal. Maaike: „Ik schuur alleen als ik sjans met iemand heb. Die jonge meiden geven alles veel te makkelijk weg.”

Ze mogen nu dan een ongenaakbare uitstraling hebben, ze hebben wel allebei een harde les geleerd. Ondanks hun prille leeftijd, praten ze over ’vroeger’. Maaike’s puberteit wordt bepaald door een slechte seksuele ervaring op haar dertiende. „De jaren daarna maakte me het allemaal niks uit. Ik had vriendjes, ik deed alles.” Nu heeft ze een vaste vriend en de zaken weer op de rails. Ze denkt nu zelf ook over therapie om die episode echt achter zich te laten.

Lauren heeft achteraf ook spijt dat ze op haar vijftiende viel voor een player „Hij zei dat hij van me hield. Ik wilde het geloven, hij was zo knap. Echt hoor, jullie hadden hetzelfde gedaan. Hij had gewoon een vriendin, ontdekte ik later. Ja, dom van mij ook natuurlijk.”

Player, golddigger zijn stereotypen uit de hiphopcultuur. Zelfs de braafste kinderen gebruiken de termen, zo blijkt. De player is de foute jongen die naïeve meisjes verleidt. De golddigger is het meisje met de losse moraal die jongens aan het lijntje houdt in ruil voor gratis drankjes, kleding of sieraden, zoals Maaike zichzelf van een paar jaar geleden omschrijft.

De begrippen laten wel zien dat meisjes verre van bevrijd zijn. Een meisje dat het met veel jongens doet is nog steeds een hoer. De jongen daarentegen is stoer. Zowel Maaike als Lauren ziet dat meisjes jong met veel jongens seks hebben en eigenlijk geen benul hebben waar ze mee bezig zijn.

Iemand die een tijd geen discotheek heeft bezocht, valt van de ene verbazing in de andere. Paaldansende 16-jarigen? Rauwe hiphop die meisjes gebiedt oraal te bevredigen (’Suck my dick you bitch’)? Het gaat er de laatste tijd op z’n minst niet gezelliger aan toe tussen jongens en meisjes. En waar de vrouw in de jaren negentig onder popicoon Madonna toch duidelijk het heft in handen nam en mannen onder de duim hield, is ze nu een kreunend lustobject. Dat gaat natuurlijk niet allemaal meteen verkeerd, genoeg jongeren weten zich staande te houden. Volgens de Rutgers Nisso Groep zijn Nederlandse jongeren seksueel tamelijk gezond als het gaat om condoomgebruik en het lage aantal tienerzwangerschappen. Ze zijn best in staat om uitgaan te zien als spel. Of ze mijden de schoolfeesten waar wordt geschuurd. Wel problematisch vindt Van der Vlugt het hoge aantal van 18 procent van de meisjes dat zegt ooit te maken te hebben gehad met grensoverschrijdend seksueel gedrag of dwang.

Het kenniscentrum doet onderzoek naar het effect van de veelheid van seksuele beelden die jongeren tegenwoordig al jong voorbij zien trekken. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat meisjes er daardoor stereotype rolopvattingen op na houden en erg eenzijdig met hun uiterlijk bezig zijn. Van der Vlugt wil ook jongens bij zo’n onderzoek betrekken.

„Jongens interpreteren signalen van meisjes verkeerd”, hoort Van der Vlugt van jonge zedendelinquenten die bij de Rutgers Nisso Groep op cursus komen. „Meisjes geven met hun gedrag en kleding soms dubbelen signalen af. Ze duwt hem weg, maar blijft aardig lachen. Wil ze wel of niet? Meisjes zijn soms ook niet duidelijk, of slechts heel indirect. Zo’n meisje voelt zich nadien schuldig omdat ze met een jongen is meegegaan. Ze wilde wel zoenen maar geen seks.”

Er is in deze tijd iets merkwaardigs aan de hand: want hoewel er een keur aan seksuele beelden aan iedereen voorbijtrekt, zijn er ook nog grote taboes. De recht-toe-recht-aan seksuele voorlichting door ouders of docenten schiet er bij sommige groepen jongeren bij in. Met als gevolg dat ze er maar wat op los interpreteren, zo blijkt uit een serie interviews met Rotterdamse jongeren in het kader van deze zoektocht naar de seksuele moraal van de jeugd. Het lijkt een contrast met de porno-achtige sfeer in de discotheek in Almere en die overal in het uitgaansleven aanwezig is, als we de jongeren zelf mogen geloven.

„Als een meisje een kort rokje draagt, ik bedoel een heel kort rokje, dan vraagt ze er wel om vind ik. Als je dan verkracht wordt is het ook je eigen schuld”, zegt Ashvara, een van de havo-2 scholieren uit Rotterdam. De andere meisjes knikken instemmend. „Hoewel verkrachting natuurlijk wel echt fout is”, zegt Ashvara haastig als de verslaggeefster protesteert.

Regisseur Paul Röttger van de theatervoorstelling Seks in de Stad trok onlangs aan de bel. Hij ziet dat Rotterdamse jongeren meer begeleiding nodig hebben om zich op een beetje goede manier staande te houden. De voorstelling van het Rotterdams Centrum voor Theater moet jongeren aan het denken zetten over hun eigen seksuele moraal. Drie groepen jongeren, de eerder genoemde havo-leerlingen, een groepje van het Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) en een clubje eersteklassers van het VMBO wilden na afloop van de voorstelling best even praten over hoe zij denken over bijvoorbeeld seksuele voorlichting.

Sommige van de meisjes uit de havo-klas gaan met hun dertien jaar al naar volwassen discotheken in Rotterdam en hebben ook vriendjes. De jongens in het groepje kunnen eigenlijk niet meer dan giechelen. Ze hebben dit jaar seksuele voorlichting. Zeer te spreken zijn ze dat de biologie een brievenbus in de klas heeft gezet, waarin de leerlingen hun vragen kunnen gooien. „Ik wil weten of je ontmaagd wordt door een tampon en of het erg is als een jongen niet besneden is”, zeg Kayia.

De eersteklassers van het Nova-college (vmbo) zijn geïnteresseerd in homoseksualiteit. De jongens – zeker vergeleken met de meisjes uit hun klas nog kinderen – hebben het hoogste woord. Wanneer word je homo? Dat is toch vies meneer? Vertel jij het maar, zegt de acteur van het Rotterdams Centrum voor Theater die bij het gesprek zit. „Als je geen meisje kan krijgen.” Of ze wel eens seks zien, bijvoorbeeld op internet? „Ik zag een keer een man met een dildo bezig.”

Heeft u wel eens seks gehad? Vraagt Ibrahim aan de verslaggeefster. De docente vindt het nu wel welletjes. Ibrahim, jij mag na de les blijven. Zijn verwarring is nu compleet. Want waren ze niet juist wel over seks aan het praten?

Als je vanuit huis weinig te horen krijgt en op school al evenmin, tast je als jongere in het duister, zo blijkt. De vraag is in hoeverre de Rotterdamse jongeren een uitzondering zijn of dat er bij deze hele generatie zoveel verwarring heerst. Psychologe en seksuologe Sanderijn van der Doef ziet inderdaad problemen onder met name lageropgeleide en allochtone jongeren. „Door het taboe op seksualiteit in sommige gezinnen, moeten jongeren alle informatie over seks en relaties buiten het gezin vergaren, dat wil zeggen op straat, via de televisie en internet. Zo ontstaan binnen groepen jongeren gigantische mythes, bijvoorbeeld over homoseksualiteit en maagdelijkheid. Ze interpreteren er maar op los.”

Dat illustreert een ander groepje van vier meisjes van zestien en zeventien van het VSO. Het is een veelkleurige vriendinnenclub. Shar en Banu zijn Turks, Nadia een Iraanse, Jessie Nederlands. Niemand draagt een hoofddoek, bossen haar, mascara en hippe kleding. Maar de moderne schijn bedriegt: het viertal is geobsedeerd door maagdelijkheid. Ze weten het zeker: als je geen maagd meer bent, kan iedereen dat zien. Dan gaat je ruggegraat scheef staan, dan worden je heupen breder, zoiets. „En er gebeurt hier op je arm iets, onder je pols. Een bobbeltje of juist een deukje”, zegt de 16-jarige Shar, terwijl ze haar mouw naar beneden schuift en haar pols aandachtig bestudeert.

Nadia is verloofd, haar ouders hebben de jongen uitgezocht. Ze kent hem net, maar vindt hem wel leuk. Shar heeft een vriend. Ze maken zich wel eens ongerust: kan hij ook wel wachten? Banu, die nu even geen verkering heeft. „Een nichtje heeft zelfmoord gepleegd toen ze het met een jongen had gedaan”, zegt ze zacht.

Jessie, een Nederlandse, houdt er een vrije moraal op na. Ze zegt thuis goed te kunnen praten. „Je maagdenvlies scheurt wel, maar dat is na twee weken weer gewoon dichtgegroeid. Toch?” Ze heeft momenteel een Marokkaanse jongen als vriend. Die heeft er geen problemen mee dat ze geen maagd meer is. „Ik weet nu wel alles van de moslimcultuur. Jullie doen het toch allemaal anaal om maagd te blijven?”

Haar vriendinnen negeren deze laatste opmerking. Ze hebben een beetje voorlichting gehad op school; een leerkracht heeft met hen de voorlichtingssite ’hoehetmoet.nl’ bekeken, tot grote verontwaardiging van Shar. „Je ziet mensen echt seks hebben! Ik hoef dat niet te zien hoor.” Nadia heeft er geen moeite mee: „Je kan je maar beter voorbereiden, joh, voor je man later.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden