Verplicht rapportcijfer op vlees

Het idee van minister Veerman om op verpakt vlees informatie te zetten over de leefomstandigheden van het dier is prima. Maar die informatie laten verzorgen door de vleesindustrie of de supermarkt lokt misleiding van de consument uit.

Minister Veerman mikt op betere informatie en een goede etikettering op vlees voor consumenten als maatregelen om de intensieve veehouderij te hervormen naar een diervriendelijkere toekomst. Consumenten moeten kunnen kiezen op basis van informatie op pakjes vlees. Maar Veerman vindt dat het initiatief hiervoor bij de vleessector zelf moet liggen.

Goede informatie is inderdaad heel belangrijk; toen supermarkten in overleg met Wakker Dier de batterij-eieren voorzagen van de tekst 'kooi-ei' en op de onderste plank legden daalde de verkoop pardoes van 41 procent naar 18 procent. In een supermarkt in Engeland was een plaatje van een batterijkip op het eidoosje voldoende om het verkoopaandeel te laten kelderen van 80 procent naar 20 procent ten gunste van het scharrelei.

Er is veel te zeggen voor etikettering, maar informatieverstrekking en etikettering door de veehouders, slachterijen, vleeshandel en grootwinkelbedrijven lokt slechts massale misleiding uit, zoals nu al vaak te zien is. Een onafhankelijke partij als de overheid dient hier de regisseur te zijn.

Nu al wordt de consument massaal misleid. Deze maand nog waarschuwde onderwijsminister Van der Hoeven voor een misleidend lespakket van de vleessector dat op meer dan 2000 scholen circuleert. Dieren die in de praktijk in krappe kale betonnen hokken zitten, zaten in het lespakket lekker ruim in een dik pak stro.

Afgelopen twee maanden stonden de vleesreclames van Albert Heijn in zijn blad Allerhande vol met suggesties over extra dierenwelzijnseisen die AH aan zijn vlees zou stellen. Zo zou al het kippenvlees van AH 'uitgebreid worden gecontroleerd op het welzijn van de dieren'. Bij navraag blijkt dit niets voor te stellen: zo garandeert Albert Heijn dat niet meer dan 16 tot 24 (vlees)kippen per vierkante meter worden gehouden. Dat is minder dan een A4'tje per kip en precies het aantal kippen dat al in de bio-industrie wordt gehouden per vierkante meter. Ook op tv wordt de consument doodgegooid met kretologie als 'effe checken' en dan weet je dat het goed zit.

Deze inhoudsloze kreten van de vleessector werpen hun vruchten af. Veel consumenten associëren vlees met een PVE-IKB keurmerk ('extra gecontroleerd') als diervriendelijker vlees terwijl in werkelijkheid dit vlees vaak niet eens voldoet aan de wettelijke minimale huisvestingseisen voor de bio-industrie. Een communicatiebureau dat in opdracht van de vleessector de IKB-reclamecampagne evalueerde concludeerde dan ook dat 'de gunstige uitkomsten aanleiding geven om te stellen dat de ingeslagen weg voortgezet kan worden'. Alle partijen, veehouders, slachterijen, vleeshandelaren en winkelbedrijven, hebben belang om hun product zo positief mogelijk af te schilderen. Dat deze misleiding zich op grote schaal voordoet is dan ook niet verwonderlijk, wel zeer verwerpelijk en schadelijk voor echte diervriendelijke initiatieven. Hoe meer consumenten rekening willen houden met dierenwelzijn, hoe aantrekkelijker deze misleiding wordt en dus hoe meer vleesleveranciers deze consumenten zullen misleiden met valse dierenwelzijnsclaims.

De overheid dient in dit verband orde te scheppen in de keurmerken-chaos. Zij kan door de consument worden gezien als degene die met een onafhankelijke beoordeling kan laten zien wat de consument echt voor keuze heeft. Zo heeft de EU al voor het Eko-keurmerk in de biologische landbouw wettelijk vastgelegd waar alle veehouders in heel Europa aan moeten voldoen om dit keurmerk te verkrijgen. Hierdoor kan de consument met veel meer vertrouwen een biologisch product aanschaffen.

Naast betrouwbare keurmerken is de laatste jaren door de wetenschap een beoordelingskader ontwikkeld om aan het dierenwelzijn in de verschillende huisvestingssystemen een rapportcijfer te geven. Deze zogeheten 'dierenwelzijnsindex' is klaar voor de praktijk. In deze index is al het dierenwelzijnsonderzoek gebundeld en worden op basis hiervan huisvestingssystemen objectief beoordeeld op dierenwelzijn. Zo komt uit dit onderzoek een rapportcijfer naar voren voor het welzijn van varkens in verschillende huisvestingssystemen; individuele huisvesting krijgt een 0, groepshuisvesting een 3 en groepshokken met uitloop een 7. De overheid zou met deze wetenschappelijk onderbouwde beoordeling een duidelijke lijn kunnen brengen in de keurmerkenchaos door te verplichten dit rapportcijfer op de vleesverpakking te vermelden.

In december zal minister Veerman zijn conclusies uit het maatschappelijk debat over de intensieve veehouderij trekken en daarbij het dierenwelzijnsbeleid voor komende jaren uitstippelen. Het is aan te nemen dat Veerman werk gaat maken van een eerlijke informatieverstrekking over de leefomstandigheden van dieren op de verpakkingen van vlees, eieren en zuivel. Daar heeft de consument recht op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden