Verpleeghuizen opstandig na zwarte lijst

Een vestiging van Careyn in Utrecht, een van de zorginstellingen op de 'zwarte lijst'. Beeld anp

Transparantie moest er komen, maar het lijkt er nu op dat het publiceren van de 'zwarte lijst' met 150 verpleeghuizen in juli van dit jaar meer kwaad dan goed heeft gedaan. Gesprekken tussen werkgevers, werknemers en de Inspectie voor de Gezondheidszorg over kwaliteitsverbeteringen zijn door het ontstane wantrouwen stukgelopen.

Uiterlijk 1 oktober hadden de partijen afspraken moeten maken over de personeelssamenstelling in verpleeghuizen en een nieuwe vorm van toetsing. De deadline is echter verstreken zonder dat er afspraken zijn gemaakt.

Staatssecretaris Van Rijn (PvdA, volksgezondheid) was gebrand op een succes, omdat al jaren uit rapporten van de inspectie naar voren komt dat de kwaliteit onder de maat is. Deze zomer kwam de bewindsman, na hevige druk van de Tweede Kamer, met de beruchte zwarte lijst. De publicatie daarvan leidde tot grote commotie: veel zorgorganisaties vonden dat ze er onterecht op stonden, bijvoorbeeld omdat ze hun zaken alweer op orde hadden.

Man en paard noemen
Aanvankelijk was het noemen van man en paard op de lijst niet de bedoeling; de inspectie wilde verpleeghuizen een kans geven om bezwaar te maken tegen openbaarmaking, volgens de regels van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Ook Van Rijn was voorstander van die lijn. Maar een Kamermeerderheid van VVD, D66, CDA, PVV, SP en 50Plus wilde dat niet en eiste transparantie.

Inmiddels kijken de verpleeghuizen met wantrouwen naar de inspectie. Wat gaat er eigenlijk met die in de haast geformuleerde indicatoren gebeuren, vragen ze zich bij Actiz af. De branchevereniging wil dat de inspectie nu eens stopt met het rondsturen van wat een woordvoerder 'afvinklijstjes' noemt. Wat als een hoogbejaarde bijvoorbeeld liever niet wil douchen, omdat hij hier vanwege een kampverleden moeite mee heeft?

Actiz wil dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg in de toekomst meer oog heeft voor dat soort nuances, en is bang dat alleen het verzamelen van de 'kale feiten' opnieuw voor misverstanden zal zorgen. Verpleeghuizen weigeren daarom de vragenlijsten nog langer in te vullen, tot irritatie van de inspectie.

Volgens V&VN, de brancheorganisatie van verpleegkundigen en verzorgenden, waren de gesprekken over de verplichte personeelssamenstelling in verpleeghuizen zelfs al zo goed als afgerond. In een onlangs gepubliceerd document staat bijvoorbeeld hoeveel personeel er standaard moet zijn op een bewonersgroep van zes tot acht ouderen, en over welke vaardigheden deze personeelsleden zouden moeten beschikken.

Aan de schandpaal
Maar vanwege de 'zwarte lijst' zijn de betrokkenen schuw geworden. Wat als ze straks niet meteen aan die normen kunnen voldoen? Worden ze dan weer aan de schandpaal genageld, verwoordt een woordvoerder het algemene gevoel. Omdat de deadline is verstreken, ligt het dossier nu bij het Zorginstituut Nederland, dat een oplossing kan afdwingen. Onlangs nog gebeurde dat in de geboortezorg, waar gynaecologen en verloskundigen het niet eens konden worden over een richtlijn.

De SP gaat een debat aanvragen waarin ze de positie van Van Rijn ter discussie wil stellen. Vraag is of dat nodig was geweest als de SP en andere Kamerfracties in juli niet zo fel op publicatie van de zwarte lijst hadden aangedrongen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden