Verplicht collectief pensioen is goedkoper

door Wybo Algra

Samen sparen voor de oude dag is stukken voordeliger dan alleen. Dat staat in het nieuwe boek ’Kosten en baten van collectieve pensioensystemen’, waaraan een heel legertje experts meewerkte.

Dat collectieve pensioenregelingen goedkoper zijn, wist redacteur Onno Steenbeek van de Erasmus Universiteit in Rotterdam wel. Maar dat het verschil zo groot was, heeft hem verrast. „Bij pensioenfondsen gaat gemiddeld 4,4 procent van de premie op aan bedrijfskosten. Zelfstandigen die zelf pensioen opbouwen via een verzekeraar, betalen daarvoor 23,9 procent: meer dan vijf keer zoveel. Dat is niet alleen omdat verzekeraars zo winstbelust zijn. Collectieve regelingen zijn gewoon goedkoper. Alleen al omdat werknemers verplicht zijn mee te doen: pensioenfondsen hoeven geen marketingkosten te maken. En de pensioenregeling is voor iedereen hetzelfde, dus de administratie is uiteindelijk relatief eenvoudig.”

Zelfstandigen zijn dus duur uit, maar hebben wél keuzevrijheid.

„Daar zitten veel Nederlanders helemaal niet op te wachten. Ze vinden verplichte deelname aan een pensioenregeling een stuk minder ingewikkeld. Mensen die hun eigen pensioenopbouw regelen, maken daar veel fouten mee, blijkt uit onderzoek in de Verenigde Staten. Ze sparen helemaal niet voor hun oude dag, of ze spreiden hun beleggingsrisico’s niet. Bij pensioenfondsen worden afspraken gemaakt over de hoogte van het pensioen. Overschotten en tekorten schuiven door naar de volgende generatie.”

Voor jongeren zijn collectieve regelingen relatief ongunstig. Waarom?

„Elke euro die twintigers en dertigers nu betalen aan pensioenopbouw, kan nog meer dan dertig jaar rendement opleveren. Voor oudere werknemers is dat hooguit nog enkele jaren. De pensioenpremie is gebaseerd op de gemiddelde opbrengst – zodat jongeren feitelijk meebetalen aan de pensioenopbouw van ouderen. Voor mensen die tot hun 65-ste niet verkassen, maakt dat niet uit. Maar als je rond je veertigste ontslag neemt en je vestigt als zelfstandige, heb je per saldo te veel premie betaald. Het collectieve pensioen vormt in die zin een belemmering voor de mobiliteit op de arbeidsmarkt.”

Kan het anders?

„Voor een deel is het systeem al aangepast. Vroeger hadden mensen met een partner het voordeel van het partnerpensioen. Nu kunnen alleenstaanden kiezen voor een hoger ouderdomspensioen. Carrièrejagers waren in het voordeel toen het pensioen nog gebaseerd was op het laatstverdiende loon. Tegenwoordig geldt voor bepaling van de hoogte van het pensioen meestal niet meer het eindloon, maar het middelloon.”

Waarom geen lagere premies voor jongeren?

„Stel dat je kiest voor leeftijdsafhankelijke premies, dan zou een 64-jarige viermaal zoveel premie moeten betalen als een 25-jarige. Dan wordt de solidariteit tussen generaties kleiner. Kies je voor gelijke premies, dan levert een jaar langer werken aan het eind van je loopbaan nauwelijks nog iets op. Dan stimuleer je mensen eerder te stoppen. Maar een collectief pensioen is hoe dan ook voordelig. Iedereen wint, zij het niet in gelijke mate.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden